<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="3419" public="1" featured="0" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://www.occitanica.eu/exhibits/show/corpus-xvi/item/3419?output=omeka-xml" accessDate="2026-04-06T10:44:57+02:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="147800">
      <src>https://www.occitanica.eu/files/original/d30614d9af0a1fe26678d1f69aef1a31.jpg</src>
      <authentication>dbf2600400a27d4f9da84104a2e25075</authentication>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="8">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="260489">
                <text>RPCO : Repertòri del patrimòni cultural occitan</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <itemType itemTypeId="35">
    <name>Repertòri : Òbra</name>
    <description/>
    <elementContainer>
      <element elementId="128">
        <name>Variante Idiomatique</name>
        <description/>
        <elementTextContainer>
          <elementText elementTextId="263921">
            <text>Provençal</text>
          </elementText>
        </elementTextContainer>
      </element>
      <element elementId="127">
        <name>Région Administrative</name>
        <description/>
        <elementTextContainer>
          <elementText elementTextId="377335">
            <text>Provence-Alpes-Côte d'Azur (PACA)</text>
          </elementText>
        </elementTextContainer>
      </element>
    </elementContainer>
  </itemType>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263905">
              <text>Frances PELLOS, [Compendion de lo abaco] : Complida es la opera, ordenada... per noble Frances Pellos,... Impresso in Thaurino..., per meistro Nicolo Benedeti he meistro Jacobino Suigo de Sancto Germano, nel anno 1492, ad di 28 de septembrio.</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="387976">
              <text>Frances PELLOS, [Compendion de lo abaco] : Complida es la opera, ordenada... per noble Frances Pellos,... Impresso in Thaurino..., per meistro Nicolo Benedeti he meistro Jacobino Suigo de Sancto Germano, nel anno 1492, ad di 28 de septembrio.</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="86">
          <name>Alternative Title</name>
          <description>An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific.</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263906">
              <text>Lo Compendion de l’Abaco </text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="387978">
              <text>Lo Compendion de l’Abaco</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="41">
          <name>Description</name>
          <description>An account of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263907">
              <text>&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;em&gt;Lo Compendion de l'Abaco&lt;/em&gt; (litt&amp;eacute;ralement &lt;em&gt;Le Compendium de l'Abaque&lt;/em&gt;, du nom donn&amp;eacute; aux instruments m&amp;eacute;caniques plans qui facilitaient le calcul) est un trait&amp;eacute; d&amp;rsquo;arithm&amp;eacute;tique de Frances Pellos (14..-....) (Franc&amp;eacute;s Pel&amp;oacute;s en graphie occitane classique), math&amp;eacute;maticien ni&amp;ccedil;ois.&amp;nbsp;L&amp;rsquo;ouvrage, imprim&amp;eacute; &amp;agrave; Turin en 1492 est, en l'&amp;eacute;tat des connaissances actuelles, le premier livre imprim&amp;eacute; en occitan.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Autres appellations connues&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&amp;lt; &lt;em&gt;Lo Compendion de lo Abaco,&lt;/em&gt; [variante du titre de l'&amp;oelig;uvre sans &amp;eacute;lision pr&amp;eacute;sente au sein de recueil]&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&amp;lt; &lt;em&gt;Lo Compendion del Abaco,&lt;/em&gt; [variante moderne avec contraction du titre de l'&amp;oelig;uvre]&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Exemplaires connus ou conserv&amp;eacute;s&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Il existe plusieurs exemplaires connus de cet ouvrage conserv&amp;eacute;s &amp;agrave; :&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Londres, British Library, IA. 32436&lt;br /&gt;&lt;a href="http://primocat.bl.uk/F?func=direct&amp;amp;local_base=ITEMV&amp;amp;doc_number=002812880&amp;amp;con_lng=eng"&gt;Voir la notice du document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sur le site de la biblioth&amp;egrave;que&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Nice, Biblioth&amp;egrave;que municipale Romain Gary, 3 exemplaires : R&amp;eacute;s. 12389, R&amp;eacute;s. 12390, XV 254&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.bmvr.nice.fr/EXPLOITATION/doc/ALOES/0958253/s-ensegue-de-la-art-de-arithmetica-et-semblantment-de-jeumetria-dich-ho-nominat-compendion-de-lo-aba"&gt;Voir les notices des documents&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sur le site de la biblioth&amp;egrave;que ; &lt;a href="https://occitanica.eu/items/show/3686" target="_blank" rel="noopener"&gt;acc&amp;eacute;der au document num&amp;eacute;ris&amp;eacute; sur Occitanica&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;N&amp;icirc;mes, Biblioth&amp;egrave;que Carr&amp;eacute; d&amp;rsquo;art, INC 64&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://cat-bib.nimes.fr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=352248&amp;amp;query_desc=kw%2Cwrdl%3A%20pellos"&gt;Voir la notice du document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sur le site de la biblioth&amp;egrave;que&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;New York, Columbia University, Rare Book and Manuscript Library, Incunabula Goff P-260&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://clio.columbia.edu/catalog/1638085"&gt;Voir la notice du document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sur le site de la biblioth&amp;egrave;que&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p&gt;Paris, Biblioth&amp;egrave;que nationale de France, Res. p. V. 351&lt;br /&gt;&lt;a href="http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb31076707r/PUBLIC"&gt;Voir la notice du document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sur le site de la biblioth&amp;egrave;que&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p&gt;S&amp;eacute;ville, Biblioteca Colombina, V, p. 294&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://213.97.164.119/ABSYS/abwebp.cgi/X5102/ID8832/G0"&gt;Voir la notice du document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sur le site de la biblioth&amp;egrave;que&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p&gt;Tokyo Nihon University College of Commerce&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h3&gt;Description physique&lt;/h3&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Incunable in 4&amp;deg; de 82 feuillets num&amp;eacute;rot&amp;eacute;s en chiffres romains en haut de page. Une num&amp;eacute;rotation, moins r&amp;eacute;guli&amp;egrave;re, en bas de page donne en lettres d&amp;rsquo;alphabet l&amp;rsquo;ordre des cahiers et en chiffres romains celle des feuillets &amp;agrave; l&amp;rsquo;int&amp;eacute;rieur de chaque cahier. &amp;laquo; La page de titre est compos&amp;eacute;e d&amp;rsquo;un encadrement en bois grav&amp;eacute;... contient de multiples tableaux et op&amp;eacute;rations , 40 figures g&amp;eacute;om&amp;eacute;triques dans le texte et 2 bois grav&amp;eacute;s &amp;raquo;&amp;nbsp;&lt;br /&gt;Extrait de la description d&amp;eacute;taill&amp;eacute;e de F. Pic (ref. ci-dessous) Incunable in 4&amp;deg;, 80 f. ill. bois grav&amp;eacute;.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Exemplaire de N&amp;icirc;mes : &lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Incomplet des ff. 51-54. - Texte en dialecte ni&amp;ccedil;ois, 41 lignes ; car. goth. 2 grandeurs ; lettres d'attente ; figures g&amp;eacute;om&amp;eacute;triques et 2 gr.s.b. (f. 79). Notes ms sur 2 ff. bl. rajout&amp;eacute;s avant le titre.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Note de contenu&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Frances Pellos pr&amp;eacute;sente son &amp;oelig;uvre de la fa&amp;ccedil;on suivante dans son premier chapitre :&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%; padding-left: 70px;"&gt;&lt;em&gt;Dieus done a mi gratia et sia en son plaser che fassa principi he fin de aquest compendion de abaco de art de arithmeticha he semblantment dels exemples de jeumetria contenguts en los presents sequents capitols, (...) Non obstant ordeneray la presente opera per capitols, debitament entendabla a un cascun, per so que las dichas arts son necessari, nedum a merchans, mas ad ogni persona de che condition se vulha sia.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;Dieu me donne gr&amp;acirc;ce et que soit en son bon plaisir que je commence et ach&amp;egrave;ve cet opuscule d'abaque d'art d'arithm&amp;eacute;tique ainsi que des exemples de g&amp;eacute;om&amp;eacute;trie contenus dans le pr&amp;eacute;sent et les suivants chapitres, (...) J'ordonnerai la pr&amp;eacute;sente &amp;oelig;uvre en chapitres, ais&amp;eacute;ment compr&amp;eacute;hensibles par tout un chacun, parce que les dits arts sont n&amp;eacute;cessaires, non seulement aux marchands, mais &amp;eacute;galement &amp;agrave; toute personne de quelque condition qu'elle soit.&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Il se pr&amp;eacute;sente par la suite ainsi dans la conclusion de l'ouvrage :&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%; padding-left: 70px;"&gt;&lt;em&gt;Complida es la opera, ordenada he condida&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Per noble Frances Pellos, citadin es de Nisa,&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Laqual opera a fach, primo ad laudem del criator&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Et ad laudour de la ciutat sobredicha,&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Laqual es cap de Terra Nova de Provensa,&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Contat es renomat per la terra universsa.&lt;/em&gt;&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;Achev&amp;eacute;e est l'&amp;oelig;uvre, ordonn&amp;eacute; et appr&amp;ecirc;t&amp;eacute;e&lt;br /&gt;Par noble Fran&amp;ccedil;ois Pellos qui est citoyen de Nice&lt;br /&gt;Cette &amp;oelig;uvre qu'il a faite, d'abord &amp;agrave; la louange du cr&amp;eacute;ateur&lt;br /&gt;Et &amp;agrave; l'honneur de la cit&amp;eacute; susdite,&lt;br /&gt;Laquelle est premi&amp;egrave;re de Terre Neuve de Provence&lt;br /&gt;Qui est renomm&amp;eacute; sur la terre enti&amp;egrave;re.&lt;em&gt;&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;br /&gt;Ce ne sont donc pas les universitaires mais les milieux marchands qui produisent &amp;agrave; partir du XIIIe si&amp;egrave;cle ces nouveaux &amp;laquo; algorismes &amp;raquo; (m&amp;eacute;thodes de l'art du calcul) ou livres d&amp;rsquo;&amp;laquo; abaco &amp;raquo;, dont le but est d'apporter les rudiments math&amp;eacute;matiques n&amp;eacute;cessaires au bon exercice du n&amp;eacute;goce. C'est pourquoi ces trait&amp;eacute;s sont r&amp;eacute;dig&amp;eacute;s dans les langues d'usage des marchands, en occitan, italien, fran&amp;ccedil;ais, etc. et non en latin.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;em&gt;Lo Compendion de lo Abaco&lt;/em&gt;, qui figure parmi les premiers livres de math&amp;eacute;matiques imprim&amp;eacute;s en Europe, t&amp;eacute;moigne de la place qu'occupe la langue occitane dans les &amp;eacute;changes commerciaux &amp;agrave; l'aube de la Renaissance.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Premier ouvrage de math&amp;eacute;matiques appliqu&amp;eacute;es, r&amp;eacute;dig&amp;eacute; dans un proven&amp;ccedil;al m&amp;eacute;di&amp;eacute;val soign&amp;eacute;, comportant des traits sp&amp;eacute;cifiquement nissarts qui le rendent particuli&amp;egrave;rement int&amp;eacute;ressant pour l'&amp;eacute;tude de ce dialecte &amp;agrave; la fin du XVe si&amp;egrave;cle. D&amp;rsquo;apr&amp;egrave;s l&amp;rsquo;historien Andr&amp;eacute; Compan &amp;laquo; C&amp;rsquo;est avant toutes choses un code marchand, un trait&amp;eacute; d&amp;rsquo;&amp;eacute;conomie qui est le bienvenu dans cette fin du XVe si&amp;egrave;cle &amp;agrave; Nice et dans son comt&amp;eacute;. En effet, un si&amp;egrave;cle apr&amp;egrave;s la d&amp;eacute;dition de notre r&amp;eacute;gion aux comtes de Savoie, en 1388, l&amp;rsquo;essor mercantile a mis en bonne place la renomm&amp;eacute;e de Nice. C&amp;rsquo;est ainsi que l&amp;rsquo;on peut retrouver dans ce trait&amp;eacute; les unit&amp;eacute;s de valeur et les changes mon&amp;eacute;taires qui resteront en vigueur jusqu&amp;rsquo;&amp;agrave; la R&amp;eacute;volution &amp;raquo;. L'auteur, &amp;agrave; la fin du texte, a soin de sp&amp;eacute;cifier qu'il est ni&amp;ccedil;ois et qu'il a &amp;eacute;crit cet ouvrage &amp;agrave; la louange du cr&amp;eacute;ateur et de sa ville &amp;laquo; renomm&amp;eacute;e sur la terre enti&amp;egrave;re &amp;raquo;.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Note d&amp;rsquo;&amp;eacute;tude&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&amp;Agrave; part l'&amp;eacute;dition originale, il existe une r&amp;eacute;&amp;eacute;dition r&amp;eacute;alis&amp;eacute;e par Robert Lafont. Dans son &amp;eacute;dition, Lafont poursuit par une &amp;eacute;tude g&amp;eacute;n&amp;eacute;alogique qui, en s'appuyant sur sa noblesse, le rapprocherait des diverses branches de la famille Pellosio aux armes d'&amp;laquo; or &amp;agrave; l'ours de sable passant &amp;raquo;. Il rappelle &amp;eacute;galement que Pellos signifie &amp;laquo; poilu, velu &amp;raquo; (on &amp;eacute;crirait aujourd'hui pel&amp;oacute;s, en norme classique).&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Critiques et r&amp;eacute;ception de l&amp;rsquo;&amp;oelig;uvre&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&amp;Eacute;dition critique&lt;/em&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Compendion de l'Abaco / Franc&amp;eacute;s Pellos&lt;/em&gt;&amp;nbsp;; texte &amp;eacute;tabli d'apr&amp;egrave;s l'&amp;eacute;d. de 1492 par Robert Lafont, avec un comment. philologique ; comment. math&amp;eacute;matique de Guy Tournerie. Montpellier : Univ. de Montpellier Fac. des lettres et sciences humaines, 1967.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Bibliographie&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;br /&gt;Jacques-Charles Brunet,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Manuel du libraire et de l&amp;rsquo;amateur de livres&lt;/em&gt;, 5e &amp;eacute;dition, Paris, Firmin Didot, 1860-1865, T. 4, colonne 475.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Catalogue g&amp;eacute;n&amp;eacute;ral des incunables des biblioth&amp;egrave;ques publiques de France&lt;/em&gt;, Nendeln, Kraus-Thomson, 1970, T. XVI, p. 8977.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;&amp;Eacute;tudes&lt;/em&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Baldassare Boncompagni, &amp;laquo; Intorno ad un trattato d&amp;rsquo;aritmetica stampato nel 1478 &amp;raquo;,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Atti dell&amp;rsquo;Accademia Pontifica de&amp;rsquo; nuovi Lincei,&lt;/em&gt;&amp;nbsp;T. XVI, 1862-1863, p.161, 332-335.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;J. Rance-Bourrey, &amp;laquo; Incunables ni&amp;ccedil;ois &amp;raquo;,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Nice Historique&lt;/em&gt;, vol. X, mars 1908, p. 89-91.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&amp;Eacute;tude critique et m&amp;eacute;thodique d&amp;rsquo;un ouvrage en moyen proven&amp;ccedil;al : Lo compendion de l&amp;rsquo;abaco de Frances Pellos&lt;/em&gt;&amp;nbsp;1492 par Adolphe Viani sous la direction de Jean Granarolo [S.l.] : [s.n.], 1981. Th&amp;egrave;se de 3e cycle : &amp;Eacute;tudes r&amp;eacute;gionales : Nice : 1981.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Roger Casaglia, &amp;laquo;&amp;nbsp;Frances Pellos e lou 500&amp;egrave;me aniversari dou Compendium de l&amp;rsquo;Abaco &amp;raquo;,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Nice Historique&lt;/em&gt;, 1982, n. 2, p. 108-112.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Fran&amp;ccedil;ois Pic, &amp;laquo; Itin&amp;eacute;raire bibliographique en math&amp;eacute;matiques occitanes de F. Pellos (1492) &amp;agrave; J.-F. Fulconis (1562) &amp;raquo; dans :&amp;nbsp;&lt;em&gt;Huit si&amp;egrave;cles de math&amp;eacute;matiques en Occitanie : de Gerbert et des Arabes &amp;agrave; Fermat&lt;/em&gt;, Monein : Ed. Pyr&amp;eacute;Monde, impr. 2008, p. 138-158.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Michel Guillemot, &amp;laquo; Les m&amp;eacute;thodes de fausse position dans le Manuscrit de Pamiers (1430) et le Compendion de l&amp;rsquo;Abaco de F. Pellos (1492) &amp;raquo; dans :&amp;nbsp;&lt;em&gt;Huit si&amp;egrave;cles de math&amp;eacute;matiques en Occitanie : de Gerbert et des Arabes &amp;agrave; Fermat,&lt;/em&gt;&amp;nbsp;Monein : Ed. Pyr&amp;eacute;Monde, impr. 2008, p. 138-158.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Ressources num&amp;eacute;riques&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;br /&gt;BM Carr&amp;eacute; d'art N&amp;icirc;mes&lt;br /&gt;BMVR Nice&lt;/p&gt;</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="656192">
              <text>&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;em&gt;Lo Compendion de l'abaco&lt;/em&gt; del nom donat als instruments mecanics plans que facilitavan lo calcul) es un tractat d&amp;rsquo;aritmetica de Frances Pellos (14..-....) (Franc&amp;eacute;s Pel&amp;oacute;s en grafia occitana classica), matematician ni&amp;ccedil;ard.&amp;nbsp;L&amp;rsquo;obratge, estampat a Turin en 1492 es, en l'estat de las coneissen&amp;ccedil;as actualas, lo primi&amp;egrave;r libre estampat en occitan.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Autras apelacions conegudas&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&amp;lt; &lt;em&gt;Lo Compendion de lo Abaco,&lt;/em&gt; [varianta del t&amp;iacute;tol de l'&amp;ograve;bra sens elision presenta dins lo recu&amp;egrave;lh]&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&amp;lt; &lt;em&gt;Lo Compendion del Abaco,&lt;/em&gt; [varianta mod&amp;egrave;rna amb contraccion del t&amp;iacute;tol de l'&amp;ograve;bra]&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Exemplars coneguts o conservats&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Exist&amp;iacute;s mai d'un exemplars coneguts d'aquel obratge conservats a : &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Londres, British Library, IA. 32436&lt;br /&gt;&lt;a href="http://primocat.bl.uk/F?func=direct&amp;amp;local_base=ITEMV&amp;amp;doc_number=002812880&amp;amp;con_lng=eng"&gt;Veire la not&amp;iacute;cia del document &lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;span style="background-color: #ffffff; color: #626262;"&gt;sus lo site de la bibliot&amp;egrave;ca&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Nice, Biblioth&amp;egrave;que municipale Romain Gary, 3 exemplaires : R&amp;eacute;s. 12389, R&amp;eacute;s. 12390, XV 254&lt;br /&gt;&lt;a href="http://www.bmvr.nice.fr/EXPLOITATION/doc/ALOES/0958253/s-ensegue-de-la-art-de-arithmetica-et-semblantment-de-jeumetria-dich-ho-nominat-compendion-de-lo-aba"&gt;Veire las not&amp;iacute;cias dels documents &lt;/a&gt;&amp;nbsp;sus lo site de la bibliot&amp;egrave;ca ; &lt;a href="https://occitanica.eu/items/show/3686" target="_blank" rel="noopener"&gt;accedir al document numerisat sus Occitanica&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;N&amp;icirc;mes, Biblioth&amp;egrave;que Carr&amp;eacute; d&amp;rsquo;art, INC 64&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://cat-bib.nimes.fr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=352248&amp;amp;query_desc=kw%2Cwrdl%3A%20pellos"&gt;Veire la not&amp;iacute;cia del document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sus lo site de la bibliot&amp;egrave;ca&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;New York, Columbia University, Rare Book and Manuscript Library, Incunabula Goff P-260&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://clio.columbia.edu/catalog/1638085"&gt;Veire la not&amp;iacute;cia del document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sus lo site de la bibliot&amp;egrave;ca&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p&gt;Paris, Biblioth&amp;egrave;que nationale de France, Res. p. V. 351.&lt;br /&gt;&lt;a href="http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb31076707r/PUBLIC"&gt;Veire la not&amp;iacute;cia del document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sus lo site de la bibliot&amp;egrave;ca&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p&gt;S&amp;eacute;ville, Biblioteca Colombina, V, p. 294&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;a href="http://213.97.164.119/ABSYS/abwebp.cgi/X5102/ID8832/G0"&gt;Veire la not&amp;iacute;cia del document&lt;/a&gt;&amp;nbsp;sus lo site de la bibliot&amp;egrave;ca&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p&gt;Tokyo Nihon University College of Commerce&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h3&gt;Descripcion fisica&lt;/h3&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Incunable in 4&amp;deg; de 82 fulhets numerotats en chifras romanas en naut de pagina. Una numerotacion, mens regulara, en bas de pagina balha en letras d&amp;rsquo;alfabet l&amp;rsquo;&amp;ograve;rdre dels quas&amp;egrave;rn e en chifras romanas la dels fulhets al dintre del quas&amp;egrave;rn. &amp;laquo; La pagina del t&amp;iacute;tol es compausada d&amp;rsquo;un enquadrament de fusta gravada... conten de multiples tabl&amp;egrave;us e operacions , 40 figuras geometricas dins lo t&amp;egrave;xte e 2 fustas gravadas &amp;raquo;.&lt;br /&gt;Extrach de la descripcion detalhada de F. Pic (ref. &amp;ccedil;ai-jos, traudccion CIRD&amp;Ograve;C) Incunable in 4&amp;deg;, 80 f. ill. bois grav&amp;eacute;.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Exemplar de Nimes : &lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Incomplet des ff. 51-54. - T&amp;egrave;xte en dial&amp;egrave;cte ni&amp;ccedil;ard, 41 linhas ; car. got. 2 grandors ; letras d'esp&amp;egrave;ra ; figures geometricas et 2 gr.s.b. (f. 79). N&amp;ograve;tas ms sus 2 ff. bl. Aponduts abans lo t&amp;iacute;tol.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;N&amp;ograve;ta de contengut&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Frances Pellos presenta son &amp;ograve;bra del biais seguent dins son primi&amp;egrave;r capitol :&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%; padding-left: 70px;"&gt;&lt;em&gt;Dieus done a mi gratia et sia en son plaser che fassa principi he fin de aquest compendion de abaco de art de arithmeticha he semblantment dels exemples de jeumetria contenguts en los presents sequents capitols, (...) Non obstant ordeneray la presente opera per capitols, debitament entendabla a un cascun, per so que las dichas arts son necessari, nedum a merchans, mas ad ogni persona de che condition se vulha sia.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;Se presenta per la seguida e dins la conclusion de l'obratge :&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%; padding-left: 70px;"&gt;&lt;em&gt;Complida es la opera, ordenada he condida&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Per noble Frances Pellos, citadin es de Nisa,&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Laqual opera a fach, primo ad laudem del criator&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Et ad laudour de la ciutat sobredicha,&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Laqual es cap de Terra Nova de Provensa,&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Contat es renomat per la terra universsa.&lt;/em&gt;&lt;em&gt;&lt;br /&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;br /&gt;Son doncas pas los universitaris mas los mitans mercants que produsisson a partir del s&amp;egrave;gle XIII aqueles nov&amp;egrave;ls &amp;laquo; algorismes &amp;raquo; (met&amp;ograve;des de l'art del calcul) o libres d&amp;rsquo;&amp;laquo; abaco &amp;raquo;, que lor t&amp;ograve;ca es de portar los rudiments matematics necessaris al bon exercici del neg&amp;ograve;ci. Es la rason per la quala aqueles tractats son redigits dins las lengas d'usatge dels mercants, en occitan, italian, franc&amp;eacute;s, etc. e non en latin.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;em&gt;Lo Compendion de lo Abaco&lt;/em&gt;, que figura demest los primi&amp;egrave;rs libres de matematics imprimits en Eur&amp;ograve;pa, testimoniatge de la place qu'ocupa la lenga occitana dins los escambis comercials a l'auba de la Renaissen&amp;ccedil;a&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Primi&amp;egrave;r obratge de matematicas aplicadas, redigit dins un proven&amp;ccedil;al medieval sonhat, que comp&amp;ograve;rta de traches especificament ni&amp;ccedil;ards que lo rendon particularament interessant per l'estudi d'aquel dial&amp;egrave;cte a la fin del s&amp;egrave;gle XV. D&amp;rsquo;apr&amp;egrave;p l&amp;rsquo;istorian Andr&amp;eacute; Compan : &amp;laquo; Es primi&amp;egrave;r un c&amp;ograve;di mercant, un tractat d&amp;rsquo;economia qu'es lo benvengut dins aquela fin del s&amp;egrave;gle XV a Ni&amp;ccedil;a e dins son comtat. En ef&amp;egrave;cte, un s&amp;egrave;gle apr&amp;egrave;p la dedicion de n&amp;ograve;stra region als comtats de Sav&amp;ograve;ia, en 1388, l&amp;rsquo;aviada mercantila met&amp;egrave;t en bona pla&amp;ccedil;a la renommada de Ni&amp;ccedil;a. Es aital que pod&amp;egrave;m retrobar dins aquel tractat las unitats de valor e e los escambis monetaris que demorar&amp;agrave;n valables fins a la Revolucion &amp;raquo;. L'autor, a la fin del t&amp;egrave;xte, pren lo temps d'especificar qu'es ni&amp;ccedil;ard e qu'escrigu&amp;egrave;t aquel obratge a la lausenja del creator e de sa vila renommada &lt;em&gt;&amp;laquo; per la terra universsa &amp;raquo;.&lt;/em&gt;&lt;a id="1" href="#note1"&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;N&amp;ograve;ta d&amp;rsquo;estudi&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;A despart de l'edicion originala, exist&amp;iacute;s una reedicion realizada per Robert Lafont. Dins son edicion, Lafont persegu&amp;iacute;s per un estudi genealogic que, en s'apiejant sus la noblesa de Franc&amp;eacute;s Pel&amp;oacute;s, lo raprochari&amp;aacute; de las div&amp;egrave;rsas brancas de la familha Pellosio a las armas d' &amp;laquo; &amp;ograve;r a l'ors de sabla passanta &amp;raquo; e en ligam amb lo quite nom de Pel&amp;oacute;s.&lt;/p&gt;&#13;
&lt;h2&gt;Criticas e recepcion de l'&amp;ograve;bra&lt;/h2&gt;&#13;
&lt;p style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Edicion critica&amp;nbsp;&lt;/em&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Compendion de l'Abaco / Franc&amp;eacute;s Pellos&lt;/em&gt;&amp;nbsp;; texte &amp;eacute;tabli d'apr&amp;egrave;s l'&amp;eacute;d. de 1492 par Robert Lafont, avec un comment. philologique ; comment. math&amp;eacute;matique de Guy Tournerie. Montpellier : Univ. de Montpellier Fac. des lettres et sciences humaines, 1967.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Bibliografias&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;br /&gt;Jacques-Charles Brunet,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Manuel du libraire et de l&amp;rsquo;amateur de livres&lt;/em&gt;, 5e &amp;eacute;dition, Paris, Firmin Didot, 1860-1865, T. 4, colonne 475.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;Catalogue g&amp;eacute;n&amp;eacute;ral des incunables des biblioth&amp;egrave;ques publiques de France&lt;/em&gt;, Nendeln, Kraus-Thomson, 1970, T. XVI, p. 8977.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Estudis&amp;nbsp;&lt;/em&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Baldassare Boncompagni, &amp;laquo; Intorno ad un trattato d&amp;rsquo;aritmetica stampato nel 1478 &amp;raquo;,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Atti dell&amp;rsquo;Accademia Pontifica de&amp;rsquo; nuovi Lincei,&lt;/em&gt;&amp;nbsp;T. XVI, 1862-1863, p.161, 332-335.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;J. Rance-Bourrey, &amp;laquo; Incunables ni&amp;ccedil;ois &amp;raquo;,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Nice Historique&lt;/em&gt;, vol. X, mars 1908, p. 89-91.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&amp;Eacute;tude critique et m&amp;eacute;thodique d&amp;rsquo;un ouvrage en moyen proven&amp;ccedil;al : Lo compendion de l&amp;rsquo;abaco de Frances Pellos&lt;/em&gt;&amp;nbsp;1492 par Adolphe Viani sous la direction de Jean Granarolo [S.l.] : [s.n.], 1981. Th&amp;egrave;se de 3e cycle : &amp;Eacute;tudes r&amp;eacute;gionales : Nice : 1981.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Roger Casaglia, &amp;laquo;&amp;nbsp;Frances Pellos e lou 500&amp;egrave;me aniversari dou Compendium de l&amp;rsquo;Abaco &amp;raquo;,&amp;nbsp;&lt;em&gt;Nice Historique&lt;/em&gt;, 1982, n. 2, p. 108-112.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Fran&amp;ccedil;ois Pic, &amp;laquo; Itin&amp;eacute;raire bibliographique en math&amp;eacute;matiques occitanes de F. Pellos (1492) &amp;agrave; J.-F. Fulconis (1562) &amp;raquo; dans :&amp;nbsp;&lt;em&gt;Huit si&amp;egrave;cles de math&amp;eacute;matiques en Occitanie : de Gerbert et des Arabes &amp;agrave; Fermat&lt;/em&gt;, Monein : Ed. Pyr&amp;eacute;Monde, impr. 2008, p. 138-158.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Michel Guillemot, &amp;laquo; Les m&amp;eacute;thodes de fausse position dans le Manuscrit de Pamiers (1430) et le Compendion de l&amp;rsquo;Abaco de F. Pellos (1492) &amp;raquo; dans :&amp;nbsp;&lt;em&gt;Huit si&amp;egrave;cles de math&amp;eacute;matiques en Occitanie : de Gerbert et des Arabes &amp;agrave; Fermat,&lt;/em&gt;&amp;nbsp;Monein : Ed. Pyr&amp;eacute;Monde, impr. 2008, p. 138-158.&amp;nbsp;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Ressorsas numericas&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;br /&gt;BM Carr&amp;eacute; d'art N&amp;icirc;mes&lt;br /&gt;BMVR Nice&lt;/p&gt;&#13;
&lt;hr /&gt;&#13;
&lt;p id="note1" style="text-align: justify; line-height: 150%;"&gt;1. Traduccion realizada per lo CIRD&amp;Ograve;C. &lt;a href="#1"&gt;&amp;uarr;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="39">
          <name>Creator</name>
          <description>An entity primarily responsible for making the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263909">
              <text>Bancarel, Gilles</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="656183">
              <text>Bertrand, Aurélien</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="45">
          <name>Publisher</name>
          <description>An entity responsible for making the resource available</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263910">
              <text>CIRDOC - Institut occitan de cultura</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="98">
          <name>License</name>
          <description>A legal document giving official permission to do something with the resource.</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263912">
              <text>Licence ouverte</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="42">
          <name>Format</name>
          <description>The file format, physical medium, or dimensions of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263914">
              <text>text/html</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="44">
          <name>Language</name>
          <description>A language of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263915">
              <text>oci</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="263916">
              <text>fre</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="51">
          <name>Type</name>
          <description>The nature or genre of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263917">
              <text>Text</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="263918">
              <text>texte électronique&#13;
</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="116">
          <name>Temporal Coverage</name>
          <description>Temporal characteristics of the resource.</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="263920">
              <text>14..</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="49">
          <name>Subject</name>
          <description>The topic of the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="387980">
              <text>Arithmétique -- Nice (Alpes-Maritimes) -- Ouvrages avant 1800</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="387981">
              <text>Commerce -- Nice (Alpes-Maritimes) -- Ouvrages avant 1800</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="656182">
              <text>Mathématiques -- Ouvrages avant 1800</text>
            </elementText>
            <elementText elementTextId="656187">
              <text>Incunables</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="47">
          <name>Rights</name>
          <description>Information about rights held in and over the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="417412">
              <text>CIRDOC - Institut occitan de cultura</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="94">
          <name>Date Issued</name>
          <description>Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource.</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="417413">
              <text>2019-03-12 Aurélien Bertrand</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="46">
          <name>Relation</name>
          <description>A related resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="656184">
              <text>vignette : https://www.occitanica.eu/files/square_thumbnails/d30614d9af0a1fe26678d1f69aef1a31.jpg</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="8">
      <name>Occitanica</name>
      <description>Jeu de métadonnées internes a Occitanica</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="173">
          <name>Portail</name>
          <description>Le portail dans la typologie Occitanica</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="603727">
              <text>Enciclopèdia</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="174">
          <name>Sous-Menu</name>
          <description>Le sous-menu dans la typologie Occitanica</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="603728">
              <text>Documentari</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="172">
          <name>Type de Document</name>
          <description>Le type dans la typologie Occitanica</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="603729">
              <text>Œuvre ou corpus</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="182">
          <name>Catégorie</name>
          <description>La catégorie dans la typologie Occitanica</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="645782">
              <text>Encyclopédie</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="171">
          <name>Contributeur</name>
          <description>Le contributeur à Occitanica</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="718261">
              <text>CIRDOC - Institut occitan de cultura</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
  <tagContainer>
    <tag tagId="2018">
      <name>incunable</name>
    </tag>
    <tag tagId="2426">
      <name>òbras remarcablas del sègle XVI = oeuvres remarquables du XVIe siècle</name>
    </tag>
  </tagContainer>
</item>
