https://www.occitanica.eu/files/original/cfdaab04a2401b6676330a5ab3d62532.jpg 6baac6ff1ac120e652e4444e0f6dac85 https://www.occitanica.eu/files/original/8ebeffec46477a93b809a490b4643705.xml e6724c2174bfd0b913ba9f36aff8e7c7 https://www.occitanica.eu/files/original/6009228190ff53ea8dda36a974757785.pdf f00f53bd2b0e4641597dab1eecebc944 PDF Text Text L o diari N°34 Novembre Decembre 2016 L a cul tura, en occitan 5€ 3 Questions a: Camille Martel & Jordan Saisset pagina 20 Lo Dorsièr: Crompas per Nadal pagina 22 «À la Une» Lo Retrait: Magalí Bizot-Dargent pagina 10 Lo Diari, La cultura, en occitan — Revista bimestriala de l’IEO Miègjorn-Pirenèas Disponible au numéro et par abonnement ISSN: 2427 - 5735 — CPPAP:0117 G 92946 �Edito Marronnier vs Actualitat. Ua caracteristica de l'editorialista de qualitat ei la sua enveja e la sua capacitat tà evitar eths famós marroniers, subjèctes rituaus qui tornan cada annada dab las sasons : illuminacions de las veirinas per Nadau, la gripa, la rentrada de seteme (tèma de l'editò de Lo Diari 33), eth Beaujolais, etc. Alavetz, que vòi assajar de pegar a l'actualitat. Que'vs prepausi doncas de deishar drin dab la magia de Nadau tà tractar drin de l'istòria nacionau, europèa e daus Òmes sustot. No'm permeterèi pas de tornar a las basas dau roman nacionau entà parlar daus gallés. Nani que m'estimi mes d'abordar la Permèra Guèrra Mondiau, subjècte de quauquas iniciativas culturaus en occitan qui s'ameritan d'estar portadas tà la lutz. Tot permèr, que vòli saludar eth tribalh dau cercle IEO Prosper Estiu de Pàmias. Aquera associacion que'vs prepausarà tot viste ua expausicion e ua conferéncia dedicadas a l'òbra de Pierre Dantoine, un caractericaturista de la Grana Guèrra en occitan. Mobilizat en 14, que dessinè mes tard per la Dépêche du Midi. Tanben, que'vs volerí senhalar eth libe "L'occitan en guèrra” (Presses Universitaires de la Méditerranée), òbra vajuda de la correspondéncia en occitan entre Louis Bonfils partit a la guèrra e Pierre Azéma. Un vertadèr testimoniatge militant de l'orror daus combats. Enfin, que mencionarèi eth gran tribalh de l'IEO d'Òlt qu'ei a finalizar l'edicion bilingüe de « Camins de guèrra », recit de l'Abat Jules Cubaynes qui conta la sua vita vitanta pendent la guèrra despuish la mobilizacion. Lo Diari et lodiari.com sont des publications de l’IEO Midi-Pyrénées, association sise 11 rue Malcousinat, 31000 Toulouse. ISSN : 2427–5735 CPPAP : 0117 G 92946 Directeur de la publication : Pierre Loubère Rédacteur en chef : Sébastien Pugin Rédacteur & Maquettiste : Aldric Hagège Amb l’ajuda de : Pauline Di Giusto Impression & Routage : P.R.D., Millau Remerciements à nos partenaires, relecteurs, contributeurs et collaborateurs. �Novèlas – p.4 Edicions – p.6 Tresaurs en lum – p.8 Lo Retrait: Magali Bizot-Dargent – p.10 Tecn’òc – p.14 Carta blanca (version paganta) Lo Scopitòne – p.17 Las Bèlas Letras – p.18 Espòrt– p.19 Camille Martel & Jordan Saisset – p.20 Dorsièr Crompas de Nadal – p.22 Qu’avem legit – p.24 Lenga – p.25 A la Facultat – p.26 Agenda – p.28 Man with christmas presents, Jack Hickson �Novèlas Daunas en paraulas Prèmi Pèir de Garròs Ua mostra dera Maison dera Paraula « Dauna » un mot entà díser eth feminin qui capèra un concèpte mes large que dama o hemna. Un mot portaire d’ua carga afectiva e simbolica màger. « Çò qui d’ei era dauna entà vos, e que d’ei çò qui la poderé simbolizar ? » qu’ei estada era question pausada a mantuas personas en Lavedan. Eras arresponsas, totas que disen era mestreja pera Dauna dera Maison de qui ei sua. Totun ena simbolizacion, elements diferents que’s hèn dia e pòrtan, cada un ara sua mòda, un imatge de hemna. Dauna qui mestreja, Dauna qui comanda, Dauna qui tribalha, Dauna qui ei era amira de trufanderias, o de mausecutars, Dauna qui’s hon en Dama, Dauna encantada, mes d’ua fàcia dera Dauna qu’ei prepausada ací en aquera passejada de paròlas en paròlas. Mès aqueths imatges culturaus ne’s vòlen pas ua colleccion inèrta e passadista, que son suppòrts de pensada entà qui e’s vòu pausar era question : « e, ath dia de uei quau ei eth estatut dera hemna enas nostas societats ? ». Que sia Dauna o dauna, Dama o dama, qu’ei hemna e que lo cau ganharse encòra ua plaça vertadièra. E be sabem era varietat de representacions, deras aubridas aras mes estretas, de qui’s tornan de hèr dias, quant òm podeva pensar qu’èra ganhada era jòga dera paritat. « Daunas en paraulas » qu’ei ua mostra de 16 panèus Forex PVC, 80x120 cm, condicions a véder en escrivent a aigaberdenc@orange.fr. Teresià Pambrun Après l’escaduda deu Ièr Prèmi Pèir de Garròs las edicions Letras d’òc - Camins que s’i tornan ! Lo IIau Prèmi Pèir de Garròs de traduccion en lenga occitana qu’ei donc ubèrt. E tà deishar drin mes de temps aus reviradors d’òbras de ficcion en pròsa, que pòden enviar las loas traduccions dinc au 31 de deceme de 2017 (reglament complet en linha). Lo Ièr Prèmi Pèir de Garròs qu’estó balhat en abriu de 2016 a la traduccion per Felip Biu de The Whisperer in Darkness de H. P. Lovecraft Lo qui marmusava dens l’escuranha (jos premsa) www.letrasdoc.org Grand pres literari de Provença a Ventabren, pres dei jouine emé la participacien de l’Aeloc Lou dimenche 25 de Setèmbre, lou Grand Pres literàri pèr uno obro de lengo d’o foguèt remés a FELIPE MARTEL que vèn de quitar la presidènci de la FELCO, federacien que l’AELOC n’es sòci, professor onorari a l’Universitat de Montpelhièr III especialisto renouma de l’istòri, de la lengo e de la soucieta óucitano e a l’escrivan marselhés RENÉ FREGNI pèr uno obro de lengo franceso. Lo pres dei jouines foguèt remés ai liceans de nòstre colèga DEIDIÉ MAURELL dei licèus Cezanne das Ais e Jean Monnet de Vitròla. ALEOC www.aeloc.fr 4 N°34 – Novembre Decembre �1914-1918, La guèrra vista per Dantoine Dempuèi 2014, dins Arièja coma endacòm mès, son nombrosas las iniciativas e las commemoracions a l’entorn de la « Granda Guèrra » coma la disen… Se non i a pas, solide, de qué festejar, quitament per un centenari, n’es pasmens important de remembrar le chaple e de manténer la memòria. Atal, le cercle occitan Prosper Estieu de Pàmias, que ja organizèc en 2015 un eveniment en collaboracion amb la mediatèca de la comuna, a endralhat ongan un projècte novèl : una mòstra dels dessenhs de Pèire Dantoine que serà presentada al mes de novembre dins l’encastre del Festenal occitan de Pàmias. Un quarantenat d’òbras umoristicas, fèitas dins l’orror d’aquel temps que las legendas ne son mès que mès en occitan. Pierre Dantoine (1844-1955) Nascut a Carcassona, Pierre Dantoine fusquèc mobilizat en 1914 dins lo 272en RI. Emplegat de gara abans la guèrra ja fa de dessenhs e contunharà sul front, nos daishant atal un testimoniatge de tria sus la Granda Guèrra. La patz tornada, fusquèc emplegat a la prefectura d’Aude e tanben illustrator per la Dépêche du Midi mès de trenta ans de temps. Recebèc en 1926 las Palmas Academicas, puèi la Legion d’Onor en 1938. La guerre Fédération Audoise des Œuvres Laïques, coll. « La mémoire de 14-18 en Languedoc » Lo Diari : abonatz-vos ! Lo Diari pendent 1 an, Per vos abonar : siá 6 numeròs ; lodiari.com/le-magazine 32 paginas e 4 rubricas exclusivas ; un exemplar imprimit adreçat per corrièr en çò vòstre = 24 € (en plaça de 30 € al numerò) – pagament securizat per carta, directament en linha ; – per chèc, amb le bulletin de telecargar sul site. IEO MP – Lo Diari Abonnements 11 rue Malcousinat 31000 TOULOUSE �Edicions Belugas d’endacòm mai Étincelles pour un ailleurs 142 jours dans un masuc de l’Aubrac Paul Fournier, ancian montanhièr, conta sa premièira estiva coma rol dins un masuc de l’Aubrac, lo Trap de La Menta, al ras de la Crotz de la Ròda. Èra en 1949, aviá pas que quinze ans. Del 25 de mai al 13 d’octobre, pendent 142 jorns, aquelses òmes vivián sols al mièg de lor tropèl d’aubracs, atalats a la fabricacion de la forma d’Aubrac. Patricia Pallier pòrta un agach etnografic sus aquela aventura umana racontada al fial de las jornadas dels montanhièrs, de la molza a la forma en cava, Belugas d’endacòm mai – Étincelles pour un ail- ambe lo mestièr de cada òme, las distraccions raras, las datas importantas dins l’estiva, los moments leurs, complicats e los vams de fraternitat, sens emblidar Claudi Assemat, la lenga mairala d’aquelses òmes : la lenga d’òc. IEO Tarn Editor, André Valadier, atanben membre del Grelh roergàs, 16x24, 96 paginas, n’a escricha la prefàcia e ajustadas de pichonas cau15€ (+2,5€ de pòrt) sas vertadièirament interessantas. Jacques Astor ieo81@ieo-oc.org (del Grelh encara) a facha l’analisi onomastica de azalais@wanadoo.fr quauques mots emblematics de l’Aubrac coma trap o asegada, complements agradius, encara. Lo tèxte occitan de Paul es, coma de costuma dins las edicions del Grelh roergàs, revirat en francés sus la pagina esquèrra. Lo de Patrícia es en francés mas trufat de vocabulari occitan. A l’entorn d’una bòria, la Fruchariá Nauta destrusida per la volontat dels òmes, lo Claudi Assemat menèt un remirable trabalh d’un punt de vista istoric e memorial. Brave omenatge portat a las generacions precedentas. Capitèt a montar una pichona còla d’Auxilhoneses e de Brespinòls que los menèt mai d’un còp dins aquel airal de la montanha negra. 142 jours dans un masuc de l’Aubrac 136 paginas en color, 24x22 20 € (+5,60 € de pòrt) Grelh roergàs (05 65 68 18 75) Còps d’uèlh Autan Negre L’occitan, coma totas las lengas de la tèrra, a un biais de decopar lo real. Es tanben un mejan de m’agachar, de s’agachar, de se pensar dins aquel mond. Ai a bon còr de donar un imatge actual dels occitans. Per aquò far, m’apuègi pas suls agaches trufandièrs plan sovent pegats sus las esquinas del monde del «Miègjorn»... Es un autre imatge que vòli de donar... Andrieu CLEMENT es nascut en 1953 en Losera ont foguèt conselhièr pedagogic d’occitan. Dempuèi qu’es a la retirada, contunha son trabalh d’espandiment de la lenga occitana. Mas-Jacmet, vilòta d’Occitània, sul pèmont de dos braces de la Montanha Negra, autres còps industriala, rica e groanta de vida, a vist pauc a chapauc sas usinas tampar, laissant plaça a d’arroïnas e d’ermasses industrials. Çaquelà s’i es venguda installar una usina quimica emplegant un fòrça d’obrièrs. Los estatjants la sònan: l’USINA... Quora roman social, quora roman policièr, Autan Negre poiriá èsser una istòria vertadièra... Christian CHAUMONT nascut en 1937, a Masamet, demòra dempuèi mai de vint ans a Narbona. Còps d’uèlh, Clamenç Edicion IEO Lengadòc 15€ www.ieo-lengadoc.org Autant Negre, Christian Chaumont Edicion IEO Lengadòc 16€ www.ieo-lengadoc.org 6 N°34 – Novembre Decembre �Lo viatge de Tyché e del cavalet Luc Aussibal e mai Per Los escolans de l’escòla Calandreta d’Agtenca. Acompanhada del cavalet e de las menadas, Tyché la princessa grèga d’Agde partís en cèrca de son paire Dionysos. Afrontan l’un aprèp l’autre los dieus enemics: Poséidon, Chioné, Hadès... Capitaràn de trapar lo que cèrcan ? D’afrontar e d’escapar a totes aqueles adversaris? « Un disque résolument rock, puissant, qui change du précédent plus intimiste. Après Dedins, Luc Aussibal sort donc defòra, s’affirme et envoie le bois. Un album atypique dans le paysage occitan qui délivre beaucoup de puissance et qui en laisse deviner encore plus sur scène » France 3 A l’imatge dels Causses ont Luc grandiguèt, le novèl enregistrament es fòrt, solid, espurat e immens. Per far cort : fascinant. Amb una densitat sonòra mai importanta que les primièrs albums e una energia ardiment mai ròck (energia que se pòt retrobar sus scèna). Luc Aussibal atenh una maturitat artistica. Lo viatge de Tyché e del cavalet Libre + CD audiò 10€ www.ieo-lengadoc.org Luc Aussibal e mai Org et Com CD 10 títols 12€ (2,70€) w w w.orgetcom. net/ Los Crancs Lo Dàvi en dub Dins aquela fin de tantossada grisa, la vièlha Pascalina camina sola a la plaja tot lo long de l’estanh. Siloèta prima tota drecha, longaruda e rigida coma un ciprès dins la garriga, tota negra tanben dels pès fins a la punta que li amaga sos pès, tota muda dins sas pensadas, tota solitària dins son dòl... Jaumet Demèsa. Autor de libres pels mainatges en occitan. President del Cercle Occitan de Mesa, membre de l’IEO. Responsable dels rescontres de la cançon occitana a Mesa. Novèl EP – Reggae Digital, Tchatche d'Òc & Bon Dançar Aprèp sa primièra demò en 2009, l'EP «Lou Dàvi & Pythéas» en 2012 e l'EP numeric En Gaouach en 2014, Lo Dàvi signa aicí son tresen EP. Produit e realizat en tandèm amb Rémi Caussé, les quatre títols del novèl òpus mesclan d'un biais explosiu, reggae digital, musica del monde, cançon francesa e jostas verbalas occitanas. Le remix de Nalchro ven ofrir un bònus representatiu d'un desir d'escambis amb joves artistas de la scèna Dub. Los Crancs, Jaumet Demèsa 12€ www.ieo-lengadoc.org N°34 – Novembre Decembre 7 �Tresaurs en lum amb lo Cirdòc-Mediatèca occitana Quand la lenga occitana s’aficha Aficha Perdes pas ta lenga, Serigrafia, ca. 1969 Coll. Iconotèca, CIRDÒC-Mediatèca occitana A la broa de las annadas 1970, d’afichas dels eslogans occitans florisson sus las parets de la vilas e vilatges del territòri miègjornal. Son vengudas uèi de testimoniatges emblematics del movement de reivindicacion occitana de l’epòca. La genèsi d’aquel movement comença al lendeman de mai de 1968 amb lo rencontre dels estudiants dels Beaux-Arts de París e los tenents del movement viticòla audenc de l’epòca. Los estudiants transmeton alara lor saber-far als militants e lor aprenon entre autra la tecnica de la serigrafia. Lo procediment, pro simple e pauc car en material permet d’estampar en seria sus de papièr mercés a un sistèma d’estampon. Los militants occitans de l’epòca, pròches del movement viticòla s’aproprian aquela tecnica e concebon una aficha considerada uèi coma la primièra del movement d’afichas de las annadas 1970 : Òme d’òc, as dreit a la paraula. Parla ! Tirada a de centenats d’exemplaris, aquela aficha es pegada dins los vilatges d’Aude per los militants occitans de l’epòca. Qualques meses mai tard, es lo cantaire Claudi Martí que portarà l’aficha e mai los ensenhaments tecnics per la fabricar a l’estagi annadièr de l’IEO a Murèth. Un nombre mai larg de militants occitans s’emparan alara del procediment e començan de crear lors pròprias afichas que florisson sus las parets de las vilas e vilatges. Qualques annadas aprèp, retrobam lo meteis procediment pendent los eveniments del Larzac que faràn d’aquelas afichas los otisses de propaganda que portaràn lo messatge dels militants. Bona part d’entre elas es encara uèi emblematica e revèrta l’enrasigament de la lucha dins la cultura occitana. 8 Dins lo borbolh creatiu de las annadas 1970, la reivindicacion occitana passa tanben per los arts vivents, las afichas venon l’otís principal de publicitat e de promocion dels artistas de la Nòva Cançon mas tanben del teatre contemporanèu occitans. D’afichas anóncian debats, concèrts, pèças de teatre e tapissan l’espaci public dins totes los endreches ont los artistas donan lors espectacles. Lo pauc de mejans a la disposicion dels autors d’aquelas afichas e la simplicitat del procediment de fabricacion los obligan a adoptar un grafisme simple, de colors minimalistas e un messatge percutent. Se pòt aital parlar de la naissença d’un vertadièr estil grafic, que marca de son emprenta lo movement occitan de las annadas 1970 e qu’aficha dins l’espaci public l’imatge d’una societat occitana en plena mutacion. Per ne saber mai : dorsièrs pedagogics, fichas enciclopedicas vos esperan sus Occitanica. E per tot retrobar sul Borbolh Creatiu de las annadas 1970 : http://occitanica.eu/1970. Mai de 4000 afichas son presentas dins las colleccions patrimonialas del CIRDÒC. Abòrdan totes los aspèctes de la vida culturala e politica occitana del sègle XIX fins al temps que sèm : campanha electorala, luchas militantas e politicas, espectacles de teatre, concèrts, festenals, manifestacion litterariàs…. Detenètz d’afichas en ligam amb la lenga e la cultura occitana ? Participatz a la Cooperativa e contribuissètz al patrimòni occitan. Per tot saupre sul projècte : http://cooperativa.occitanica.eu N°34 – Novembre Decembre ��Lo Retrait Magali Bizot-Dargent Anem ! Uèi, prenèm la valisa per anar veire Magalí Bizot-Dargent en Provença. L’ocasion d’interrogar una femna de cultura –literatura, teatre, pintura...– sus sas activitats. Un punt de vista intelligent e faceciós d’una creativa que se pren pas au seriós ! Bonjorn, per començar, cossí vos presentar Manu Théron, pinti de tablèus qu’an un rapòrt, un en qualques mots, per les que vos coneisson pas títol en òc, fotografii de subjèctes de la vida vidanta e per aquò occitana, quand fau doni de cors de encara ? Siáu filha de la Provença rocassiera, e coma ela lenga... L’afaire grand es lo passatge, lo passatge siáu pas totjorn facila d’accès. L’enfança fondadora d’aquela lenga, d’aquela cultura, d’aquel art de l’ai passada luench, ambé de gens que m’an vendut viure, coma me l’an passat mei davanciers, mesclat a sei vidas, enriquit de sei vidas... un país fantasmat. La realitat enriquits de la mieuna. de mon país me petèt au «Sovent, un eveniment araMai vivi cada jorn tanben en morre. E l’ai acceptada, dura realitat, mai realitat. País dur, minor, un secret fons, un francés, dins lo monde actuau, assajant de lo melhorar, e mercé, mai mon país. Una part granda de ma bonur simple cambian lo vivi ben! vida es en occitan, es a l’entorn definitivament una vida, Escritura, cant, pintura, de la cultura e de la lenga d’òc que s’organiza la vida, per una cascada de vidas, teatre… Sètz iperactiva, o avètz trobat un biais de conciliar eiretatge e per chausida. Un re-enrasigament volontari mai pas grand monde se aquelas activitats ? Tot es conciliable puèi qu’es e sauvador, benlèu. Fuguèt n’avisa, a ieu me pivela!» ma vida. E respòndi, me sembla la familha, fuguèt lo teatre, ambé leis autrei questions, que fuguèt l’ensenhament, fuguèt l’espandiment, ara n’es la defensa, l’aparament, siegon essencialas ò minusculas... (Aquela de e l’illustracion per totei lei mejans que me son clinhada, es apielada!) costumiers, familiers e agradius. Escrivi de Questions essencialas e autreis escrichs novèlas, d’articles, de poësia en occitan, canti dins un grop de cant occitan, “Misé Babilha”, tanben minusculs ; Cronicas pacolinas ; Esquissas per un dins un espectacle en occitan, “La Madalena” de retrach de l’ombra (IEO Edicions, respectivamant 10 N°34 – Novembre Decembre �2010, 2011 e 2014) : es que podèm dire qu’avètz per se !) Mai que pòdon faire leis escrivans? Se renegar? un gost per l’escritura de çò anodin, escriure sus causas que semblan pas totjorn dignas de Abandonar? Continuar dins un silenci quasi ensordent, un isolament quasi totau? Ai chausit de l’atencion de l’artista ? Avètz oblidat Minusculitats e autreis continuar, qu’urosament ai d’amics qu’an sachut essencialitats, publicat en 2015 per l’IEO 06. se faire editors, ai continuat de cantar qu’es un Encara un títol qu’enfonça lo clavèu. Lo minuscul, trabalh d’equipa, de pintar ambé d’autrei pintres, lei minusculitats associadas, lo minusculitge son lo ai continuat de me laissar pas contaminar per fondament de la vida, sa matèria premiera, lo tapís aquelei que son a assajar de tuar lo moviment que n’es lo pedestau, lei fondacions que n’asseguran associatiu, culturau, lo secant, lo confiscant a de l’estabilitat, e la santat. Assajatz de tirar lo tapís fins personalas, sovent mercantilas. sota lei pès d’un eròi, se fracassarà Sens cercar la polemica coma cu que siegue! Lo minuscul es «Ai donc, de per ma estèrla, escrivètz en occitan o primordiau. chausida conscienta en provençal ? Ma familha mairala a espetat per Cercatz pas tròp, la polemica en causa dau terratrema de 1909, e argumentada un exista per que entretenguda pas victima dirècta, mai domatge colaterau, se permetètz l’analogia lectorat minimalista, per lei que l’i an un interès. Escrivi en occitan, aquò es jornalistica. Lo roatge minuscul de cèrtas, mai de segur puei que lo provençau es l’eveniment que fa tot bassacular. un dei dialectes de l’occitan. Es Sovent, un eveniment minor, un qualitat.» impossible de dire “escrivètz secret fons, un bonur simple cambian en provençau ò en occitan” definitivament una vida, una cascada de vidas, mai pas grand monde se n’avisa, a ieu qu’es la mema lenga. Podètz dire “escrivètz en me pivela! E i reveni sovent, qunta bèutat dins una grafia classica ò en grafia dicha mistralenca”, aranha, qunta poesia dins una trauc de soleu que aquò es una chausida personala, e cadun a chausit fa dançar la poussa.... e qunta importància dins lo segon son percors, seis ideologias, sei coneissenças marrit escalier que me vauguèt 6 mes de liech e pròprias. Mai es impossible d’oposar provençau e occitan, estent que son lo generau e un element donc d’escritura. d’aqueu generau. Una comparason per simplificar, Escriure e publicar en occitan : una causida emai siguèssi pas : naturala, militanta e/o riscada ? Una chausida naturala segur, militanta, segur tanben. Riscada es evident. Auriáu ambicionat una carriera literària, la celebritat, la fortuna, lo confórt, seriá estat foliá pura d’escriure en òc. Auriáu, mai realista, pantaiat d’un lectorat mejan, locau, seriá estat aitant foliá d’escriure en occitan grafia classica, subretot en Provença. Ai donc, de per ma chausida conscienta e argumentada un lectorat minimalista, cèrtas, mai de qualitat. Benlèu una autra aplicacion de mei Minusculitats? L’edicion occitana a ren dei mejans de l’edicion francesa, lei libres demòran confidenciaus, meme Lo Diari ignorava un libre pareissut despuei una bòna annada. Es un bel exemple de la situacion deis escrivans occitans, ignorats emai au sieu, emai per leis editors, leis universitaris, la majoritat dei jornalistas... benlèu ignorats d’elei memes.... L’i a que lei correctors per lei reconéisser, de còps per lei secutar ! (Fau sacher se trufar de tot, e començar N°34 – Novembre Decembre 11 �«Mai tot se pòde ajustar, addicionar, e es aquò la riquèssa ! Siáu tot aquò... e ben mai....» Siáu marselhesa donc provençala, donc occitana donc francesa, donc europenca, donc ciutadana dau monde, monde terrèstre per lo moment. E ren dins tot aquò se pòu oposar. Mai tot se pòde ajustar, addicionar, e es aquò la riquèssa ! Siáu tot aquò... e ben mai.... Per qual escrivètz, qual lector avètz en cap a l’escriure ? Comencèri d’escriure en òc per meis enfants, que voliáu, entre autrei rasons, li laissar una traça de sei davanciers qu’an totei viscut en òc, e aquò transparéisse dins Questions essencialas e Esquissas, subretot. Escrivi per lei joves, lei joves de tot atge, 12 per aquelei qu’aiman de se faire plaser ambé la lenga, ambé d’umor, que refusan de se prendre tròp au seriós... mai que refusan pas de se pausar de questions e d’i cercar de solucions. Escrivi pas per un lector en particulier, mai pusleu per un public, un public que vesi benlèu, dins una sala un pauc sorna, un public sensa visatge, mai ambé una votz, de reaccions, un public movadís que preni coma testimòni, qu’interpèli de còps. Es benlèu aquò una desformacion professionala de frema de scena, teatre, cant, l’ensenhament estent tanben un mestier de scena. Mon escritura me sembla facha per èstre legida a votz auta, davans un public que participa, que reagís. Es coma aquò que lo vesi, e ne’n siáu urosa quand se pòu realizar. Escriure es se desvelar davant un public, mai es tanben s’escondre darrier la multiplicitat d’aqueu public, faguent l’escrivan partida de cada element constitutiu dau dich public. N°34 – Novembre Decembre A.H. �N°34 – Novembre Decembre 13 �Tecn’òc Informatica en occitan Fòrça monde o sabon pas mas la lenga occitana es bravament representada sus internet, que siá un sistèma operatiu en occitan, un navigador web en occitan, de sites web claus en man en occitan, sens parlar de totes los logicials traduches en occitan per de benevòls. Tot aquò es degut a l’aspècte participatiu e collaboratiu d’internet. Un ordenador en òc : li permeton tanben de gerir quin site web que siá. Telecargar WordPress : http://oci.wordpress.org Aquí qualques logicials incontornables per Lo lector vidèo VLC Media Player es un passar vòstre ordenador en lenga occitana e atal èsser en immersion quotidiana dins la lenga, que siatz logicial utile per legir sas vidèos e sas musicas. debutant o completament bilingüe aquò’s per vos : Supòrta fòrça formats dont lo FLV, l’AAC, l’AIFF, l’ogg, totes los formats suportats per WMP etc… La seguida libreOffice, concurrent gratuit de Existís una version portabla de metre sus una clau Microsoft, retrobaretz los logicials equivalents dels USB e de s’emportar pertot. VLC es compatible amb celèbres Word, Excel, Powerpoint… amb, solide, lor la màger part de las plataformas windows, amb Linux e MacOS X siá mai de 20 sistèmas operatius diferents. interfàcia en occitan. LibreOffice es una seguida burotica, tan per lo VLC Media Player es una excellenta alternativa monde professional coma per l’usatge personal. Es gratuita a Windows Media Player. E enfin, se volètz que tot vòstre ordenador compausada d’un tractament de tèxte, de fuèlh de calcul, d’una aisina de presentacion/diaporama, parle occitan, podètz causir un sistèma operatiu dessenh, banca de donadas. Prepausa tanben la Linux coma Mint, Fedora, Debian o lo celèbre possibilitat d’exportar al format PDF, edicion de Ubuntu que remplaçarà vòstre Windows. De milierats d’aplicacions, de milions d’utilizaires, un formulas matematicas, extensions, etc… novèl biais d’utilizar vòstre ordenador ! Rapid e polit, Winrar, la version gratuita del celèbre Ubuntu es un sistèma operatiu intuitiu e securizat, compressor de fichièrs Winzip. Lo podètz aver amb ideal pels ordenadors de burèu, los servidors, los una interfàcia entièrament en occitan per reduire la netbooks e los ordenadors portables. Ubuntu es liure, gratuit, e es compausat de logicials que lo son tanben. talha de vòstres fichièrs per fin de los escambiar. De SMC (aisinas de creacion e gestion de sites internet) son disponibles en occitan : Drupal, Joomla, e Wordpress. WordPress es un sistèma de gestion de contengut liure escrich en PHP e que repausa sus una basa de donadas MySQL. WordPress es utilizat mai que mai coma motor de blog, mas sas foncionalitats 14 Navegar sul web en òc : Per poder profechar dels sites internet dins lor version en òc, reglatz l’occitan coma lenga favorita dins los paramètres de vòstre navigador. Atal, suls sites multilingües, la version occitana vos apareisserà prioritàriament, siquenon, podètz passar al costat de N°34 – Novembre Decembre �tot çò qu’existís sens o saber. Lo Wikiccionari es un projècte gratuit de diccionari multilingüe, escrich amb la collaboracion Internet prepausa fòrça sites e servicis en lenga de totes. Lo site : www.oc.wiktionary.org occitana : - Framadate, alternativa liura al Doodle per convenir Un corrector ortografic existís dempuèi d’un rendètz-vos amb sos contactes. qualques annadas per l’occitan-gascon (Per Noste) - Enciclopèdia de la vida (en anglés Encyclopedia e per l’occitan-lengadocian. La version lengadociana of Life : EOL) es un projècte de bioenciclopèdia entièrament refonduda, sortirà a la debuta de 2017. collaborativa en linha. L’Enciclopèdia contendrà a tèrme un article dedicat a cada espècia vegetala Las perspectivas : a animala coneguda, illustrat de vidèos, de sons, d’imatges, de grafismes e de tèxtes provesits per Los limits actuals son la manca de volontaris d’expèrts. L’interfàcia es disponibla dins mantuna amb un nivèl de lenga sufisent d’un costat e sustot, lenga, e entre autras en occitan. Lo site : lo limit fixat per las nomenclaturas internacionalas http://eol.org/ de las lengas. Concretament, uèi, gaireben la totalitat - Meet Jitsi : per far de visioconferéncia. Equivalent de çò qu’existís es en occitan-lengadocian e pòt pas de Skype : https://meet.jit.si/ èsser declinat dins d’autras variantas. Una demanda - Openstreetmap es un projècte internacional fondat de modificacion es estat facha alprèp de l’IANA, en 2004 amb l’objectiu de crear una mapa liura del organisme que gerís aquelas questions per que sián mond : www.openstreetmap.org possiblas las versions dins mai d’una varianta de l’occitan, coma aquò es lo cas amb, per exemple, lo Una granda partida d’aqueles logicials son francés de França, lo francés del Canadà, lo de estats traduits per l’equipa de l’associacion Tot en Belgica, etc... Òc (www.totenoc.eu) que fa un bèl trabalh per occitanizar lo web. Cedric Valmary Aquela lista es pas brica exaustiva ; existisson bravament de sites institucionals d’associacions o institucions occitanistas, de botigas en linha (Macarèl, IDECO...), de sites de premsa en linha (La Setmana, Lo Diari...) e d’autres mèdias, radiofonics (Ràdio País, Ràdio Lengadòc, Ràdio Occitània...) o de television (Òc Telé, France 3, Tè Vé Òc)... Las aisinas lingüisticas sus internet : Occitanica-La mediatèca numerica de l’occitan a per vocacion de donar accès a las nombrosas ressorsas occitanas conservadas o produitas pels diferents actors concernits per la salvagarda, l’estudi e la difusion de la cultura occitana : http://occitanica.eu La Wikipèdia occitana prepausa gaireben 90 000 articles redigits en lenga occitana : www.oc.wikipedia.org Illustracion © Ol.v!er [H2vPk] Lo Dicod’Òc (Diccionari) e lo Verb’Òc (Conjugador) del Congrès Permanent de la Lenga Occitana : www.locongres.org N°34 – Novembre Decembre 15 �Eth Servici Civic, un utís entà desvolopar las associacions. La Seccion Regionau Meidia-Pireneas de l’Institut d’Estudis Occitans qu’arriba tot just d’obtier l’agradament d’intermediacion dau Servici Civic. Dab aqueth agradament, l’IEO MP que’s hica a la dispausicion de totas las associacions qui’s dedican a la lenga ena Region LengadòcRosselhon-Meidia-Pireneas. En efèit, l’IEO MP que’vs da la possibilitat d’arcuélher, pendent ua mission de 6 a 12 mes, ua volentària o un volentari que poderà participar a la vita de la vòsta estructura e au sué desvolopament. Atau, se voletz arcuélher quauquarrís, que’vs podem hèr profitar d’ua convencion de Servici Civic. Tanben, que v’aidaram entà : hèr las vòstas demarchas TOTAS LAS INFORMACIONS SUS VOTRE MISSION VOUS ATTEND SUR SERVICE-CIVIQUE.GOUV.FR #FAITESLESAUT cathy.ieomp@gmail.com administrativas, cercar un volentari o ua volentària, preparar l’arribada de la joena o dau joen, definir la o las missions de la persona en Servici Civic, gerir eths pagaments, etc. Ara, s’ètz interessats per eth 16À 30 25ANS FRANCE MISSIONS A 35 ÒRAS ANS : 24 ET 6 SITUATION – 8 – 10 PER SETMANA EN DEMESES HANDICAP ÉTRANGER dispositiu de Servici Civic, n’esitetz pas mes e contactatz l’IEO MP : 09 62 56 09 91 (diluns e dimars) o cathy.ieomp@gmail.com �Carta blanca Lo Scopitòne de Silvan Carrère Vaudou Game (Afro-funk - Tògo) Peu prumèr còp laguens aqueth scopitòne version papèr, non vau pas parlar de musica occitana, pèc que’n soi ! E totun, qu’aurí podut parlar deu disc navèth de MOUSSU T E LEI JOVENTS nomat Navèga de qui ei de hèra bona tenguda, o enqüera parlar de la darrèra creacion de las gualhardas nomada Ors deus biarnés d’ARTUS … e ben nani, que serà per un aute còp, que me’n guardi drin au tistèth ! Uei, brave monde, que partim en Africa a l’encontre deu men còp de còr de l’abòr, dab lo grop deu Togò aperat VAUDOU GAME, e lo son dusau disc aperat Kidayù. La tradicion de la musica Afro-funk que marquè pregondament la musica de las annadas 70, dab grops com EL REGO o enqüera LO POLY-RITHMO DE COTONOU, mes l’afro-funk en Togò (e tanben en çò deu son vesin lo Benin) qu’a la particularitat d’arreligar aqueth estile musicau aus rites vaudous, dab cançons en auròst a las divinitats africanas. E qu’ei aquera mesclanha la particularitat de VAUDOU GAME, de qui s’escad entà tirar lo son afrò-funk dinc a ua tribalitat estrambordanta! VAUDOU GAME que parla de la vita vitanta, de las valors portadas per la cultura vaudou, en tot perpausar ua musica universau e gaujosa, e tostemps en lenga Kabye, lenga parlada a capvath de Togò. Lo grop que coneish un succès deus bèths (e plan ameritat!) dempuish quauques mes, çò de qui amuisha de plan de qui podem existar en tot cantar dab ua lenga minorisada o luenhèca. Lhèu que caleré explicar aquò a l’auta sauma de LOUISE EKLAND, de qui’s trufè de las musicas « regionaus » l’aute dia enas ondas d’EUROPE 1… los jacobins que son atau dilhèu pr’amor n’an pas mes arren a partatjar. Non compreni pas perqué e son atau, mes que’t poish assegurar qu’aquò n’ei pas lo cas de VAUDOU GAME ! Que’t conselhi dongas lo disc navèth Kidayù, e se t’agrada, que pòdes anar escotar lo prumèr disc Apiafo de qui ei autan bon com lo dusau, dab la participacion deu soul-man togolés Roger Damawuzan . Deu men costat, que crompèi tota la discografia en 33 torns, las baishas que soan de coma cau ! Quin plaser, magnifica ! Que sabes çò qui’t demora a hèr, diu vivant !... N°34 – Novembre Decembre 17 �Las Bèlas Letras de Cecila Chapduelh Passions Roergassas S’avètz mancat l’Estivada de Rodés aqueste estiu, avètz tanben del còp mancat LA sortida literària de l’estiu. Lo libre que caliá absoludament aver perça lo coneissiatz pas e que tot lo monde vos disiá “Aita, es sortit lo Libre del Causse, l’an reeditat!”. E vautres de respondre “ah òc?” per crenta de demandar de que diantre podiá èstre aquel afar. Aquí doncas de que ratrapar la causa. Perque coma lo libre èra polit, l’ai crompat e l’ai legit. Es una polida edicion coma las sap plan faire Vent Terral, doncas l’auretz plan en man. Disi tanben “plan en man” perque pren plan sa plaça a taula : 400 paginas de saga caucinòla que vos fan passejar demest las tres generacions d’una familha. Devi avoar aquí quicòm mai : crompèri lo Libre del Causse amb l’amira de ne far la presenta cronica. Error! Es coma d’estudiar un libre en classa : ne perd tot son chuc. Per plan saborar lo Libre, imaginatz doncas que sètz l’estiu, suls platèus de Severac. Las bòrdas i son bèlas e la vida sembla aisida. Sustot que sèm al mièg d’una familha qu’a de que. Emplega regularament un fais de sasonièrs per far viure las tèrras e tot aquò sabronda de vida. Mas la proprietat es bailejada per la Segalina, un polit nom per una femna tròp ambiciosa que vòl far de la Madama, ela la paisana. I se cal pas enganar : darrièr la beutat del paisatge, i a la vida dura dels paisans « La sentor poderosa del tropèl : fems e lana surja, cantic de santat, de vida acarnassida dins aquel país magre ont lo bestial gròs se pòt pas arribar ». ensaja de la far viure a la fòrça de sos braces e de sa volontat, puèi los enfants fatalament vòlon balhar a la tèrra mai de rendament dins mens de susor mas amb d’investiments. Sentissèm plan lo partit que pren l’autor per ensajar de nos retipar una societat paisana qu’a desaparegut. Aprenèm per exemple que « Los Rebeiròls pòrtan pas la blòda longa negra o blua d’emper aicí. Los Reibeiròls sailan la blòda corta que davala pas pus bas que lo cuol de las bragas (aquò dison per poire córre per las vinhas sans quitar o sans escossar las blòdas) ». O fa cranament, coma un bon palm de la literatura occitana contemporanèa. Parla de la confrontacion que se passa a cada còp qu’un quicòm de novèl ven cambiar los biaisses de far de la bòrda : « L’estieu passat, de jornalièrs, la nuèch, anèron plantar pels prats ont duviá passar una dalhusa, qualque bocins d’aram qu’espichavan del sòl pas que de uèch a dètz centimèstre e, quand la mecanica passava, se bercava las dents ». Tot aquò perque lo paisan qu’a de tèrra es orgulhós. O cal plan dire, se sentís un dret, una superioritat benlèu suls autres que fa viure. Un sentiment avoat e polidament dit dins una fraseta « Del moment que mesprese tala classa de la societat, o tala còla, me crese mai qu’ela. E sai que vale mens ». « Lo Causse, aquò’s un curvèl », çò-ditz l’autor Pau Gairaud a prepaus de l’aiga. De vertat, lo causse, aquò’s un laberint ont s’i pòt perdre fins a crebar de set, s’estirar, passar pels replecs esconduts e viatjar d’una epòca l’autra, de 1909 fins a 1968, amb totes los cambiaments que venguèron e las doas guèrras. Son tres generacions qu’i passan, amb cadunas sas ambicions. Tant pièg s’aquel libre nos tira pas l’idèa estereotipada que los roergasses son de sarra-piastras, tant pièg se de temps en temps nos ven la melancolia del biais paisan d’un còp èra. Avèm pas de petròli per destimborlar una familha, fasèm çò que podèm ! Perque darrièr totes aqueles mots a còps contemplatius que se daissan rajar, i se pau- Pau Gairaud, lo Libre del Causse, sa la question de la transmission de la tèrra. Cadun edicions Vent Terral, 2016 – 19€. espera tirar de la tèrra quicòm de diferent segon las Reedicion del « Primièr Libre del Causse » generacions. La Segalina, ensaja de s’enauçar cap a de 1968 e del « Segond libre del Causse » de 1970. una autra classa sociala, Palfèrre, lo seu filh espatlut 18 N°34 – Novembre Decembre �Espòrt « Bortitz bainan lagun » La fòrça mès dins l'amistat Fa dejà 1h30 que Bankà, setter anglés fidèla de quatre ans, tira le Patric son mèstre, demèst las falguièras rossas e las tojas gotejantas d’una bruma que pisha. Le silenci de la tardor es copat de còps que i a pel tirelí de la torda, l’esquileta d’una manech o le coac de qualques còrbs. Trempada mès plena de frenesia e coma programada per l’espèra, la Bankà, sens cap jamès s’alassar, fonha l’aire e destria en quista d’una flairina saborosa. Le Patric darrèr, berreta espotida sul cap, passes sords, fusil sul davant, avança sens pas jamès quitar de guinhar la gossa, la sap rassegurar e la sap mestrejar sustot. Coma un bon tresena linha de l’US Baigorri, se sap fa sens cap esitacions las bordaduras per arrestar las presas innocentas o afoladas que la Bankà aurà levadas, e d’un pet... PAM ! En aqueste començament de las annadas ueitantas, en Iparralde, tot es malurosament caça permanenta dempuèi qu’una fusilhada davant l’Ostalariá Juantorena rota de Pamplona tuèc net dus CRS : PAM !... PAM !... Pels militants de l’organizacion separatista basca Iparretarak, començan alavetz annadas de clandestinitat, de desaparicions e de tracas violentas menadas pel G.A.L. (Grop Antiterrorista de Liberacion). Per las populacions del reire-país e dels barris populars de Baiona comença una omertà que durarà fins ara. Dins la sala embrumada per las clòpas espanhòlas de bon afar, Joan-Claudi, le patron, asaga sos protegits amb l’aperitiu, la taula es mesa amb les botilhons d’Iroleguí e las carnsaladas s’espèran las prumièras nhacadas aganidas. La paraula es fòrta e la man amistosa per l’amic que ven de dintrar. Darrèr, en fons sonòr, sus l’unenc ecran de television, « Telefoot » celebra una messa que diguns compren pas. De fet, ací la veishiga es ovala. E dins aquesta bulla ovoïda, le defòra a pas cap presa. Totis an gravat aquel pacte dins la pèira dura, es clavat. Tre passada sa carcassa espesa e coconhat dins aquesta doça calor, le Patric es tirat de l’un l’autre pel compte-rendut de la maitinada a la familha. Patric, doanièr la setmana e companhon de vestiari tres còps setmana. Cal precisar qu’auèi jorn de partida, doanièr, contrabandièr, païsan, foncionari, militant politic, obrièr... etc, se barrejan per fargar l’amistat e defendre las colors del canton. Ací la passion del rugbí demanda una parentèsa sacrada als idealismas militants e a la mecanica freda de l’Estat. Son representants de la Joinessa e jamès traïràn pas aquò. per una ronda que lèu menarà a un estransi ritmat pel tustejadís dels crampons sul paviment e las longas alenadas. Les menaires sermonan e dan recomandacions precisas : « en mesclanha amassa, placar sens pas jamès renonciar, avançar totjorn, avançar encara... Le nòstre nau pichonet ac cal pas tocar sinon... Darrèr, se cal parlar !... Eric, mic, en toca, assegura ton lançar ! » Dins le corredor, le fiuladís de l’arbitre que ressona indica qu’es ora. Les gròsses sortiguèron pas, pas la pena, les ¾ s’encarguèron d’esprovar la metèo amb qualques corsas sanguinas, la pòrta se durb e les estomacs se tòrçon. Ultimes agaits abans las ajustas, cal marcar le territòri e evacuar sas crentas, cap potingas i fa pas a la paur de perdre. Tot aquò passarà als prumièrs patacs. Seguir l’arbitre dins le long corredor escur e cabussar dins la lutz, se desliurar portat pel bramadís dels sius : rotladas, morniflas, bramadas... La realitat del rugbí amator de las annadas ueitantas. « Le bon vesin fa le bon maitin » mès al vèspre maishanta limonada sul pet de 15h aqueste dimenge ! Amb les lanusquets, les adversaris d’auèi, vesins de tot temps, s’i pèla pas figas generalament e se’n calguèc de pas gaire per qu’una brava pampa petèsse. Pas gaire vòli dire qualques frasas en basca sus las anóncias, lenga suspiciosa per l’adversari crentós coma ac pòt èstre l’occitan o le catalan dins d’autres airals. Lenga suspiciosa subretot perque ara lenga de terroristas. Coma un brave auratge d’agost, una pluèja de braçadas va tombar pendent longas segondas puèi pas pus res pendent le demès de la partida. Caliá levar qualques malentenduts. Aprèp, coma sovent sus aquesta tèrra païsana, un jòc fait de sobrietat, d’una simplicitat passada dempuèi generacions se va derotlar amb una solidaritat que crenta pas. Sus aquelis còsses durs, fargats per las òbras de cadas sasons, le vam landés se va usar per acabar de desaparéisher definitivament. Serà una victòria viscuda coma una liberacion que va assegurar las prumièras plaças qualificativas per l’U.S.B.. Mès la victòria demòra subretot de cimentar a l’entorn d’un jòc una societat nhafrada pel dòl e la suspicion generalizada. E le gòt de l’amistat amb lescas d’ardi gasna serà naturalament partejat amb l’autre coma una man parada amb generositat. Ne serà atal per auèi coma per doman : rufes mès amics, atal dança le rugbí... Dins le vestiari, la mostor cauda contrasta amb l’umiditat fresca del terrenh. Les òmes se sarran N°34 – Novembre Decembre Hérvé Pouvillon 19 �3 Questions a ... Camille Martel e Jordan Saisset Un jornalista montpelhierenc e un marselhés, dos expèrts de musica : Camille Martel e Jordan Saisset signan una antologia ambiciosa de musica occitana. S.C. : De quina faiçon avètz trabalhat sus aquela antologia ? Es que sètz anats escotar vinils, véser artistas, cossí se passèt le metòde de trabalh ? C.M. : I a dins le libre d'albums que son d'albums que direm «importants», coma per exemple le primièr Martí, un album de Delbeau de gents coma Frederic, le cantaire provençal, de gents coma Massilia Sound System segur e au mitan d'aqueles discs que son discs importants, i a d'autres que son benlèu de mema importància mas que son, eles, per nosautres, d'una importància sentimentala benlèu o musicala, que son discs que nos an tocats. La seleccion se faguèt coma aquò : les discs vertadièrament importants e les que musicalament nos agradan. Aprèp, ieu som nascut dins le mitan occitanista, doncas mos gents an un stòc de discs viniles de l'epòca, ai trabalhat tanben amb Ràdio Lengadòc a una epòca doncas ai poscut anar querir de discs a Ràdio Lengadòc tanben e enfin darrièr aspècte, en çò de discaris, anèri crompar de viniles e ai descobèrt de causas meravilhosas, en çò de discaris, discs que sopsonavi pas. S'es fait fòrt simplament dins lo sens que Jordan aima ben çò que tòca a la nòva cançon de las annadas 70, l'agrada tanben çò que tòca a la cabreta e ieu aimi d'autras causas donc foguèrem fòrça complementaris. En fait le metòde es estat pro simple, lo biais de trabalh es estat vertadièrament rapid ; lo solet problèma qu'avèm agut es que nos a calgut dos ans per escriure cinquanta papièrs cadun per de que aviam pas de temps. La sola dificultat màger qu'avèm agut sus Musiques Occitanes es vertadièrament le temps que nos manquèt a l'un coma a l'autre ! S.C. : Quina vision pòrtas sus çò que passa uèi dins la musica occitana : i a una vertadièra filiacion amb çò que se fasiá dins las annadas 70 o, fin finala, la novèla generacion son partidas endacòm mai ? C.M. : Cresi que la filiacion se fau pas necessàriament amb las annadas 70, mai puslèu amb las annadas 80. Pensi segur a Massilia Sound System e Los Fabulous Trobadors, dins la desmarcha musicala – vòli pas dire que tot le monde que fan de musica occitana a l'ora d'ara fan de reggae o de rap – lèu la demarcha musicala. [...] Dins le sens ont Massilia Sound System an premit de descomplexar las gents, de les far capitar 20 que per far de musica en occitan bastava pas de bufar dins la cabreta, mas que se podiá far de tot en occitan : de rap coma de ròck and roll, tant que de musica benlèu conceptuala. L'eretatge que vesi es aquel nivèl. Benlèu que m'engani, mas es coma aquò que le senti. M.N. : La musica occitana s’es faita entendre dins un public, que sovent compreniá l’occitan, de còps au parlava. La situacion a bravament cambiat. Ausissi sovent aquela reflexion : «parletz pas l’occitan, le cantatz. Es doncas sonque una lenga de cantar ?» Quin avenidor per una musica que pòrta un messatge, mas que degun comprendriá ? J.S. : Vesèm clarament que las populacions càmbian. Fòrçan s’installan en Occitània, e sens aver rapòrts amb la cultura aital portada, causisson de s’interessar a l’occitan. Pr’amor que las idèas les interèssan, per çò qu’interèssa totjorn mai de monde que çò que pensam, pr’amor qu’es tanben una aisina de desmancipacion, de construccion. Cada generacion met la musica occitana a la sua salsa. Sufís que rescontre un interès. Es benlèu pr’amor que pòrta valors queenovèla son public e atraire artistas novèls. Uèi, del rap a la musica contemporanèa, l’occitan es present. Sens tròp metre le mot sus la taula, de còps, gaireben de biais inconscient. Mai i es, sufís de gratar. Darrièr totes les pessimistas e les que vendon la fin del monde, l’engatjament d’un Marti, i a quaranta ans, pòrta sas fruchas. E l’istòria contunha, ineluctablament. Aquò dit, cossí pensar qu’a ela sola la musica resolverà las problematicas de la lenga e de l’emancipacion culturala ? Nombroses musicians son en mai engatjats al quotidian, dins un trabalh de mediacion notablament, au près dels ciutadans o dels politics. E del trabalh, en la matièra, n’i a en França... 2 primièras questions, transcripcion d’aprèp Encontre dab Camilha Martel, Sylvain Carrère per Ràdio País, https://soundcloud.com/radio-pais/encontre-dabcamilha-martel-co-autor-deu-libe-musiques-occitanes ; Tresena question, traduccion de : Anthologie : la musique oc et le reste, Michel Neumuller, Aquò d’Aquí, 16 setembre 2016, www.aquodaqui.info/ Anthologie-la-musique-oc-et-le-reste_a1247.html N°34 – Novembre Decembre �N°34 – Novembre Decembre 21 �Dossier La seleccion per Nadal Es un plaser e/o un problèma : trobar presents per Nadal. Coma èm al servici de nòstres lectors, l’equipa Lo Diari e Julia de la Tuta d’Òc (a Tolosa), vos prepausam una seleccion de produits culturals a l’entorn de l’occitan. PELS PICHONS : Paddington, Paul King, Studiocanal, doblatge per Conta’m ; Las aventuras d’un petit ors, que sap far la marmelada, dins una familha anglesa. Doçor e umor al programa ! PER L’AMIC PARISENC QUE PARLA PAS LA LENGA : Les mots d’Aliénor, Aliénor d’Aquitaine et son siècle, Kathy Bernard, Edicions confluences ; Un abecedari per far coneissença amb aquela granda femna de son temps, descobrir sa personalitat, son existéncia, sa familha... 18€. PELS ADOS : Los ignorants, Etienne Davodeau, roman grafic ; Un autor e un vinhairon : rescontre improbable e doncas ric. Raconte d’una annada a escambiar amb dos mondes que se deurián pas rescontrar ; 25€. DEL CONFIRMAT A L’EXPÈRT : Des histoires de mots du latin au gascon, André Hourcade, Gascons o amics dels gascons o curioses se vos sètz totjorn demandat perque se ditz « chivau », mas « cavala », o que sètz de donar de sens a vòstre vocabulari, la responsa es aicí ; 18€. 22 N°34 – Novembre Decembre �PER VIATJAR : Libre del Causse, Pau Gairaud, edicions Vent Terral ; daissem l’argumentari a Cecila Chapduelh, de retrobar p.20 ; 19€. PER FAR ORIGINAL : Lolo s’en va au bout du monde, Kamishibaï, Anni Murat e illustracions A. Lesage ; Le taillepage, Aquel teatre d’imatges japonés a trobat son camin fins a Occitània. Un quadre de boès, cartas amb illustracions e tèxtes e l’enveja de contar : aquò les elements del succès del kamishibaï ; de 30 a 40€ segon modèl Mémoires de Toulouse, Guy Jalabert, Presses Universitaires du Midi ; Un viatge de mai d’un mièg-sègle dins la ciutat mondina, entre remembres personals, archius, enquèstas de terren e paraulas de tolosencs ; 14,50€. PER LAS AURELHAS : La Mal Coiffée, Daunas de còr, Aqueles : totes tres sortisson lèu lèu un album novèl. E de tot biais, pensam qu’an pas besonh de presentacion, de tant que la qualitat de lor musica parla per eles. A mand de sortir. LE PETIT QUICÒM : miralhòt La Lauseta, miralhòts de pòcha, per un accessòri occitan mai discret e practic. 56 o 75mm, de 5,50 a 7€ segon modèl. N°34 – Novembre Decembre 23 �Qu’avem legit DENIS SAURAT : un ressuscitat dera lenga (1890_1958) Denis Saurat que nasquèc a Tolosa de familha venguda deth país foishenc d'Arièja, exactament de Lairòla proishi de Serras d'Arget. Qu'agèc tres o quat'ans quan dam pair e mair se trobèc emigrat en nòrd deth costat de Lille. Eths estudis, e pueish un brave caminament universitari qu'au esluenharàn encara mes deras raïgas, puishque agregat d'anglés e doctor ès/letras que serà director deth « Institut Français du Royaume-Uni » de 1924 a 1945 e professor en King's College de 1926 a 1950. E miracle ! en 1952, arretirat a Niça que'ths medecins li avian arrecommandat coma país mes asorelhat, que's botèc d'un còp a escríver en Òc ! E pas qu'un chic ! Quate mila verses d'ua epopèia, « Encaminament catar », publicat en partida peth IEO (Messatges) en 1955 e qu'aurà bèra edicion en 2010 dab « Introduction, traduction et notes » de Jean-François Courouau, professor dera universitat deth Miralh. Que'n fuc eth prumèr estonat : aquò qu'ei pueijat d'eth, e deth fons deths siècles, coma se li èra « dictat », e que's senteish « guaireben catastrofat d'aquera estonanta genèsis » (Andrée-Paule Lafont)! Qu'avia eth Denis, tot mainat, plan entenut, escotat, cresasque parlat, popat de tota manièra, era lenga dab pair e mair, e que sabem quin çò aprés enas prumèras annadas ei çò mes plan aprés, e que, ja sia enterrat tota ua vida, ne serà pas james desbrembat, prèst a tornar desquir coma camparòus ara tardor ! Qu'ei çò que li arribèc, e que seria a estudiar mes pregondament aqueth fenomèn pro estonant. Quau encaminament psicologic e nerviós aquò supausa ? E qu'ei escrivut çò qu'escriu non pas en ua lenga farlabicada mes en parlar dera valea dera Barguilhèra, dab quauques francismes eritats cresasque, e quauques anglicismes, mistralismes, coma ac analisa J.F. Courouau. N'ei cap simple ! revista « Soleils d'Oc » poèmes sièus dab ua « version » en occitan deth Saurat. Aqueste qu'explicarà tostemps qu'aqueri tèxtes que son pueijats en era en francés e en eth en occitan d'un fons pregond deth sècle XIV ! Denis Saurat qu'ei estat un especialiste deths escrivans anglesi Milton e Blake, qu'au an inspirat tota era vida, mes especialiste tanben d'esoterisme, d'ocultisme, qu'a escrivut deras experiéncias deth Victor Hugo, era sièva grana admiracion, Hugo que fasia virar taulas, qu'ac sabetz...Que s'interessèc tanben de pròishi ara « kabbale » e ara lenga ebraïca. Tot aquò que se'n tròba era influencia en aqueth long tèxte mistic qu'ei « L'encaminament catar » que seria pas seriós de vole'n ací parlar en quauquas linhas ! A vos de descobrir coma è tornat fèr en aquesta « dentrada » un escrivan plan a part dab qui me senti afinitats mes plan de diferencias pr'aquò. Coma eth que som ariejoès, mes deth costat gascon, coma eth après 60 ans que'm sentí capable d'escríver era lenga ! E randolejant enas mièvas montanhas coseranesas, que cresi aver quauque còp sentit dejós eths pès retronir coma un encantament ! Cu a escrivut çò qu'a escrivut ? Quin a podut escríver en ua lenga qu'avia perduda ? Eths « Poèmes catars », o « mistics », qu'embarrassèren eths occitanistes deras annadas 50, e tanplan Paulhan que'n publiquèc ena NNRF en 1953. Saurat n'ei cap un solitari encara en aqueras annadas, qu'entrèc en contact dab eth çò melhor deths escrivans provençaus, Peyre, Camproux, Lafont, etc..., e granas familhas de Provença, en particulier era d'ua qu'escriu en francés e publica ena 24 N°34 – Novembre Decembre Miquèu Pujòl �Lenga «Aver» en francés Dins la cronica intitulada Aver, datada del 25 d'abrial de 2016, parlavi de las diferentas fòrmas qu'a l'infinitiu aver dins los diferents parlars nòstres. Ne comptavi dètz-e-uèch. Sense emplegar lo mot francés avoir, explicavi que l'occitan gascon lomanhòl àuger voliá dire «aver». E tot lo mond aurà comprés. Aquò implica qu'es pas la pena d'aver recors al francés per donar lo sens de tala o tala fòrma d'occitan local. Per aquò far, es possible d'emplegar un occitan que tot lo mond compren. Es aquò l'occitan estandard. De segur, las personas que son pas dialectològas de mestièr — e que son l'immensa majoritat — se poiran benlèu pas empachar de pensar : «Un còp de mai, la polida unitat del francés ont, per exemple, se ditz sonque avoir, fòrma un contrast terrible ambe l'evidenta diversitat occitana ont se ditz avure dins l'occitan lengadocian de Rodés, auer dins l'occitan gascon d'Aush e aguer dins l'occitan provençal de Manòsca. D'un costat avèm una lenga; de l'autre costat avèm un ensemble de parlars locals que fòrman tanben una lenga. E, coma sèm occitanistas, refusam de dire que nòstres parlars an pas la meteissa dignitat que la lenga de Voltaire. Volèm pas d'un occitan que seriá lo sol “bon”, mentre que las autras fòrmas de lenga nòstra serián condemnadas. Volèm respectar la diversitat dialectala occitana.» Es un rasonament just, mas que pren pas en compte que la meitat de la realitat : respectar totalament la diversitat dialectala occitana es pas incompatible ambe l'existéncia d'un occitan estandard. Dins las regions ont lo francés se parla naturalament despuèi la fin de l'empèri roman, la diversitat dialectala es tant importanta coma dins lo domeni lingüistic occitan. En 1914, quand i aviá encara de milions de personas que «parlavan patés», los que parlàvan un «patés francés», disián pas totes avoir; se'n manca de plan ! La mapa 82 de l'A.L.F. de Gilléron pòrta coma fòrmas localas correspondentas al francés estandard avoir : aouar, aoué, aouèr, aoui, ava, avar, avé, avèr, avèy, avo, avoua, avouar, avoué, avouèr, avoueyr, ayé, ayou, évèr, évoué, èouè, èvo, èvouar. Aquò fa vint-e-doás fòrmas. (Las ai escrichas dins una grafia a la francesa per representar d'una manièra immediatament legibla l'autentica prononciacion. Per exemple aoui se legís [awi].) E la fòrma aouèr — qu'es luènh de la fòrma estandard avoir — es la de mai d'un parlar al ras de París ! 18 fòrmas dins los «pateses occitans»; 22 fòrmas dins los pateses franceses : la diversitat dialectala francesa es encara mai importanta que la diversitat dialectala occitana. Se lo francés estandard a causit despuèi longtemps, coma fòrma estandard, avoir, nosautres avèm causit despuèi encara mai de temps la fòrma estandard aver. Jacme Taupiac La Piboleta, dimècres 27 d'abrial de 2016. N°34 – Novembre Decembre 25 �A la facultat Études sur la littérature occitane du Moyen-Âge : le sabent e le libre V al milhor començar per au díser : es aquí question d'un libre sabent (al sens de scientific), çò qu'es mès que mès atendut en çò de Lambert-Lucas, editor de qualitat, especializat dins las sciéncias del lengatge. Pr'aquò, un obratge scientific pausa totjorn al critic – o mai modèstament al comentator – l'espinosa question del rapòrt entre la facilitat de lectura e l'interès scientific. Per au díser d'un autre biais : far simple e comprensible, sens tombar dins çò simplista, segon le mot d'Einstein1. Le trabalh de G. Gouiran, Professor emerit de l'Universitat Paul-Valery Montpelhièr III, reünit e presentat per Gilda Caiti-Russo, es tan ample coma dense. D'aquí la presentacion en forma de dobla percors. Meton en agait tèxtes lirics – tèxtes narratius, Études espandís d'en primièr un percors a travèrs d'unas de las grandas òbras de la literatura occitana medievala, totjorn amb biaisses de véser descalats, frescas, mas totjorn scientificas. Òm aprendrà per exemple cossí Bernart de Ventadorn es vengut le fèr de lança de la literatura del fin'amor alara que n'enfranh alègrament totas las règlas long de sos vèrses ! « C'est cette intelligence du texte, cette capacité de jongler avec des œuvres qui, disons-le, ne sont pas d'un accès immédiat, que nous avons voulu privilégier. » soslinha Gilda Caiti-Russo a l'abans-tast. Mas parièra manièra d'antologia es totjorn, tanben, una exploracion dels estudis d'un scientific, d'un cercaire. Pr'aquò, pòt semblar que las publicacions de G. Gouiran, donada lor rigor e apròchas originalas, meriten efectivament l'interès. D'autra part, òm constata clarament la progression dels estudis occitans : qualques dels voids scientifics deplorats per l'autor son uèi comblats, çò que nos pòt sonque regaudir. Aquò dit, far una tala soma impausa de far un pauc de critica, e mai d'autocritica. En efèit, se pausa en filigrana la question de la compartimentacion dels estudis universitaris en França, l'occitan va pas amb le francés, quand avèm vesins qu'an un domeni d'estudis –la romanisitique– pro vaste per englobar l'occitan, sens qu’aquò pause cap de problèmas. Que l'excelléncia de nòstres cercaires (e cercairas !) en lenga o literatura occitana faga doblidar que « Sauf éclatante et très improbable reverdie, on est arrivés au terme du 26 long processus de rupture entre les études occitanes médiévales et l'université et la recherche françaises, qui n'ont décidément ni la capacité ni le désir d'assumer le trop moderne bilinguisme de la littérature médiévale de France (…) ». Le constat nos convida a considerar l'importància d'aquels trabalhs : esclairant tèxtes al fondament de la literatura europenca e notadament francesa, demòstran, de fait, que l'ignorància del domeni occitan es una pèrda per la compreneson d'un espaci temporal, espacial e cultural, plan important. S'òm pòt pas negar qu'Études s'adreça a un public al mens avertit, es incontestable tanpauc que balharà als literaris e autres scientifics del tèxte, un balajatge interessant, tant per l'estudi que prepausa, que per sos angles d'apròchi, definitivament originals. Davant la flaquesa quantitativa dels estudis occitans en França (las paginas «a la facultat» vos auràn, esperam, convengut de lor qualitat) ; davant las resisténcias, reticéncias o ignoràncias de l'Universitat francesa, òm pòt pas dobtar que la qualitat d'aquestas recèrcas atèstan de l'importància del subjècte e del seriós dels cercaires. Tant de rasons de recomandar Études. Esperam enfin que G. Gouiran coma totes sos omològues occitan(a)s sauràn suscitar vocacions, per çò que la recèrca dins les domenis dels estudis occitans se resumisca pas a sos autors de referéncia. Aldric HAGÈGE 1 Everything should be made as simple as possible, but not simpler, « cal que tot siá fach del biais le mai simple, mas pas simplista » N°34 – Novembre Decembre �ABONAMENT Offre d’abonement p. 5 IEO MP - Lo Diari 11, rue Malcousinat 3100 Toulouse N°34 – Novembre Decembre www.lodiari.com/le-magazine noscontactar@lo diari.com 27 �Agenda novembre, exposicion sus l’òbra NB : A l’ora d’acabar la revista, de Dantoine, un caricaturista totas las programacions son pas carcassonés dins la granda guèrra arrestadas. (1914-1918). Consultar la documentacion dedicada. Del 3 al 24 de novembre Novembre Projeccions Companhs de Paratge compagnonsparatge.blogspot.com 18 de novembre Serada del Festenal : Los trobadors cantan l’art roman Puègnautièr Na Loba Estanquet de l’Ostal Occitan 20h45 Una tièra de projeccions a Òda a Montsegur l’Estanquet de l’Ostal Occitan de festival-troubadoursartroman.fr Narbona (dijòus 3, 10, 17 e 24 de novembre). 18 de novembre Narbona 5 de novembre Festenal occitan Pàmias Sala del Jòc del Malh Castras Teatre en òc : « Viva los Centre de Lésers de Lambèrt viatges », pèça bilingüa occitan14h – 17h francés jogada per la tropa Eths Estagi de danças, amb Corina Escanacrabas. Dintrada liura. Giacomello, que vos permetrà 21h de descobrir e/o d’aprigondir los 05.61.69.60.96 ostaloc09@club-internet.fr rondèus. Estagi de danças Tarifa : 5 € (escolars, estudiants, caumaires, sòcis IEO) e 8 € pels autres. Centre Occitan del País Castrés 05 63 72 40 61 – azalais@wanadoo.fr 19 de novembre Festenal occitan Pàmias Mediatèca 10h : Dejunar literari : Dantoine, un caricaturista carcassonés dins 10 de novembre la granda guèrra (1914-1918) Universitat de la vinha al vin presentat per Laurenç Mallard, Ferrals-las-Corbièras caricaturista audenc. Espaci Cultural 11h30 : Remesa dels prèmis del de 8h30 e 17h30 concors-fotòs sul tèma Ponts e www.universitevignevin.fr viaductes d’Occitània. 16h45 : Contes en occitan e en DOSSIER DE PRESSE 15 de decembre francés per Boby lo contejaire. 11 édition du Festival Les Troubadours chantent l'art roman en Languedoc Roussillon Midi Pyrénées Teatre Gratuit Du 7 mai au 25 novembre 2016 Vilafranca de Roergue Pàmias (Jòc del Malh) Teatre 18h30 : inauguracion del Festenal Jan de l’Ors 19h30 : repais del país IEO del Vilafrancat e les Espaces (mongetada). Sus reservacion. del 2 al 19 de novembre Culturel/ATP de Villefranche Normal : 20 € ; aderents Mòstra IEO, Cercle occitan, Lauseta, Pàmias Calandreta : 15 € ; mens de 12 ans Mediatèca 17 de novembre : 5 € Exposicion de las òbras del Conferéncia-lecturas Sant Ilari 21h30 : concèrt-bal animat pel concors-fotòs sul tèma Ponts e Abadiá grop Remenilha. normal : 8 €; viaductes d’Occitània. 18h30 aderents IEO, Cercle occitan, Bibliotèca dels Pujòls, del Lo sèti de Bèucaire amb Los Lauseta, Calandreta : 5 € ; mens dimècres 2 al dimècres 30 de ème 28 N°34 – Novembre Decembre �de 12 ans : a gratis 05.61.69.60.96 ostaloc09@club-internet.fr 19 de novembre Histoire d’un jour Castras 15h – 17h Dins l’encastre de « Histoires d’un Jour », l’Ofici de Torisme de Castras, en partenariat amb lo Centre Occitan del País Castrés, programa una visita comentada en francés, a pè, a la descobèrta de Castras, a l’entorn de la nòstra cultura e del nòstre patrimòni. Animacions amb los dançaires del Centre Occitan del País Castrés e un recampament de musicaires. Entresenhas e inscripcions : Ofici de Torisme de Castras al 05 63 62 63 62. Puègnautièr Mòstra, estrena-lectura (diluns 21, 18h30), conte-jove public (dimècres, 15h), Conferéncia Cogordonesca (divendres 18h30) e repais tot-coja (divendres, 20 h). del 21 al 25 de novembre Celebracion de las cucurbitacèas IEO del Vilafrancat Decembre IEO Aude occitan-aude.over-blog.com 22 de novembre Estanquet Argon Ostal de Cabardés 18h30 Estanquet de Fasètz la Lenga en Cabardés : La joinesa occitana fasetz-la-lenga-en-cabardes. over-blog.com del 25 al 27 de novembre Rescontre italo/occitanas Rebèl & Puèglaurenç A Revèl : 19 e 20 novembre – conferéncia « L’immigration Jornadas de L’Arraset italienne en Occitanie », ambe L’Arraset Francés Cipollone, lo divendres «La gaule romaine», conferéncias. de vèspre. Dintrada liura e gratuita, repais – passa-carrièra e animacion del sus plaça possible, 15€ sus Mercat lo dissabte matin. reservacion. A Puèglaurenç : Ostal de la Cultura – mercat italian e mòstra la 06 82 49 12 04 dimenjada. adaziron@wanadoo.fr – estagi de tarantèla, passacarrièra, concèrts/balèti ambe 20 de novembre Les Musiciens Calabrais e Los Festenal occitan d’Endacòm lo dissabte. Pàmias – conferéncia « Les cathares Sala del Jòc del Malh 15 oras : Trobadors, filme de Puylaurantais », ambe Marisa Laborde, lo dimenge de vèspre. Miquèl Gayraud. A gràtis. 17 oras : Concèrt amb Arredalh Centre Occitan del País Castrés (musica-cant). Normal : 8 € ; al 05 63 72 40 61 – azalais@ wanadoo.fr aderents IEO, Cercle occitan, Lauseta, Calandreta : 5 € ; mens de 12 ans : a gratis 26 de novembre 05.61.69.60.96 ostaloc09@club-internet.fr Jurié (cants) Fèsta Arcanhac 1èr de decembre Serada Pergamins per camins Nimes Caire d’òc 18h30 Presentacion del cançonièr totemic «Lo resson de la pèira» titolat Vira, vira, electronet. per sos autors, Marie-José Fages-Lhubac e Jean-Michel Lhubac amb una pichòta part de concèrt, visionatge del DVD qu’acompanha lo libre. Marineta Mazoyer presentarà qualques uns de sos libres per enfants qu’escriu e illustra soleta, fòrta de sa longa carrièra de regenta. Del 1 al 3 de decembre Formacion a la traduccion en lenga occitana Bedós Formacion de 3 dias, los 1, 2 e 3 de deceme de 2016 a Bedós (64490) dens l’ambient conviviau e agradiu de la Vath d’Aspa. Formacion ubèrta aus emplegats, caumaires o estagiaris individuaus. Que trobaratz en pèças juntas l’anóncia e lo programa de la formacion. Sala de las fèstas 19h Serada cabaret animada per Tà totas entresenhas, contactar l’organizator : camins.letras@ Jérôme Vialaret (contes) e Renat orange.fr – 06 81 30 57 67 N°34 – Novembre Decembre 29 �7 de decembre A la descobèrta d’una òbra Rodés Ostal de las associacions IEO 12 8 de decembre 18h30 Estanquet Fasètz la Lenga en Cabardés fasetz-la-lenga-en-cabardes. over-blog.com 18 de decembre (jos resèrva) Estanquet Animacion Ostal occitan Estanquet : Max Roqueta presentat per Jean Marc Villalonga 17h Animacion del Mercat de Nadal de Castras e concèrt de nadalets amb diferents gropes lo dimenge 18 de decembre, a 17h. A gratis, participacion liura. Narbona del 8 al 19 de decembre: Temps de Nadal Carcassona Castras Centre Occitan del País Castrés al 05 63 72 40 61 - azalais@ wanadoo.fr Ostal Sirventés Mòstra de pinturas de C. Bourrel (estrena lo dijòus 8, a 18h30) ; divendres 16, 18h30 : Anna 22 de decembre Réby parla dels Reis ; diluns 19, Nadal 19h : tasta vins-chocolat (sus Argelièrs inscripcion) Nadal al Cafè de Marcelin Albèrt ieo11@ieo-oc.org www.cafemarcelinalbert.com 10 de decembre Espectacle de fin d’annada Nimes Teatre Cristian Liger 20h30 : Pèça de teatre de la companhiá La Rampa «Espanhòl d’aquí». Tarifa : 15 €, 12 € (membres associatius), 9 € (enfants mens de 12 ans). Reservacion conselhada al 04 66 76 19 09 o ieo30@orange.fr. 22 de decembre Estanquet Narbona Ostal occitan Estanquet : Los dessèrts de Nadal 31 de decembre Repais-dançarèl Castras Restaurant del Pargue de las mòstras Repais-dançarèl a l’escasença de 10 de decembre Sant Silvèstre lo dissabte 31 de Concèrt decembre de 2016, tre 19h30, a la Carcassona sala del restaurant del Pargue de Capèl Roge las mòstras (avenguda del Sidòbre Moussu T e los Jovents : a Castras). Navega (amb la Calandreta de Centre Occitan del País Castrés Carcassona) al 05 63 72 40 61 - azalais@ wanadoo.fr 13 de decembre Estanquet Argon Ostal de Cabardés 30 N°34 – Novembre Decembre Febrièr Bafa occitan Carcassona Estagi de formacion per lo Bafa occitan occitan-aude.over-blog.com �L o diari L a cul tura, en occitan Vos desiras de BONAS FÈSTAS Rendètz- vosen 2017, per mai d’actualitat e de cultura en occitan N°34 – Novembre Decembre 31 �r a g h u o v s u q d x a k z NADAL BOX del Grelh Roergàs Lo temps perdut - CALELHON / 3€ Los cants del Grelh - MOULY-SCHMITT / 4€ Bertomieu o lo torn del Roèrgue - MOULY Enric /4€ Douço Bilo Maire - LACOUT Loïs / 4€ Lo Nòstre Roèrgue aimat (I) - BÒNI Maurice / 5€ Lo nòstre Mouly (Omenatge) - OBRATGE Collectiu / 4.50€ Rajòls d'antan, reedicion - MOULY Enric / 5.50€ Contes e Novèlas del Roèrgue N° 1 : Lo Casalet de la Bomiana - VOET Paul / 2€ Contes e Novèlas del Roèrgue N° 4 : Dichas e Presics - BOUISSOU A. Paire / 2€ Contes e Novèlas del Roèrgue N° 8 : GALY, un grelh dins sa vinha - VOET Paul / 2€ Nanet del rampalm - CALELHON-SEGURET / 5€ Joan de la Font - CAZALS Alban / 10€ Femnas dins la bíblia - CAZALS Alban / 7.50€ Racontes risolièrs d'Olt - BRAYAC Pierre / 8€ Una lutz sul camin - COMBAS Géli / 9€ Los bons racontes del tindelaire - VALÈS-BÒNI / 9€ Al Caire del terrador - BÒSC Zéfir / 3€ La filha del pagés - VALÈS Louis / 7.50€ Tous les livres mentionnés ci-dessus font l’objet de – 50% du prix de vente actuel Pour vos commandes vous pouvez vous adresser à : L’Ostal del Patrimòni Grelh Roergàs Place Foch 12000 RODEZ 05-65-68-18-75 grelh.roergas@gmail.com Merci d’indiquer les titres vous intéressant. Joindre un chèque à l’ordre du Grelh Roergàs. 2.00 € de frais de port sont demandés par livre. Lo diari L a cul tura, en occitan � https://www.occitanica.eu/files/original/0c96dea519160757f1ed998d0a9215b3.jpg cb6ac688c73d269c3eeb4183b613fa22 https://www.occitanica.eu/files/original/b0ca6e91f1a4bad6d334c7f2906ab2d1.jpg 4b17fc7bd6c0b8ef4cdacc8587d8e2cb https://www.occitanica.eu/files/original/d6fe3056fda26d8ab2464f1ba7c99a09.jpg 63e173d75f6a855b5e0245dccfbad6c1 https://www.occitanica.eu/files/original/6f795f7f4ecaddf102369a99b94f9f95.jpg 45e98a9bbc8ac904f75e1c0723c91f5b https://www.occitanica.eu/files/original/52ad73f44a569e6ea505d9f386337556.jpg 6591da9cdd4870f66d7a26d830bb8156 https://www.occitanica.eu/files/original/c87e84d7ca4c91587a839ba63d8b14de.jpg 12d9fe7963251bbad083ff9c934cfbf6 https://www.occitanica.eu/files/original/3dcaeb73b7ed68cbd263f6ccdf70bfc2.jpg 4356b89e0339e3bd02685a0ecc98f0fe https://www.occitanica.eu/files/original/ccc3b9b61bed028b1ee988811718f689.jpg ed8883d46b694d2f8cf7d322aa95ac98 https://www.occitanica.eu/files/original/df8d2f16437e83c934ff166c6b656e42.jpg 4256c3f4df52e2d18af3feb17f9dc0c3 https://www.occitanica.eu/files/original/c5d21e925632c09dcffd70cf8c9e1a0a.jpg f6ff018adc2d5afda14ce00345f6af50 https://www.occitanica.eu/files/original/dee3fdf20aa2e0031a64980dde487ebf.jpg 64c6dbf1251c41e1b37c74ffe8295513 https://www.occitanica.eu/files/original/ec229e2e8866c4da0428df157f1483c6.jpg 3fe1f2b1745d7bc861d86b43ac4de2c4 https://www.occitanica.eu/files/original/afeb55a202ca336ea36cc2a1a97c02df.jpg 183ce22e65f795767c52a90f384c3280 https://www.occitanica.eu/files/original/0cdd0d08bb3a31eb29540b05f54a8db2.jpg 28e31522f8157a77655767428c4bc257 https://www.occitanica.eu/files/original/50fa0c75ed15a540a9278e741e7b2f2e.jpg 73af6d5a8681e54deeb4d7d49dfa8e83 https://www.occitanica.eu/files/original/c3c2bc8ed8d9069ffcf8a6b774afa05b.jpg 7564df86b80fdaf48875e8e73993b3a3 https://www.occitanica.eu/files/original/4ae95a689ffcd969ba1d527b51a06ace.jpg 7b5cd081fc6ef139cb8d36f1250d5712 https://www.occitanica.eu/files/original/2e4cf96ee4276d365afda07b2a9b3a95.jpg 3014fddb77c5f0b819ba4127c020e26c https://www.occitanica.eu/files/original/b24d6db4466ab3b58c40bf4b890ab3e9.jpg c08930f3b30355ab6a139f17ce928f92 https://www.occitanica.eu/files/original/ca0722f7b7ae24979e7c52bb4c887322.jpg 6d2ff48a68e5af99a800e2fbd71441ab https://www.occitanica.eu/files/original/028a97eb4538033eae6fc3f1c35b9300.jpg 1d1339da8242e8db22eea435841fc72a https://www.occitanica.eu/files/original/47ca4610b33b26ce127254e908995dc1.jpg 9930b621b4622e37e81019e24c671c1e https://www.occitanica.eu/files/original/b2902730850a0fbe1e84370f5c6df756.jpg 67a97f18e5d2aeaf1f1ba0574fd81a8a https://www.occitanica.eu/files/original/1733be09dbfa1e87a276041b53dd3c9a.jpg aff6f808eb8094cda62388421e90221c https://www.occitanica.eu/files/original/7c6af19b07a83ee909482e1a6aa013b5.jpg 0e398b98a86157bda43854d7335d3587 https://www.occitanica.eu/files/original/e4be169061b9ba03081b4dcc92f778b9.jpg 56bd26d2bfdfd3b5d8f724a9033b83ff https://www.occitanica.eu/files/original/eae8b179431409e84e2d761999aa9120.jpg 90e9f1fe4dd5119ea4a6c032acce5b48 https://www.occitanica.eu/files/original/8046e7f9e74aa6b6ba061a59b46b8a54.jpg f685e86451c0fd237dd63539c3af346e https://www.occitanica.eu/files/original/d6ef1e69f075fec1589de50bcdf0de20.jpg 3b9009e16684acd26d35340c1f38b5e5 https://www.occitanica.eu/files/original/6c8ed65b75f2ddcb6109e8e0c869306f.jpg 21792d20993df47b597d8d51eba8bbf6 https://www.occitanica.eu/files/original/e7a72ddf31682811718eb76563eafc10.jpg f380455846c617418f90300ac4bb9925 https://www.occitanica.eu/files/original/22f31c1e790d380fa75ad977a44def61.jpg f9469591b4257156a4989a263c00f02f Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource IEO Midi-Pyrénées Description An account of the resource Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Type de périodique Revistas literaràrias e artisticas = Revues littéraires et artistiques Région Administrative Midi-Pyrénées Variante Idiomatique Languedocien Gascon Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lo diari : La cultura en occitan. - 2016, N°034 (Novembre-Decembre) Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2016, N°034 (Novembre-Decembre) Subject The topic of the resource Vie artistique Occitanie -- Civilisation Festivals -- Occitanie (France) Culture -- Périodiques Bizot-Dargent, Magali Description An account of the resource <!DOCTYPE html> <html> <head> </head> <body> <div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em> contient des articles sur les &eacute;v&eacute;nements pass&eacute;s ou &agrave; venir, des comptes rendus scientifiques, l&rsquo;annonce des prochaines parutions,&nbsp;des entretiens avec les acteurs majeurs du monde culturel occitan et un agenda culturel.</div> </body> </html> <!DOCTYPE html> <html> <head> </head> <body> <div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em> conten d'articles suls eveniments passats o de venir, de renduts comptes scientifics, d&rsquo;an&oacute;ncias de publicacions,&nbsp;d&rsquo;entrevistas amb los actors mag&egrave;rs del monde cultural occitan e un agend&agrave; cultural.</div> </body> </html> Creator An entity primarily responsible for making the resource Pugin, Sebastien Source A related resource from which the described resource is derived Institut d'estudis occitans (Toulouse), 2016-11-n034_Lo-Diari Publisher An entity responsible for making the resource available IEO Miègjorn-Pireneas (Toulouse) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2016-11 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2017-05-03 Françoise Bancarel Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Centre interrégional de développement de l'occitan (Béziers, Hérault) Chapduelh, Cecilia (1980-....) Pouvillon, Hervé Hagège, Aldric Taupiac, Jacme (1939-....) Valmary, Cedric Pujòl, Miquèu Rights Information about rights held in and over the resource © IEO Miègjorn-Pireneas Relation A related resource Vignette : http://occitanica.eu/omeka/files/original/cfdaab04a2401b6676330a5ab3d62532.jpg Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <!DOCTYPE html> <html> <head> </head> <body> <a href="http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/4323" target="_self">Lo diari de l'IEO Mi&egrave;gjorn-Pirin&egrave;us</a> </body> </html> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 pdf (32 p.) Language A language of the resource oci Type The nature or genre of the resource Text publication en série imprimée Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://occitanica.eu/omeka/items/show/15614 Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 20.. 19.. Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Contributeur Le contributeur à Occitanica Lo Diari IEO MP Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Actualitat culturala = Actualité culturelle