https://www.occitanica.eu/files/original/ca2a411fa1f52421c815ea75aed280ef.jpg c138172f4e3720bc669daa5921066ddb https://www.occitanica.eu/files/original/fceae6855e05357404c403afee1951d4.pdf b114e28fbe795a276cb6dab4a40e9e6c PDF Text Text # 45 - Setembre / Octobre de 2018 - 5€ 10 ANS AQUÒ SE FESTEJA ! ��Edito Copyright Pixabay.com Sébastien PUGIN Cap Redactor DIRECTEUR DE PUBLICATION Pierre Loubère 10 ans, dus lustres, eth long terme, dus quinquenats, un brave tròç de vita, l’ora deu bilanç, etc. Tau Diari que significa un pialòt de causas : un bulletin associatiu de qui’s transfòrma en magazine culturau, eth creish significatiu deu noste lectorat, ua vertadèra preséncia per Internet, hèra d’encontres e de soviers. RÉDACTEUR EN CHEF Sébastien Pugin RÉDACTEURS Silvan Chabaud Caroline Dufau MAQUETTISTE Elodie Saulnier IMPRESSION & ROUTAGE Grapho12 Imprimeur (Villefranche-de-Rouergue) PUBLICITÉS publicitat@lodiari.com Remerciements à nos partenaires, relecteurs,contributeurs et collaborateurs Lise Gròs, Sylvan Carrère, Miquèu Pujòl,Tristan Gahùs, Cathy Lacroix, Emilie Bosc, Aurélia Lassaque, Cecila Chapduelh, Perrine Charteau, Micheu Chapduelh et Marie Lavit. Lo Diari et lodiari.com sont des publications de l’IEO Midi-Pyrénées, association sise 11 rue Malcousinat 31000 Toulouse Lo Diari qu’a detz ans ! 10 ans, que s’amerita plan un numero especiau ; tà préner drin de recul, tà rebrembà’s e hè’s plaser (nostalgia e lhèu auto-satisfaccion). Un numero especiau, dab quauques collaborators suspresa, un dossièr 10 ans de cultura en occitan, drin de Best Of e encòra mes. Qu’ei tanben l’ocasion de mercejar tots eths de qui an permés l’avançada deu noste projècte : lectors, benevòles, associats, redactors, emplegats, etc. e M. Pujòl de qui ns’auhereish aqueth poèma. ISSN : 2427–5735 as l a m i De c q ua t e, us Du s e d ua t e u e i t . eq ? Qua t e i n f è m d its u q z t d a, e th s E dè o n d e d q u e l’a ga ha n jad a , c h t e Dè t z d is t a , a q u e t h u e l a s’a m i q l’a v a q u e t h c o n da t . , h que t a e d u a q A t ot p l um m’a c a m e t ri c, u e l’a e q u h q t e h Aq u ème Aq u e t an t h s is t e d p u b l ic a s , z t e r Dè e r f t h c h i e l ha s m e s u r e z t è D vi a, a u, l eg e, è c e ra s Qu e t u è, c a n a , jo rn a c è c d i m e n g Pa m, p e s n o r e m p l Di a ri , m h c a d i ja s d o n c a s p e t e d s e M n s a m, Dè t z a i a q u e i p e n e s e s , m Tot d d a d u s u s-p rè s . a c a g Ja v e n t m a n a s a p i ! ia r tz s e nnia D Si a d è e c e Pu jò l d Bo n a iq u è u M �ABONATZ -VOS A LO DIARI 1 AN 6 NUMEROS Vos cal decopar e tornar amb vòstre pagament a : IEO MP - Lo Diari 11, rue Malcousinat 31000 Toulouse abonatz - vos en linha 1 lodiari.com/botiga/abonament-diari M. 24 € 6 NUMÈR Code Postal : Mme. 2 OS 1 AN Nom - Structure : Prénom - Contact : Adresse : Ville : Date et signature : Pays : N° Tél : E-mail : Souhaite souscrire abonnement(s) à 24€ l’un, servi en zone2 réglés par chèque à l’ordre de « IEO MP » soit € de port, soit un total de € Je m'inscris à la newsletter du magazine Lo Diari. Les informations recueillies à partir de ce formulaire font l’objet d’un traitement informatique destiné à l’IEO Midi-Pyrénées – Lo Diari. Conformément à la loi « informatique et libertés » du 6 janvier 1978 modifiée, vous disposez d’un droit d’accès et de rectification aux informations qui vous concernent. L’abonnement est valable pour six numéros à compter de la réception du paiement. Tout nouvel abonnement reçu immédiatement avant ou après le bouclage du numéro en cours pourra être reporté en conséquence. 1 - Abonnements Zone 1 uniquement (paiement par carte bancaire) 2 - Zone 1 : France Métropolitaine, frais de port inclus ; Zone 2 : DOM-TOM, Union Européenne et Suisse, 4 € de frais de port par an ; Zone 3 : Reste du Monde (hors Union européenne et Suisse), 6 € de port par an. �PAGINA Somari 18 DORSIÈR E DE DÈTZ ! Dètz es lo nombre complet, la soma dels quatre nombres primièrs : 1 + 2 + 3 + 4. Dempuèi Pitagòra es una chifra essenciala : la decada, una totalitat, un cicle complit. 6 • La carta blanca de la mairina 14 • Lo Scopitòne 28 • Critica 15 • La veirina entredubèrta 29 • Critica 8 • Selfies de Stars 16 • 3QA 30 • Tresaur en lum Aurélia Lassaque 10 • Fotomatòn 11 • 2008 : Las lengas dins la Constitucion 12 • Musica Artùs 13 • Critica literària Maëla Dupon Moussu T 18 • Dorsièr - E de dètz ! - 10 ans de numeric - 10 ans, 10 discs - 10 ans de literatura - 10 ans en imatges 32 • Tòca Maneta 33 • TV 34 • Agenda �Especial 10 ans LA CARTA BLANCA DE LA MAIRINA Lo Diari es una revista que me ten particularament a còr. Me regaudís cada novèl numerò per la qualitat de son contengut, sa diversitat, sa vitalitat e son estetica. Sos artesans e collaborators son coma d’Ulisses atraversant l’adversitat amb una mena d’engèni e de supèrba tenaça pròpris als eròis intemporals e a las quistas universalas. Ne cal per far viure, e d’aquel biais, una publicacion digitala e papièr d’aquesta qualitat en lenga nòstra. Es un onor per ieu de n’èsser non solament lectriça mas tanben Mairina. Per celebrar lo seu desen anniversari, me ten de compartir lo raconte d’un autre anniversari ont me menèt ma darrièra peregrinacion poetica, aquel del Festival Internacional de Poesía de Medellín en Colómbia que ven de celebrar sos 28 ans. Per la majoritat del monde d’aquel costat de la mar granda, Medellín es un nom associat als cartels (aquel d’Escobar essent lo mai famós) e a las guerillas urbanas del narcotrafic. Longtemps foguèt classificada al cap de la tièra de mal auguri de las vilas mai dangierosas del mond. De fach, es dins aquel contèxte de perilh quotidian qu’un grop de poètas colombians acampats a l’entorn de Fernando Rendón, Gabriel Jaime Franco e Gloria Chvatal de la revista Prometeo decidiguèron de respondre a la violéncia per la paraula poëtica. Aquí pensam a Ciceron qu’escriu dins son De Oratore en prestar sos perpauses a Democrita : « Degun pòt èsser bon poèta sens de sentiments afogats ni mai una mena d’inspiracion que consistís, per o dire aital, en una mena de deliri ». Pr’aquò tre l’annada seguenta aqueles poètas estrambordats aculhiguèron de poètas venguts del monde entièr per far ressondir lor paraula poetica demest lo tarabast de las armas. Cal dire que, a la suspresa de totes, aquel 28 d’abrial de 1991, mai de 1500 personas s’acampèron per assistir a aqueste Día con la poesía e mentre que los poètas declamavan, una mena d’acòrd espontanèu e provisòri de patz foguèt establit. Subran la poësia capitèt çò que res, ni la politica, ni las fòrças armadas, nimai las missions diplomaticas, capitèron jamai : que la rumor de la vila se tresmude, que las armas se calen. Lo fenomèn foguèt tan remarcable que son 6 – Lo Diari resson s’espandiguèt delà de las termièras. Aital pauc a pauc lo festenal internacional de poesia de Medellín venguèt un dels mai famoses del mond. A tal punt qu’en 2006 foguèt recompensat del Right Livelihood Award mai conegut sota l’apelacion de « Prèmi Nobèl Alternatiu » atribuït a las personas o associacions qu’òbran a de solucions practicas e exemplàrias a las escomesas urgentas del mond actual dins los domenis de l’environament, dels dreches de l’òme, del desvolopament duradís, de la santat, de l’educacion, de la patz, etc... Me faguèron l’onor de me convidar per festejar lor 28en anniversari qu’aviá per tematica « Chamanismo y cantos originarios ». Aital me retrobèri en companhiá non solament de poètas mas tanben de chamans, que se nomenan tanben femnas e òmes « medecina », venguts de las Nacions Cheiène e Navajo dels Estats-Units d’America, Mapuche del Chile, Mazatèca del Mexic, Maya Kaqchikel de Güatemala, Yankunytjatjara d’Austràlia e Zulu d’Africa del Sud. Lor preséncia balhèt una dimension singulara al festenal en tot recordar als poètas aquí presents las originas ancestralas del lengatge poetic que persistís duscas ara, qualas que sián sas formas, a manténer lo ligam entre çò visible e çò invisible. Vos prepausi de descobrir una d’aquelas voses raras, a travèrs la revirada occitana (dempuèi una version espanhòla) d’una òbra de la poëtessa Rayen Kvyeh de Nacion Mapuche del Chile. Poèta, dramaturga e activista mapuche, foguèt empreisonada sota la dictatura de Pinochet puèi constrencha a l’exili. Adesara viu a Temuko ont dirigís la Casa de Arte Mapuche, la revista Mapu Ñuke e lo Festenal Internacional de Poesia del Walkpamu. �Luna de cendre Pas a pas cluca negra a un r pe ts la ug av Mos uèlhs clucats Mos uèlhs t rra ca re èt m un Caminan pels vials L’aire barrat en t ra rtu to De ma tèrra. Amarrat lo silenci . ng sa e s st tu , es bl Entre ca Prèp del telèr milh. a ud rd grand desgruna de La Ma rason s’es pe 2 aça, interminables Lo pewen t’embr Dins de laberints . as m as nt fa e gr s, de ne Amassas de pinhon De realitat cruda e rn fo lo a Susor dins ent de ràbi Susor freda, fremiss as re ag m a et el qu es Amarras tas lagrem n Ma pèl sarrada a so izadas ar ilit A las carrièras m Quita la vida . De la vila assetjada onia. Dins una lenta ag resa Una selva de tend n Mos filhs me sona ventre Se nosa dins mon lxug1 e guitarra. Entre voses del ku Donant vida an Mos uèlhs s’enaig l A un embrion rebè Rajan en gaudres banha de calor Rayen Kvyeh, Mon còs se lava e , Chile. pidas. Nacion Mapuche Mas pensadas agre e h R e ay vy nK . musica tradicionala 1 - Instrument de hons que pin de na do e re qu 2 - Auracaria, arb puches. Ma limentacion dels son centrals dins l’a Foguèt un viatge de cada estona. Amb maites viatges al dintre del viatge. Una de las experiéncias mai marcantas que visquèri foguèt un ser sus una montanha al campèstre. Aprèp la lectura dels chamans, foguèri convidada per monde del public a participar a una ceremonia. Aital prenguèri un caminòl de tèrra bordat en aval d’ostals de fusta. Coma en çò meu, los cans i èran tractats coma personas de la familha. I aviá tot un grop sietat en cercle a l’entorn d’un grand fuòc. Èran silencioses. Puèi comencèrem a escambiar de cants. Pel primièr còp, alai dins la selva colombiana, ressondiguèron las armonias de nòstres cants occitans. Puèi quand la nuèch foguèt prigonda, se levèt una femna plan vièlha, de la pèl de rusca. Prenguèt son tambor e se metèt a cantar. « La abuela » èra de Nacion Embra-Chami, e partiguèt amb nosautres un cant sacrat ancestral. Ausissiái son cant mesclat al rampalm doç del tambor, a las voses de las bèstias nuechencas, al cricar del fuòc. Un estona d’equilibri. Lo monde dison sovent que lo present existís pas, que se tròba entre un passat ja acabat e un futur qu’existís pas encara. Pr’aquò, alai, lo temps que durèt lo cant, me semblèt far l’experiéncia del temps present, que sa preséncia èra gaireben fisica, que nos preniá totes entre sos dets d’ombra e de belugas. Poètas e public, banhats del fum espés dels enceses, èran convidats a i prene part al son dels còrns. Puèi comencèron las lecturas entremescladas de cants. Aital legiguèrem per un public afogat de poesia que demorèt amb nosautres d’oradas, atraversant la nuèch, me recordant un vèrs del poèta Joan-Maria Petit que se vestís uèi d’un sens novèl : « Avèm traucat la nuèch per que la lutz i passe ». Aital s’acabèt lo 28en festenal internacional de poesia de Medellín, daissant de milierats de personas unidas per la paraula poetica. Dels quatres cantons del monde venguèrem e als quatre cantons del monde tornèrem amb la certitud que la poësia es un dels noms mai potent que pòrta aquesta familha que se ditz « umana ». Aurélia Lassaque Puèi venguèt lo ser de clausura. Aquel eveniment es ara mitic. Se ten sus una plaça granda nomenada Parque de los Deseos (Pargue dels Desirs). Es mitic perqué s’i acampan milierats de personas, per la maja part ciutadans de Medellín e d’autras vilas de Colomba que venon assistir a las lecturas finalas. La serada comencèt de vèspre amb una ceremonia que recampava totes los chamans. © Alberto Pombo �i ac n, p a es ccit ar n ej a . o r u s o n i, n a ar h e iant sab bò i D ic r a lo scr i va a de un a! : s u l'e e g n rm il s er tei s len cio e l'a e ra d hò t p to Al bèr ns h d ode ina d i n au b du d ba a m dec a s Un en me Ch s n lva i S Un còlh gran m erc ap sena er aque ès a tot a th t e in li de tere jornau la siram ssan hòr t e di tòqu u t e be a bona namic ! , joen e de ròja ge astrad a n m Ami ei luèn t d'Occ e que stats itani h en a los c q de p anta ar t n üèra. ires òsta de V , ox B igerr i 8 – Lo Diari paja u'ei ua aire q r e u L'avéng gond lo cant er: m se blanca sh Joe Strum ta s la deus C i pas a la hè 'e n . t l'òra comba ri! mes au ongas au Dia vita d Longa ahùs Papa G �rri! i! A ri! r r A Dia Lo e oiffé C l Ma La Vòli dire co lo bramaire ma d’Ilonso : « ahi que v iva la viva que viva » Bon anivers ari Lo Diari ! Issa! Djé Baléti Bons ans, Lo Diari ! Que'vs desiram escadudas de las bèras tà las annadas a viéner. Hetz beròi ! Cocanha e q Bon c ue a l'av p d'a en ca entur n al D e d ra de a co iari e s sè ntu èg gle nhe les s ! Gé rau d a Lo Diari Bon anniversari uesta e longa vita ad aq de vertadèra veiria ! la cultura occitana Marie Lavit �COMEDIAN AGITATOR E FORMATOR EN CHIC ANA LAURENÇ LABADIA Fotomatòn Pas aisit de resumir en quauquas linhas la toa activitat. Quin e’t presentarés ? Que soi comedian d’empont, d’arrua, de cinema, d’improvisacion, adara fòrt implicat en teatre. Que soi tanben portaire de projèctes, metedor en scèna, cronicaire ràdio... Qué mei ? Entau doblatge de filmes, que soi director artistic a Conta’m, comedian, coadaptator e formator. Que transmeti la « sciéncia de l’engana en occitan » o « quin apréner l’occitan en 5 minutas ». Quin ès arribat a jogar en occitan ? En 2004, lo Domenge Commet de la companhia CKC que’m perpausà Lo viatge de l’auca. Qu’èri ja comedian professionau, totun dab un pè en l’accion culturau en occitan. En 2007, l’espectacle Solexcitant que m’a hèit conéisher per carrèra peus hestaus de tota traca. Puish los corts-metratges : Lo Cho Chi Shon reperat per Canal+, l’Occitània en banhadèra... E lo collectiu Dètz, dab la vaduda deu personatge de Gorà, en julhet de 2010. Aquò qu’estó un encontre-clau. A comptar de 2011-2012, qu’èi atacat la collaboracion dab Conta’m entau doblatge de filmes en occitan. Qu’a botat pregondor en la mea istòria 10 – Lo Diari professionau e personau. Que’m soi encaminat de cap tà la formacion : quin crear e har crear en occitan ? Adara, que tribalhi sus un projècte de pòle regionau de ressorças entà la creacion teatrau en òc. Qu’ès ua fòrça creativa de perpausicion, dab tostemps ua nòta d’intencion d’avança. E’t védes com un miaire ? Meilèu com un « mairolèr » de projècte. Que vedi sustot lo noste mestièr e consista a mancà’s un maximum de còps ! (arríders). L’umilitat qu’ei obligatòria. Lo tribalh de grop e la relacion collectiu que m’agradan hòrt. Que soi estacat a l’espandida de cadun. Aquò qu’ei un motor vertadèr. Que consideri l’occitan e pòt estar un vector d’espelida tà la societat de doman. Qu’adòri aquera lenga, aquera cultura qui son meas. Qué çò que’n hèi ? La mea responsa : crear estructuras e encastres entà sostiéner l’enveja e la creativitat. Provocator, agitator, incontrolable... e’t reconeishes en aqueths adjectius ? (arríders) Quiòc, mes tostemps dab l’enveja d’amassar. Be pòt semblar paradoxau ! Qu’ei la transgression coma marca de fabrica, tà garantir ua libertat de crear. Que cau arrestar de’s préner tròp au seriós, daishar tot çò qui pòt har termièra, çò qui estreteish la pensada. Qu’as avut la lenga occitana de familha, mes pas transmetuda directament. Qu’as sentit la vergonha e lo tabó. Quin ès, uei lo jorn, dab tot aquò ? Que soi pertocat peu tèma de la resiliéncia. La transmission de l’emocion que va dab la transmission d’ua lenga. Que m’avisi mei anar mei de la violéncia de l’interdiccion, de la non-transmission, o de la clandestinitat de la lenga. Que mia a ua copadura de l’afeccion. Uei, que cau tornar botar enveja, desir e amor en tot açò. Caroline Dufau �Especial 10 ans 2008 LAS LENGAS DE FRANÇA DINS LA CONSTITUCION Lo 23 de julhet de 2008, dètz ans fa, las lengas dichas « regionalas » entrèron dins la Constitucion francesa. Cal remontar a la Lèi Deixonne, en 1951, per trobar un element de comparason : a l’epòca, es lo dreit d’ensenhar las lengas a l’escòla publica que foguèt gravat dins lo maubre. Simbolicament, son de moments fòrts, quasiment incredibles : generalament, la politica nacionala se contenta d’ignorar tot simplament la question lingüistica en França. Pasmens, dins un segond temps, es sus lo terrenh e dins la mesa en pratica qu’aquelas avançadas juridicas se pòdon mesurar. Sabèm que la batèsta per l’ensenhament de las lengas « regionalas » es luènh d’èsser ganhada e que las empachas, nombrosas e pervèrsas, se quilhan sul camin dels professors. I a la lèi e son aplicacion, i a lo tèxt e lo biais de lo legir, de lo desvirar o de lo vojar de son quite sens... Los occitans coneisson plan lo problèma (coma totes los que luchan cada jorn, dins de domènis divèrses). L’intrada de l’occitan (e de las autras lengas) dins la Constitucion foguèt la resulta d’una reivendicacion màger dels movements per la pluralitat lingüistica en França : la modificacion o la supression del famós article 2 que martèla la paraula sagrada : Una promessa electorala desboquèt sus una tresena via, mièg figa mièg rasim, coma se ditz dins la saviesa populara. Foguèt decidit d’apondre una mencion amb l’article 75-1 : « Les langues régionales appartiennent au patrimoine de la France ». L’aparicion del tèrme « lengas regionalas » dins lo tèxt fondator de la Republica foguèt viscuda coma una bèla avançada, una mena de reconeissença, tant esperada... D’unes diguèron qu’enfin França podriá ratificar la Carta europenca de las lengas regionalas o minoritàrias. Sabèm, ara, dètz ans puèi, que las causas an pas bolegat. Lo blocatge institucional es encara pesuc e cal plan realizar que la pichòta mencion de l’article 75-1 es una parpèla d’agaça. Se cal arrestar sus las paraulas : lo qualificatiu « regionalas » nos embarra encara e totjorn dins una vision provincialista e oblida de dire que las lengas de França apartenon a totes los ciutadans d’aqueste país... Enfin, la dimension « patrimoniala » es importanta, segur, mai nos restaca sonque a l’Istòria, al passat e permet d’evitar una amira mai actuala, activa e dinamica. Tot aquò empacha pas de far levar los pelses sus la tèsta d’aqueles que pèrdon tot sens e tota rason quand s’agís d’evocar la pluralitat lingüistica en França : eles vegèron d’un uèlh marrit aquela inscripcion de las lengas regionalas dins la Constitucion ! La boita de Pandòra seriá estada dobèrta ! Mas tant val los oblidar e se concentrar sus la tòca primièra : far avançar positivament la vision de las nòstras lengas. La lèi, pel moment, càmbia quasi res. Las accions quotidianas, l’engatjament dins lo teissum social e cultural pòdon anar plan mai luènh. Rendètz-vos es pres dins dètz ans, per far un novèl punt sus una situacion que se destiba, tròp lentament ? Silvan Chabaud « La langue de la République est le français ». Lo Diari – 11 �Musica Tot solet sus una illa deserta, DRAC• Artùs Production Pagans pagansmusica.net DRAC Artús Estossis sus ua isla desèrta, dab lo dret de portar sonqu’un disc en lenga occitana sortit dens la decennia darrèra, lo quau e causirés ? Lo Diari que t’aida a respóner ad aquera question màger de l’existéncia : l’album Drac, d’Artús, sortit en 2010 suu labèl Pagans. S’as paur au ròck radicau de Gasconha, atau quauques arguments entà’t convéncer d’i (tornar) dar ua aurelha. Hè possar lo pioneer a hons, que va soar ! En 2010, los Artús que s’apèran enqüèra Familha Artús. Que son Romain Colautti a la guitarra bariton, Romain Baudoin a la sonsaina, Matèu Baudoin au cant, au vriulon, au tamborin de còrdas e flabuta, Tomàs Baudoin au cant, a la boha, a las percussions, e Nicolas Godin a la bateria. Ua equipa de musicaires autant bons e virtuós los uns com los auts. Dejà, que’s definivan la musica coma radicau de Gasconha : « l’expression d’ua cultura minorizada ne pòt pas estar moderada. La familha Artús que genera ua musica radicau, enrasigada, tribau e etnica. » Dab Drac, que van enqüèra mei ençà, en posicionà’s contre lo movement de çò qu’apèran la « world-showbiz-music acculturante ». Laboratòri d’experimentacion, Artús que presteish la mestior musicau d’esséncia patrimoniau en hant encontrar-la dab las musicas actuaus ròck, noise, electro-acostica... « Que jogam çò qu’èm ». Tot un programa. Tà la creacion grafica, que tornan préner lo simbèu quasi rupèstre d’un ausèth lanusquet estilizat a cleca de punk, qui figura ja en cobèrta de l’album Òrb, sortit en 2007. Vadut drac de Gasconha a mitat uman mitat reptile, creatura estranha e mistica, l’ausèth qu’a adara un còs de hembla, au vente gròs juste près tà amainadar, dab las popas prèstas a neurir a la calor d’un ostau on lo monde deu dahòra e s’espia per la fernèsta. Dab paciéncia, que coa. Lo drac aqueste que’s vòu « sauvatge, insosmetut, militant, utopista ». Lavetz, perqué botà’u hens la toa valisa de Robinson Crusoè ? • Pr’amor qu’ei indometjable. Entà amistosà’t dab lo sauvatgèr de la temporada qui t’aten, deishudar lo drac qui ei en tu, e lhèu balhà’t quauquas escadenças de subervíver sus l’isla. • Per las vutz. Poderosas, enganairas, traficadas, projectadas, dab causidas de repertòri e tèxtes qui passan deu sacrat au triviau. Cantem en allegressa o enqüèra Dehens la vila de Bordèu, on lo còp de pericle e cad, ròck, juste, cargat de plenitud. • Preus ritmes. Tribaus e ahiscants, que’s desplegan en sonsainas ipnoticas. Escota’t donc La gala o Capitèni Salias, suberrealista e virtuós. • Per l’anti « radio-edit ». Pr’amor qu’as vagar d’escotar e de grasir de formats desformatats. A grop hòra-nòrmas, formats hòra-nòrmas. Qu’i trobaràs paisatges sonòrs, codas qui’s perlongan e estiran lo son enti’au medoth lo mei gostós. Ès sceptic enqüèra ? Lo hit Jo vos u vòi díser ua cançon que’t deveré convéncer. As ua platina sus l’isla ? Drac qu’ei dispò en viníl. A comandar suu site de Pagans (pagansmusica.net). Poja lo son e daisha anar ! Caroline Dufau 12 – Lo Diari �Critica Literària m'empòrti amb ieu... La color lenta de la pluèja Maëla Dupon Edicions Jorn, 2013 14 x 22,5 cm - 120 p. 15.00€ La color lenta de la pluèja Maëla Dupon Se faliá prene un libre demèst tot çò qu’es paregut dins lei dètz darriereis annadas... Se ne faliá retenir un, un solet, de qué sariá ma causida ? A primiera vista, l’exercici me semblèt impossible, crudèu, e viravi e tornavi virar a l’entorn deis òbras que me marquèron, entrepachat e prigondament destorbat. Lo vuege s’apoderava de mon esperit, lo blocatge èra totau. Fin finala, dempuèi 2008, la literatura occitana se mostrèt capabla d’una granda diversitat e d’una bèla riquessa. Coma causir ? D’autors de generacions diferentas desplègan d’univèrs poetics unics e capitan de provar que la lenga d’òc es una valor segura, un pòrt, un far dins la nuech, una estaca per ancorar nòstrei vidas a la deriva dins un mond en mutacion. Mai, la lenga d’òc, es encara uèi vertadierament capabla de dire aqueu monde ? La joinessa, pòu dire lo sègle XXI dins la lenga dei trobadors ? Es aquí que lo recuelh de Maëla Dupon, La color lenta de la pluèja (edicions Jorn, 2013) se destaquèt subran e s’impausèt dins ma ment. Se ne faliá retenir un, tant n’aprofiechar per donar sa chança a la generacion novèla : Maëla, nascuda en 1988, es una dei votz lei mai recentas. Sa poesia es completament nòva, destacada de tota referéncia pesuga, liura dau pes que pòdon de còps representar mila ans de literatura... E nos fa un ben fòu. Es un plaser de se laissar breçar per aquela plueia de paraulas que sembla de nos careçar la pèu. Lo libre es doble, amb una primiera partida en vèrs e una segonda en pròsa. Doas fòrmas que s’enfrentan, s’agachan, se respòndon per aculhir l’aiga d’una lenga rica e sensuala. Viatjam amb l’autora, de cabinas de trens en cambras d’ostalariás, entre Catalonha, Italia, Irlanda, Marròc o China. Es una poesia dau desplaçament, a l’imatge d’una generacion barrutlaira, entre descobèrta dau monde e descobèrta dau còrs, dei sens e dei sentiments. Mai lo desplaçament se fa d’espacis claus en rescontres brèus, dins l’intimitat e la proximitat. L’amor d’un òme i es una « marèia », una negada : i a sempre la volontat de viure lo momenet e de lo servar, au còr, coma sola permanéncia, coma sola realitat. De viatge en viatge, tornam de longa a Montpelhièr : es la vila natala de Maëla, lo luec de la lenga que causiguèt per escriure. Mai es un luec de partença, una « destaca » puslèu qu’una « estaca ». Quand evòca la cima dau Pueg Sant Lop, dins la garriga montpelhierenca, es per mielhs portar son agach devèrs Inchydoney en Irlanda o d’autres alhors. De vèrs en vèrs, lo tèxte resquilha doçament fins a la pròsa ambé nòu nòvas que perseguisson lei tematicas abordadas, contunhan d’evocar lei luecs e lei moments qu’afloravan dins lei poèmas, o s’escapan mai luench. La plueia poetica noirís un lauç de pròsa onte lo legèire cabuça en fin de libre. Pasmens faudrà sortir de l’aiga, quitar la doçor de la banhada, tornamai... Precaritat sentimentala e precaritat sociala s’entremesclan, seguissèm Maëla de pichòts mestièrs en escambis fugidís entre Gènoa e Cork, coma tota una generacion de joines europencs que faràn (l’esperam...) sautar lei frontièras. Maëla es una votz d’ara, en plen dins son temps, mas una votz que saup dire « tu » en plaça dau « ieu » envasissent e costumier. Son libre es una primiera bèla pèira, una primiera plueia plena de promessas, de legir, lèu, e de tornar legir puèi... Silvan Chabaud Lo Diari – 13 �Lo Scopitòne LOS CAMPARÒUS DE LA CREACION OCCITANA ! La creacion musicau en lenga occitana qu’ei en bona santat. Qu’ei un paradòxa quan òm vei la grana devarada deu nombre de locutors sus l’espaci occitan. Com camparòus, discs que plean lo tistèth de la creacion occitana dempuish la creacion deu Diari. Que m’èi impossible de’n sortir un, tan cada camparòu a la soa sabor, la soa istòria, e lo son viscut. Segond jo, los discs de qualitat que son los de qui an un estacament a un territòri, a un enviroament, a ua tasca. La coa ena tèrra, qué. L’istòria de la musica occitana creada enas annadas 70 que contunha de plear pajas, sense comptar suu mesprètz de la premsa especialisada e deus qui, enqüera au dia de uei, espian la creacion en culturas minorisadas sense gran interés. (A despart de Sourdure de qui ei passat sus Les Inrocks). Los hestenaus que dèishan totun mes de plaça, e los exemples que’s multiplican com la preséncia d’Hantaoma au Hellfest, d’Artús e San Salvador a Les Vieilles Charrues. Per contre, que poderam esperar bèra pausa la preséncia de creacion occitana a Garorock a Marmanda, quan òm sap qu’aqueth hestenau (com la sala de l’Olympia, Festi brive o les Déferlantes d’Argelés) ei en trin de càger enas mans de Vincent Bolloré e deu grop Vivendi. Nat camparòu sus l’autorota de la moneda e deu poder, aquò qu’ei ua evidéncia ! A Ràdio País, qu’escoti cada dia musica occitana, qu’ei lo men tribalh. En tornar tà casa, que contunhi d’escotar artistas com Djé Balèti, Sourdure (enqüera eth), Lo Barrut, Alidé Sans, Lo Còr de la Plana o enqüera Arnaud Cance en pr’amor d’ua causa tota simpla : qu’ei excellent. Que son en bona plaça a costat deus mens còps de còr deu moment com Kokoko o Tshegue, e n’an pas avéder lo mendre complèxe, que m’at pòdes créser. Que soèti a la creacion occitana d’estar tostemps territorialisada, e d’estar tanben un dia arreconeguda. Sense patriotèr, qu’ei ua shança per nosautis d’aver musicians atau, e lhèu que poderé pesar ena reconquista d’ua cultura tròp sovent estremada o desbrembada. Los camparòus que son peus bòscs, d’autes que van sortir de tèrra : que cau préner lo temps de cercar e de caminar... mes que jamei, lo bonur musicau n’ei pas a la FNAC ! Silvan Carrère Que podetz arretrobar las cronicas de Silvan Carrère sus Ràdio País : radiopais.fr 14 – Lo Diari �La veirina entredubèrta Le monume CLAUDE DUNETO Entre los giratòris, las alèas de platanas e los monuments al mòrts cloturats d’obuses, aquí qualques constantas del païsatge francés. Cal passar al delà del “mort pour la France”, per aver enveja de s’i clinar dessús, al delà de lor austeritat, per veire que los mòrts acaban tots parièrs mòrts, sens distinccion de classa militària. Cal sortir del punt de vista de la glòria nacionala finalament discreta. La glòria nacionala aguèt plan consciéncia de l’absurditat de la guèrra. Remembratz, “Maudite soit la guerre”, çò-ditz lo monument de Genciòus en Cruesa. La glòria nacionala sabiá segurament que sa guèrra aviá fait náisser plan de sentiments anarquistas, antinacionalistas. Louis Bartas escriu dins sos Carnets de guerre : « Et dans les villages on parle déjà d’élever des monuments de gloire, d’apothéose aux victimes de la grande tuerie, à ceux, disent les patriotards, qui « ont fait volontairement le sacrifice de leur vie », comme si les malheureux avaient pu choisir, faire différemment. Je ne donnerai mon obole que si ces monuments symbolisaient une véhémente protestation contre la guerre, l’esprit de la guerre et non pour exalter, glorifier une telle mort afin d’inciter les générations futures à suivre l’exemple de ces martyrs malgré eux. » Es dins una crisi de ràbia parièra que dintra lo paire de Claude Duneton, un jorn de commemoracion davant lo monument de son vilatge. Aquò se passa a Lagleygeolle – La Gleisòla. Polit toponime, non? Claude Duneton se bòta aital a parlar de son paire, del dòl qu’aguèt a la mòrt de son paire, plan longtemps après la granda guèrra. La curiositat remonta cap a cadun dels noms inscrits sus aquel monument, e N Claude Duneton se fa istorian lo moment d’aquel libre. Es un amorós de la lenga francesa, un letrat al percors atipic e autodidacte plan sovent, mas tanben un sensible. A tornar legir son òbra, es benlèu çò que lo caracteriza lo melhor : dire las causas tal coma las sentís e las aima, per tal de las far partejar, sens tabó o vertat predictada. En tota franquisa. Los joves de Lagleygeole, aprèp lo bal del 14 de julhet, cossí foguèron mobilizats, que sabián, vist lor atge e lo petit monde del campèstre dins lo qual vivián – tant poblat que foguèsse a l’epòca – que sabián del demai del monde ? Qué sabián del demai de la França quand tantes mobilizats sabián pas parlar francés ? Pr’aquò es pas evident de parlar d’un libre tirat a mai de 1200 exemplars ! Pas evident de parlar aquí d’un libre que deu aver ja un aparelh critic plan dense, sul qual se disputiguèron mai d’un intellectual. Sauprai ieu dire çò qu’es juste de dire sus aquel obratge ? Aver LA bona idèa que revolucionarà lo monde de la critica literària, tota pretencion gardada ? Cap interèst a aquò. Simplament adoptar lo biais de Duneton : dire çò que fa enveja de dire. Perqué parlar d’un libre en francés, franquiment d’un tabó suprèm dins una revista occitanista ! nt S’ensaja lo francés quand cal escriure als òmes per lor demandar de nòvas : « Si vous entendé dire des nouvelles de Joseph écrivé moi zen que moi j’en ai pas. Je passe bien peine de lui. » Un “roman vrai” en version originala, coma lo Bagatoni de Valèri Bernard que ne parlèrem aquí antan. E puèi cal parlar de Le Monument perça que atal, crosant las recèrcas istòricas e n’imaginant tota l’intimitat, los quites dialògs dins totas las lengas del front e del campèstre, Claude Duneton capita de nos esmòure. Reconstituís lo percors dels vint-e-sèt inscrits sul monument de La Gleisòla. Totes acabaràn per morir, siatz-ne segurs ! Un trabalh a la mòda de La Vie Mode d’Emploi de Georges Perec, mas pas amb de personatges de ficcion, sens la distància sardonica que lo narrator bòta entre los personatges e el-meteis. Una reconstitucion gigantesca – per evitar de dire monumentala – mas sens debòrd d’artificis. Un raconte que, quand l’auretz acabat, pòstfàcia compresa, tornaretz barrar en fasent un grand sospir. Cecila Chapduelh Per la plaça qu’i ten l’occitan d’en primièr. Dins la grafia de l’autor, occitanofil, mas pas tant a caval qu’aquò sus las darrièras nòrmas a la mòda. Lo biais de narracion i fa d’anar e venir entre los joves dins la fangassa dels fronts e lo quotidian cargats de laguis d’una campanha sens òmes. Se canta en occitan per se remontar lo moral entre soldats : « Sems d’a Poch et d’a Laubas De Crumièra et d’Entinhac Pel francès n’en savems gaïre, Pel patois n’en crainhans cas. » Le Monument Claude Duneton Presses de la Cité, 2010 528 p. Lo Diari – 15 �3 Questions a... Moussu  T François Ridel, alias Moussu T, alias Tatou, membre fondator de Massilia Sound System e cantaire de Moussu T e lei Jovents, es nòstre convidat especiau per festejar lei 10 ans dau Diari. -1- -2- Adieu Moussu T, ven d’espelir un album novèu : Opérette volume 2, podètz nos parlar d’aqueste projècte ? Moussu T e lei Jovents, leis operetas, es de musica mai es tanben tot un univers, tota una mitologia non ? Es la seguida de nòstre trabalh sus lo repertòri deis operetas marselhesas, portat per lo grope Moussu T e lei Jovents. Contunham de nos interessar ais influéncias de la musica negra sus la musica marselhesa deis annadas 30. Es un repertòri large e ric, dins lo primier volume avèm registrat lei cançons lei mai conegudas, lei « tubes » de la còla Scotto, Sarvil, Alibert : la division 1 dins aquèu domèni. Ambé lo volume 2, siam dins una recèrca mai prigonda. Avèm cercat quauquei perlas escondudas coma de cançons bilinguas onte lo provençau tèn una plaça naturala. Pensi, per exemple, a Andrée Turcy, la nòstra Frehel dau Pòrt Vièlh, una votz femenina mauconeguda. Es çò que nos butèt, tanben, a convidar Rosemary Stanley de Moriarty sus un títol en duò : J’ai rêvé d’une fleur. Aquò vèn de l’escòla Massilia, segur. Es mai que de musica, es una vertadièra cosmogonia. I a lo biais de viure, la carrièra, la vida vidanta, lo moment istoric... brèu, tot çò que te carga la musica, non ? Lo trabalh dau musicaire se mescla au monde reau, mai la realitat es cambiada e pantalhada d’un autre costat... Marcha dins lei dos sens. Nautrei, dins Moussu T e lei Jovents avèm un costat visuau tanben qu’es ligat au trabalh de Blu. Sei pinturas dison tot aquò. Puèi trabalham sus la video, lo decòr sus scèna, la comunicacion... per prendre un imatge militant, atacam sus de fronts diferents, en meme temps. Es una globalitat. 16 – Lo Diari -3Lo Diari festeja sei 10 ans, en parlant de cosmogonia e d’imaginari, justament, coma vesètz e coma pantalhatz la cultura e la lenga d’òc per lei 10 ans de venir ? I a d’un costat lo nòstre biais, la nòstra pensada, lo camin quotidian, l’accion, regulara, per la creacion e la vida occitana. D’un autre latz, malurosament, i a de causas que nos engarçan, coma lo nom de la Region Occitània qu’avèm mau viscut aquí, o lo retorn dei marrideis ideas maurassianas, lo Collectiu etc... Mai avèm de recuol e fin finala, tot aquò a ges d’importància. Lo metèm de caire, e avançam. Ai pas de vesion exteriora, pensi pas a un eventuau « endeman ». L’occitan es dins la nòstra realitat, au present, coma una respiracion : es lo debanar, l’accion, es lo ritme que nos pòrta. Es coma lo nòstre trabalh musicau, siam de lònga a l’òbra, leis ideas mancan pas perqué siam dins la vida, au còr de la mesclanha ! Silvan Chabaud ������������Critica e veire rrible d rino, e t r ò c n mau an Ma utres u as de S tairas de t a s e o h n in r v a pe s por es de Quò er cionair d patatoes, la , los fans de c e ll o c s cortas las e mashe …Ò que lo ires de de las marjas ner las parau rós ens de a ç m n . e r a d a d s los embr ompré n mai nomb radas que lo pas rem citanistas s de se podetz pas c temps a n era b òus n e u d ’u a r ò d ue chuda ai de s s oc se p q n ene M ! v o lo s . o p e ò s é s t ir u u a o a e q q M at u’a a chant ta ai de e la rib ! tant q s e, com nòstra revist E idaris d tas. E avián m lopariá de tin t r a p merda jà occitanista . m s a lo ela sa itanis es bricava leu mai d’un rós los occ e mens d’aqu n Eram d emps, nos fa b e e m u b o q i n a ut Em s eran caissa . Que ns. d’aque a personala. itanista rtunats ne’n las ma dins la eïstòria nt, c r s c p u o t s is s la a n e afic egre, occita alame mps, lo i. Los mai fo mps d ectogr ueu te a ira en n los fession dau te q o m ia a r ’a r p a p e D r o ! e c it ò u o , s las im q » òc qu ot ricas su I. Impr s quò, istas en lars sus una f us « estencils b R a v u A r I e M r s D s s la O es que ó e la avan s exemp avem L dricromia, de aus chantair a s miser ic 0 r á lo r 5 b u e a n f a a ic s d a tirav rós la naut, de tograf an com as e la qu i nomb u carbòni ec ecuperadas, iái mai ò que emb d . ç is ) d r e ep e g a b a los ma r t a a m rs co as vin bd de sab e h s s s p r m a ic f e e e b ls ir ’a u s ly o a f a e d ç ít r ashed s t n o paubr ar lo m on dau lo rèct aus jos aus da s de ç s d d a s n s , P u a u u s ir . a d t f n d c i n n o è a a òu te d a la ma s (los prosp au gre vernís per e a esp un sap pas m er saber si l’u la g n t o a n s u s t e e c u m ue deg fons p donda o per prospè tracions si q ncils faliá dau n aviam a qué (q s articles de io s p e c u t ò c a re ll s r e ’i t e r r d r e San s dau r la rib Pas e co uo e b lo , e ) d q s m p , a e e hetas d pere r ( ic ç o a f in t t la n a v a r p t lo io s g a a c n o c la p c r t e a c a , c ses us corre sovent tinta, emb l’e sitat d’arrest deu es s vist s on temps, de e e e r s s i r la A u g s d las on huda… chausa en s la nece ada de ’era a ponc a ava cag res) e sovent ue l’estencil s ib r r b a n leu u as chad o venent… q e m d s r p o ò le la r ca ben in t p ib r n r , s a a m e a s e o ic M M m x f s p . u a t ’e o r s n pa aev ctog nat d tas arriba s un quinze que la tinta e s’era fondud erar es las revis s, pas, din a p n e s o e d b t r tot au m , a r ò o n lo sup e podia ncernit ndelat e brutla odiá tucar) u tas de t çò qu çat qu’es ara m pas mai co desbra da d’alcoòl d o p le T e u u a t q itana s la çò ica ilàs ! Se a revista occ u, los on apier g as de la s A p p . a umidif s mans (e tot r s lo a le z r t d n a a ion es u la auria ienta os p i s-menc ue LO DIARI en gascon or tintava de temps. E v riatz ben – e roïc. u s empue a ba s, q s-e ne utres, d ccitans. a s setman rgila, que tro s l’aus-temp osautre n lengadocia o n n i, o e d’a e que din pas ma rafica ise, se cera o edigida d’Occitània) c tròp d r m u ( e s a s o p v o n , e u rs ctog uu mps qu istas, en egiona s parla caira e nista. r e que fa o li t t d p n s u e h d il m v e s qu aneja vat ma das a la aquita ravas r ns, din lo rem nsacra conser a. Neo t i o sc de b a is c s un v i , , Pasme iò r s e o u r ie e q arin eis ma una veir en pap r r M a t u n li p ja a a n r i o v V a a s p a f S i trob e sus bas U, ma las de tornar romia JORNA adas). s posta toes, a las rau per me a O t L e i h a quadric r in n v teja taires d pata nas an ion de E la ba mashe rtas, aus chan ner (las bo e collecc s d e s m e é nçair ompr còp lo rjas co aus da schas c ch dur las ma e e u d p a e d e u òu cu de sera n tròp per q s de l’u a e d ir e a r r c a que da… us ap ponchu aulas, a las par at per la riba lot escaca 28 – Lo Diari u e h c i M h l e u d Chap �Critica E dins 10 ans ? Pro parlat del passat, parlem ara de l’avenidor ! L’an passat, tres jornalistas de l’agéncia de premsa Bloomberg imaginèron e escriguèron lor « Pessimist’s guide to 2028 ». Al programa per las dètz annadas que venon : l’esfondrament de las bancas e del sistèma financièr actual, remplaçats per de monedas numericas (coma lo Bitcoin) ; una guèrra comerciala en China causada per de condicions meteorologicas extrèmas ; la disparicion dels malhums socials Facebook, Twitter e Google, que lo web serà tant enaigat per las fake news que poirem pas mai distinguir çò vertadièr de çò fals ; un conflicte generacional important que s’espandirà e aflaquirà Euròpa... Brèu, un avenidor que sembla negatiu e complicat... Per contrar aquela vision un pauc negativa, nos caldriá puslèu imaginar un futur diferent, mai agradiu, una mena de « Guida optimista per 2028 ». En efièch, dins 10 ans, las tecnologias e lo numeric auràn tan progressat qu’aurem gaireben pas besonh de trabalhar. Veirem alara un grand remplaçament dels òmes per de robòts dotats d’intelligéncia artificiala dins cada mestièr. Los que contunharàn de trabalhar o faràn sonque per lor léser. Mas, serem totes al caumatge alara ? Non ! Aprèp la decennia, lo caumatge existirà pas pus, per çò que, efectivament, las bancas e lo sistèma financièr se van esfondrar, mas seràn pas jamai remplaçats per cap de nòva moneda. Los escambis se faràn siá per tròc, siá a gratis. Las guèrras comercialas auràn doncas pas cap de rason de se téner. Puèi, sens los malhums socials, las generacions se tornaràn trobar ensemble, comunicaràn, e aprendràn las unas de las autras. E amb un web completament desinformat, lo monde se virarà cap a de mejans d’informacion mai clars e benlèu mai fisables, coma los libres, las revistas... E per Lo Diari alara ? En 2028, tot va plan per Lo Diari, puèi que la revista festeja sos 20 ans amb un grand concèrt organizat a l’Estadi de França (amb lo triò Cocanha, qu’es dins lo Tòp 3 de las vendas musicalas, aprèp lo grop Mauresca). La revista en version papièr resistís encara al tot numeric e s’impausa dins totes los quiòsques ! Cal dire que los actors, escrivans, e artistas occitans son mai populars que jamai. Malgrat una passa dificila pels musicians aprèp la lei de 2023 sus l’interdiccion de jogar de bodega dins los luòcs publics, d’unes se son reconvertits dins lo rap, d’autres dins la musica electronica, a mai se qualques grops contunhan d’organizar de balètis salvatges e illegals dins de cavas per subreviure. D’ara enlà, Lo Diari es un setmanièr de 72 paginas, amb una cobèrta facha de papièr brilhant e que lusís dins la nuèch. Lo nombre d’abonats quita pas de créisser, subretot dempuèi lo numerò sul tèma de « L’Intelligéncia Artificiala occitana », que s’es vendut a 50 000 exemplars. Segur qu’aquela vision es mai optimista, e benlèu un pauc tròp utopista. Çaquelà, vos caldrà esperar 10 ans de mai per saber s’èra veridica ! Emilie Bosc Lo Diari – 29 �Designed by Chevanon © Freepik �Tresaurs en lum amb lo CIRDÒC - Mediatèca occitana L’ART DEL PARTATGE O LOS TRESAURS AMAGATS D’OCCITÀNIA MESES EN LUM Cada an, las Jornadas europèas del patrimòni meton en lum una tematica particulara. La que foguèt causida per aquesta 35ena edicion, que se debanarà los 14, 15 e 16 de setembre dins Euròpa tota, es particularament significativa pel CIRDÒC e cara a la cultura occitana al sens larg : s’agís de « l’art del partatge ». Partejar, es metre en comun la memòria de cadun, per bastir un patrimòni que nos concernís totes. A aqueste títol, lo CIRDÒC lança Pas Jamai Vist, a l’encòp exposicion e apèl a collècta. Explorant los camps inedits del patrimòni cultural regional, l’operacion met en lum de documents malconeguts per enriquesir la memòria collectiva de nòstra region sus las cinquanta darrièras annadas : filmes de vacanças, archius visuals, fotografias testimoniant dels eveniment socials o culturals... L’apèl a contribucion es doncas lançat ! S’avètz d’imatges qu’illustran la vida locala, sètz calorosament convidats a venir participar a la memòria collectiva en depausar vòstres documents, que seràn numerizats sulpic e vos seràn tornats acompanhats de lor còpia numerica. Las tematicas privilegiadas concernisson tant las lutas socialas coma las tradicions festivas, las culturas agricòlas e la transmission orala. Brèu, tot çò que fa encara a l’ora d’ara la vida culturala occitana. Retrobatz la programacion detalhada e las informacions practicas sus : http://www.locirdoc.fr Es dins aqueste esperit qu’arribèt al CIRDÒC, per exemple, lo fons Mazars, fons d’una familha audenca qu’illustra tant per de fotografias coma per de vidèos, lo mòde de vida e las tecnicas agricòlas d’una familha audenca entre las annadas 1910 e 1970. Mai recentament son los archius de la revista La Beluga de Limós, revista audenca activa pendent gaireben quaranta ans, o aqueles del CREO (Centre Regional de l’Ensenhament de l’Occitan), associacion que recampa d’ensenhaires e de parents d’escolans de l’ensenhament public, que dintrèron dins las colleccions del CIRDÒC. Partejar es tanben faire descobrir Un apròchi novèl de l’istòria occitana contemporanèa es a mand d’espelir gràcias a un partenariat entre lo CIRDÒC e l’Ina (Institut nacional de l’audiovisual) : desiroses de portar al grand jorn – e al mai grand nombre ! las pepitas embarradas dins los archius televisuals, las doas institucions s’assòcian per crear una platafòrma interactiva en linha a l’entorn de cinquanta annadas d’istòria sociala, culturala, artistica e politica vistas al travèrs del prisme de l’occitan e de la cultura occitana. Vertadièr punt de dintrada dins la lenga e la cultura « òc », aquesta fresca entièrament bilingüa, fruta d’una collaboracion entre lo CIRDÒC, l’Ina e lo mond universitari, s’apiejarà suls fonses d’archius de la television publica per documentar de tematicas variadas. Mesa en miralh amb l’enciclopèdia numerica Occitanica, es una ofèrta unenca que se dessenharà sul wèb, per metre a la portada de totes la lenga e la riquesa culturala occitanas. Los archius vidèo al CIRDÒC son a l’ora d’ara nombroses e alimentan d’espectacles de creacion contemporanèa. Los filmes del fons Michel Cans, qu’illustran lo mòde de vida de Besièrs e del besierenc dins las annadas 50 inspiran dempuèi 2016 l’espectacle Chronos del grop Asuelh. Retrobatz dos eveniments Pas Jamai Vist per las jornadas del patrimòni de 2018 ! E de qué seriá lo partatge sens l’esperit de transmission ? Transmetre una emocion, un remembre, una lenga, es çò que fa Alain Fornells amb sos Meubles Modestes, que seràn expausats al CIRDÒC los 14 e 15 de setembre. A mièg-camin entre lo mòble e lo joguet de fusta, caduna de sas òbras es faita de materials recuperats, reïnventats, que son tantes testimònis d’un « quotidian meravilhós » tot dreit sortit de la memòria e de l’imaginacion de son creator. Per çò qu’es de Michel Fournier, ancian professor del licèu Enric IV de Besièrs, se propausa de faire profeitar cadun de son erudicion per transmetre una vision diferenta de l’istòria de Besièrs, per l’evocacion de moments malconeguts que, pasmens, faguèron data. Lo Diari – 31 �Tòca-Maneta Quand l'istòria rencontra lo vidèojòc EPISÒDI 2 : JOGAR AMB L’ISTÒRIA Aprèp una debuta un pauc complicada... qué ? Quala debuta ? Pichons amics vos remandi amb plaser a ma cronica precedenta, episòdi 1 d’aquela seria dedicada a l’Istòria dins lo vidèojòc, que, foguèssetz abonats, seriatz pas passats a costat ! Non, es pas un messatge subliminal, es juste per dire de qué servís que Lo Diari se descarcasse ? Alavetz aprèp aquela èrsa de çò que sonam de còps de serious games, es a dire de jòcs ont lo jòc passa un pauc al segond plan darrièr l’aspècte educatiu o lo prepaus pedagogic, la fin de las annadas 90 foguèt marcada per l’exacte opausat, o al mens per tota una tropelada de jòcs qu’èran de jòcs vertadièrs, pregonds, a s’i pèrdre e l’i passar d’oras, ont l’Istòria veniá lo veïcul e pas pus lo subjècte, quite a ne daissar de costat la veracitat istorica. Lo representant lo mai conegut d’aquel periòd es segurament Age of Empires , qu’èra fin finala pro respectuós de l’Istòria ; manca que coma èra un jòc d’estrategia ont caliá prene una civilizacion per la far evoluir e assegurar sa dominacion, èra frequent d’i veire de guèrras entre de monde que, en realitat, s’èran pas jamai rencontrats e o aurián pas pogut far. Mas çò que mostrava, amb los mejans tecnics de l’epòca, èra ja istoricament interessant, dins l’arquitectura a l’Atge Mejan, dins los rapòrts de populacions, la gestion... Per contra, aquò se pagava costat scenari, dins de campanhas amb d’eròis arquetipals. Me sovèni per exemple d’una Joana d’Arc que se seriá poscuda integrar sens problèma en pagina 4 del roman nacional francés. Es dins los jòcs d’estrategia post Age of Empires que l’Istòria s’es finalament espandida, a la debuta de las annadas 2000, ja amb de seguidas (lo 2, lo mai conegut, de mòda medievala, puèi lo 3, mai centrat sus l’atge dels conquistadores e la revolucion americana), mas subretot amb de jòcs de « granda estrategia », es a dire de jòcs ont gerissètz pas una unitat mas de païses e de civilizacions, sus un terrenh qu’es lo monde entièr, un pauc coma un Risk... en mai ludic. Aital Europa Universalis, Anno, Civilization, Cossacks, Crusader Kings permetèron de far de guèrras entre Napoleon e Ramsès II, de maridar Juli Cesar a Catarina de Medicis o encara de dirigir una Occitània 32 – Lo Diari independenta, monarquia republicana e multiculturala, bailejada per Pèire 2 d’Aragon, content de sa victòria a Murèth. Òm vei l’eslonhament amb l’Istòria oficiala, mas sèm dins de jòcs que vos donan totas las cartas porgidas per l’Istòria per fin que las rebatètz al vòstre agrat. E en defòra de l’estrategia ? Ne cal parlar, doncas ne parlarai, amai foguèsse pas çò qu’aimi lo mai : Call of Duty . Coneissètz segurament, e se coneissètz pas, demandatz a vòstre pichon cosin. Una de las serias las mai vendudas al monde que vos bota dins la pèl d’un soldat, en general pendent la segonda guèrra mondiala, un teatre batut e rebatut dins los vidèojòcs entre los davancièrs de Call of’ e sos successors e clònes. Lo problèma principal amb aquela mena de jòcs es qu’oblidan sovent e volontàriament las sornuras de l’Istòria, se fan maniqueans, patriotics, van a l’essencial (tirar sus de nazis). Manca a èsser obèrtament parodic, coma Wolfenstein (que vos prepausa d’anar tuar Hitler tot solet o de viure coma se l’Axe aviá ganhat en 45), son pauques los jòcs que fan mòstra de finesa o de distància sus aquel periòd. Urosament, aquò fa dètz ans, una espelida venguèt marcar simbolicament un novèl periòd que cor encara uèi : aquel del Diari ! Non, esperatz, pensavi mai a Assassin’s Creed, que, se lo primièr foguèt confidencial e retrospectivament rigid, pausèt las basas d’una relacion qu’anava venir estrecha entre Istòria e vidèojòc. Son principi de basa scenaristica, una invencion que permet de tornar viure d’elements de la vida d’un aujòl en passant per la memòria genetica (es pas brica scientific, mas rai), coma s’èrem dins un vidèojòc (e i sèm) dobriguèt la pòrta a un fum d’experimentacions ludicas, en mai de la dobrir a l’Istòria e son cortègi florit ! Mas d’aquò ne parlarem lo còp que ven... Tristan Gahús © 2018 Freepik.com �ESTIU E DINTRADA PROGRAMA L’estiu de Tè Vé Òc 2018 es comol d’accions divèrsas : Nòstrei cadraires filman mantuns eveniments e n’auretz la suspresa tre setembre : leis adobaires de cagaraulas, de vinhas ben particularas e l’associacion Siloé que mena d’accions d’integracion per lo biais de la vela. La Bovina es presenta au Musèu Auguste Jacquet de Bèucaire (30) : una visita, un artista, amb de documents preciós d’archius e de pinturas de Frederic Monnet, lo tot presentat per un òme de Bovina, Joan Pèire Ode e lo pintre. Lo collectatge a tanben una plaça de tria, en cò deis ancians qu’an de tresaurs de testimoniatges de nos liurar. RESSON SUS LA RECÈRCA E LA REFLEXION Podretz trobar lei captacions fachas a Tolosa per Amada a l’escasença del seminari de l’IEO « Vie et survie des langues minoritaires. Le cas occitan ». LEI PROJÈCTES PEDAGOGICS 2018/2019 En setembre leis ensenhaires tròban sus nòstre site d’entresenhas sus lei projèctes pedagogics audiovisuaus en collègi en relacion amb lo projècte academic, ajudat per l’Associacion Zo Petaçon. Nos podràn contactar per preveire d’intervencions amb lo projècte 18/19 : Paisatges www.teveoc.com I veiràn tanben lei tres filmòts originaus realizats en 2018 : Imaginatz un chivau, Collègi Brignon 30, La Masca, Collègi de Sant Geniès de Malgoirès 30, Los amics de la Baragònha, Collègi d’Ambrussum (Lunèu, 34) Realizacion d’un documentari de 26 mn en partenariat amb lo CIRDOC : « Nimes, a travèrs seis autors occitans » que serà presentat sus Occitanica e nòstre site tre la dintrada. Assistante de production ÒCtele Lisa Gròs Presidenta de Tè Vé Òc Vesètz que, s’avèm pas lei mejans financièrs dei cadenas grandas, avèm lo socit de realizar d’emissions de qualitat que pegan a l’actualitat occitana, tant rica e variada. 3 NAVÈTHS PROGRAMAS ENTÀ LA RENTRADA SUS ÒCTELE ! ÒCtele que signè dab la Region Novèla Aquitània un contracte d’objectius e de mejans (COM) entà 2018-2020. Que pertòca lo sosten e la valorizacion de la produccion audiovisuau en lenga regionau e qu’implica 3 autas cadenas : France 3 Aquitània, TV7 Bordèus e Kanaldude. Marie Lavit TV Dens l’encastre d’aqueth COM, 3 navèths programas qu’arriban : ÒCKAY Presentat per F. Handy dab un scenari de J-N Commères. Un programa umoristic de descobèrta de la lenga, a destinacion deus qui desiran se familiarizar dab l’occitan. La 1èra sason que comprenerà 40 episòdis de 2 mn, difusats sus ÒCtele, Noa (web tele de France 3 Aquitània) e dilhèu sus France 3 en hertzian. L’inspiracion qu’ei la deus « Youtubeurs » : un presentator fàcia camera, qui incarna mantuns personatges e qui presenta expressions vocabulari / concèptes. T’ÒC T’ÒC, 1ÈRA VISITA 2 joens occitanofònes a la descobèrta d’un lòc inacostumat que n’aurén pas visitat solets. Ua visita suspresa : que descobreishen lo lòc quan i arriban. L’idea qu’ei de filmar las loas reaccions, lo lor sentit. L’emission qu’ei filmada en partida dab lo smartfòne. L’idea qu’ei de córrer la region e de crear un ligam hòrt dab los escòlas/collègis/ licèus deu territòri e las estructuras qui ns’arcuelhen. Qu’avem miat joens dens ua marbreria, un centre de tria, ua basa militara aeriana, etc. Entà la 1èra sason, que i aurà 20 episòdis de 6 mn. ESPÒRTS D’AQUI Programa a l’entorn deus espòrts presentat per E. Arrosèras. A cada episòdi la presentatora que’ns hè descobrir un esportiu qui explica la practica de la sua disciplina. Après l’explicacion e la demostracion, la presentatora qu’ensaja l’espòrt e que veiratz que n’ei pas tostemps ua escajuda ! Lo Diari – 33 �AGENDA SETEMBRE 31/08 al 02/09 Festenal Trad’Azun (lo bal del lop…) Arrens-Marsous (65) - tradazun.jimdo.com 01/09 14h-18h Stage-initiation « Dire (lire) Marcelle Delpastre » – Jan dau Melhau, Salle du Rouvereau – Saint-Méard (87) 01/09 a 19h Jornada Las Mòtas Encantadas Animacions, danças, contes, musicas, Gric de prat... - Cabanac-et-Villagrains (33) www.cabanacetvillagrains.fr 02/09 a 16h Lecturas poeticas de Marcelle Delpastre Salle du Rouvereau - Saint-Méard (87) 07/09 a 20h30 Alem Surre-Garcia e Tres Vidas - 8/10€ Église St-Sauveur, Castelsarrasin (82) 05 63 32 78 10 / 05 63 32 75 00 festival-troubadoursartroman.fr 07/09 a 20h30 Aqueles - Esperaza (11) - www.gesppe.fr 07/09 Rémi Joeffroy amb Tara’s Folk Verdun-sus-Garonne (82) 08/09 Cocanha – Berguedà Folk, Puig Reig (Esp) 08 al 29/09 L’occitan médiéval défilés, démonstrations de combat, ateliers médiévaux, conférence, bal, contes, visites guidées, concerts de Naviòl e Groupe Oc... Mureth (31) - Festival Occitania - IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 09/09 a 17h Cocanha – 8/10€ - Église St Martial, Beaumont-sur-Lèze (31) - 05 61 08 71 22 festival-troubadoursartroman.fr 11/09 Malika Verlaguet Chuchotis au castrum, Cabrerolles (34) 14/09 Les Diables de la Garrigue Fête des Vendanges, Puissalicon (34) 14/09 a 21h L’Occitanie pour les nuls, F. Mercadier Salles des fêtes, Boussens (31) - a gratis Festival Occitania – IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 14/09 a 18h30 Conférencia « Maldita siá la guèrra » Tèxtes legits per Alan Roch Espaci occitan, Pàmias (09) IEO 09 : 05 81 06 03 88 - ieo09@orange.fr 15/09 Goulamas’K - Ze Fiestival, Marsanne (26) www.zefiestival.net 15/09 a 21h Nadau - Chapiteau, Crampagna (09) 06 85 62 68 87 15 e 16/09 Journées Européennes du Patrimoine L’occitan à l’honneur, Brive (19) 22 e 23/09 15/09 Festenal Lo Campestral Lo bal del lop, Djé balèti, balèti pels pichons, teatre, animacions... Aureville (31) - campestral.fr 15 e 16/09 Lectura Poetica per Franc Bardou Concèrt Vox Bigerri - 8/10€ Église St-Etienne, Baziège (31) Voix Croisées : 06 82 34 19 61f estival-troubadoursartroman.fr Journées du Patrimoine - Nîmes (30) 10h : visita en occitan - Museum d’istòria naturala de Nimes 14h30 : documentari - CCOR al Caire d’òc ieo30@orange.fr Jornadas del Patrimòni - Castres (81) animacions, conferéncia, concèrt. azalais@wanadoo.fr 16/09 a 18h Lecturas, Roland Pecout Voy’elles, polifonias de femnas Abbaye de St-Papoul (11) - 8/10€ 04 68 94 97 75 festival-troubadoursartroman.fr 16/09 Malika Verlaguet Foire bio - Bagnères-de-Bigorre (65) 16/09 18h-22h Concèrt de musiques trad du Limousin Église Ste Quitterie - Nouic (87) 15/09 10h-20h Dusau amassada Gascona Conferéncias - Labastide-Cézéracq (64) 20/09 a 20h30 Duo Calèu, Camins de Seda - 8/10€ Église St-Jean, St-Privat des vieux (30) 04 66 86 10 02 / 06 31 21 46 48 festival-troubadoursartroman.fr 21/09 Goulamas’K - Pena Festayre, Paris 19e penafestayre@yahoo.fr 21/09 a 20h « Le Grand Bal », Laetitia Carton Cinéma Le Jean Gabin, Eymoutiers (87) 21/09 Laurent Cavalié Espace des Augustins - Montauban (82) IEO 82 - Vendemias d’oc - 05 63 03 48 70 21/09 a 21h Djé Balèti - 5€ Guinguette « Chez Alriq », Bordeaux (33) Ostau occitan, Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 22/09 a 21h Nadau - Salle d’animations Sévérac-le-Château (12) - 05 65 47 67 31 22/09 a 17h30 Lectura poetica per Roland Pécout Grop El candil - 8/10€ Église Ste-Cécile, Cuxac-Cabardès (11) 04 68 26 50 06 festival-troubadoursartroman.fr 22/09 a 21h Arraya en concèrt Salle polyvalente – Artix (64) 23/09 a 17h 26/09 a 19h L’Ostau Occitan souffle ses 50 bougies ! Documentari de Patric La Vau sus « L’Ostau Occitan » - Festenal Mascaret Marché des Douves, Bordeaux (33) Ostau occitan – 06 09 75 48 08 28/09 a 20h30 J-M Hernandez - Eric Fraj – Mosaïca Centre culturel - Bagnols-sur-Cèze (84) 04 66 50 50 54 festival-troubadoursartroman.fr 28-30/09 Hestenau de cultura bearnesa - Siros (64) 06 82 21 95 90 - festivaldesiros@gmail.com 28/09 Le bal del lop - Auch (32) - Ostau Gascon ostaugascon.wordpress.com 28-30/09 Fête de la montagne limousine Lacelle (19) - www.montagnelimousine.net 29/09 Rémi Joeffroy (bal folk) - Bernin (38) 29/09 a 21h Nadau - Salle Alizé, Muret (31) Festival Occitania – IEO 31 : 05 61 11 24 87 ieo31@ieo31.com 29/09 10h-18h Festenal pels pichons « Les petits cailloux » (passejada, contes en occitan...) Cantepau - Albi (81) - www.albioccitana.org 29/09 Campanas e ressons occitans Jan de l’Ors, conte (Ives Durand e collectiu Ça-i) - Médiatèca - Noueilles (31) info@lecteurduval.org 29/09 14h : Challenge Guilhem (repas partagés) 21h : Teatre les Galejaires Salle polyvalente - MontesquieuVolvestre (31) - 7€ - Festival Occitania IEO 31 : 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com OCTOBRE 02-09/10 Exposicion Lenga(s) de guèrra - a gratis Médiathèque La Source, Le Bouscat (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 �02/10 a 19h La Légende Noire du Soldat O CDOT - Théâtre Jules Julien, Toulouse (31) Festival Occitania – 6/10/12€ IEO 31 : 05 61 11 24 87 ieo31@ieo31.com 02/10 a 18h30 Conférence de Guilhem Pepin Les gascons, histoire et identité. Médiathèque, Le Taillan-Médoc (33) Ostau occitan - a gratis Festenal Mascaret - 06 09 75 48 08 03/10 10h e 14h30 Lo Boçut, Cie La Rampe TIO Esp St Cyprien, Toulouse (31) www.larampe-tio.org 04/10 a 20h30 Conférence « L’occitan pendant la Première guerre mondiale » – Yves Rauzier (G.R.H.I.N) - 05 53 56 18 00 Salle Lapeyre Mensignac - Nontron (24) 04/10 18h-22h30 LOS 10 ANS DEL DIARI Aurelia Lassaca, Arnaud Cance... Lo Doline, Sébazac (12) 09 62 56 09 91 - contact@lodiari.com 05/10 HUM – Cité de la Musique, Marseille (13) www.citemusique-marseille.com 05/10 a 20h30 « Marcelle for ever » Bernard Comby & Maurice Moncozet Librariá occitana - Limoges (87) 05 55 32 06 44 05 e 06/10 Festival Ren’conte à ciel ouvert Théâtre, conte (F. Mercadier) Saint-Estèphe (24) - 05 53 60 53 51 05/10 21h : Joan de Nadau 23h : Les Fantaskes Herran (31) - Festival Occitania IEO 31 : 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 05/10 14h e 20h30 Un bon filhs, Cie La Rampe TIO Esp Gravette, Saint-Lys (31) www.larampe-tio.org 06/10 a 15h 15h : Initiation danses trad gasconnes, béarnaises et sud de l’Auvergne - a gratis 19h : apéritif et repas partagé 21h : bal trad gascon avec Mascaret Parc de la Tannerie - Gradignan (33) - 5€ Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 06/10 17h : Cants de Pirenèus de Couserans e Comminges - Église d’Herran (31) 20h : Serada Gascona, balèti Parpalhon e Bouilleur de sons - Chalet de Paloumère Festival Occitania – IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 06/10 Rémi Joeffroy - Festen’Oc - Saurat (09) 06/10 a 15h 2è Balade accompagnée Toponymie des noms de lieux Sala de las fèstas, Saint-Auvent (87) 07/10 a 17h Lectura poetica Franc Bardou Concèrt Maayan - 8/10€ - Cath. St-Lizier (09) 05 61 66 16 22 / 05 61 96 77 77 festival-troubadoursartroman.fr 09/10 a 19h Conferéncia d’Ives Rauzier L’occitan dins las trencadas - a gratis Médiathèque, Le Bouscat (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 12/10 Brick a Drac - Viricelles (42) 12/10 20h30-22h Spectacle Sirventes - Moussan (11) 12/10 a 21h Nadau – Salle Bonais, Caussade (82) 05 63 93 70 49 12/10 18h30 : Projeccion « Dins la Votz Dels Sègles » de Renat Jurié 20h : concèrt Renat Jurié e Jean-Pierre Lafitte Halle aux Grains, Lavaur (81) Festival Occitania – IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 13/10 14h30-23h30 2nda Jornada Occitana e Balèti Salle des fêtes, Boujan-sur-Libron (34) 13/10 Rémi Joeffroy - Bal en trio - Boussens (31) 13/10 10h-18h Mercat occitan animat 11h : « cantèra » 14h : visite Bordeaux occitan inscrip. : guide@ostau-occitan.org 15h : balèti ambe Licotissa Place Lafargue – Bordeaux (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 13/10 a 20h30 Teatre « Un Ome dens la Nuèit » Salle des fêtes, Pechbonnieu (31) - a gratis Festival Occitania – IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 16/10 a 20h30 Documentari « Micheu Chapduelh, una pensada sauvatja » - 4€ Cinéma Utopia, Bordeaux (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 17/10 a 14h30 14h30 : études - Approches d’ethnologie populaire en Périgord avec Michel Chadeuil. 18h : Michel Chadeuil « J’ai refermé mon couteau » - a gratis Musée d’Aquitaine, Bordeaux (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 19/10 a 20h30 Mòstra « Contes, legendas e mites d’Occitània » e lectura de contes Bibliotèca, Sant Amador (09) Cercle Occitan Prosper Estieu 05 81 06 03 88 - ostaloc09@orange.fr 19/10 Contes popularis en francés e occitan MJC, Mazamet (81) - 6€ Festival Occitania – IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 20/10 a 21h Nadau - Salle polyvalente de Buglose Saint-Vincent-de-Paul (40) - 07 81 19 44 12 20/10 10h : estagi cant polifonic per P. Caumont 21h : Vox Bigerri - Carbonne (31) - 10€ Festival Occitania – IEO 31 05 61 11 24 87 - ieo31@ieo31.com 20/10 a 20h30 Soirée théâtre - Cie Bat-de-l’Aile Salle des fêtes, Bussière-Galant (87) 05 55 78 87 09 20/10 a 20h30 Bernat Combi e Julia Hanadi Alabed Növo Lokal, Bordeaux (33) - 5€ Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 20/10 Bal amb Manu Isopet Salle des fêtes, Puygaillard de Quercy (82) IEO 82 – Vendemias d’Òc - 05 63 03 48 70 23/10 a 18h Rescontre a l’entorn de l’òbra de Bernard Lesfargues - a gratis La Machine à Lire, Bordeaux (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 24/10 a 18h Conférence et vidéo : « Bertran de Born » per J-P Thuillat Librariá occitana, Limoges (87) 05 55 32 06 44 26/10 a 20h30 Concèrt de Pèire Boissière Chez Le Pépère, Bordeaux (33) Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 26/10 a 14h30 Teatre amb la còla de Lous de Ganoubre La Bruguièra (81) - Centre Occitan del País Castrés - 05 63 72 40 61 – azalais@wanadoo.fr 27/10 Rémi Joeffroy - bal en trio Nuit du Folk, Gap (05) - www.nuit-du-folk.fr 27/10 a 20h30 Veillée limousine "Si tu sabias çò que la nuech te pòrta…" - Foyer rural, St-Ybard (19) 27/10 a 21h Nadau – Parc des expo Villeneuve-de-Rivière (31) - 05 61 94 55 75 27/10 Goulamas’K - Les Celtivales Pierrefontaine-les-Varans (25) - celtivales.com 28/10 17h30-18h45 Lo còr de la plana Grand Chapiteau, Redon (35) 28/10 a 14h30 Projeccion Heidi Cinéma Le Lux, Cadillac (33) - 5€ Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 31/10 a 20h30 Espectacle Clamenç Sala de las fèstas - Lacanau (33) - 5€ Ostau occitan – Festenal Mascaret 06 09 75 48 08 �Conseil départemental Qui s’engage Agir pour vous ! haute-garonne.fr 18 NOUVEAUX COLLÈGES ENTRE 2016 ET 2024 RCS Toulouse B 387 987 811 - Crédits photos : © iStock. pour la réussite de chaque collégien ? � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource IEO Midi-Pyrénées Description An account of the resource Institut d'estudis occitans de Miègjorn-Pirinèus Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Type de périodique Revistas literaràrias e artisticas = Revues littéraires et artistiques Région Administrative Midi-Pyrénées Variante Idiomatique Languedocien Gascon Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Lo diari : La cultura, en occitan. - 2018, N°045 (Setembre-Octobre) Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2018, N°045 (Setembre-Octobre) Lo diari de l'IEO Miègjorn-Pirinèus. - 2018, N°045 (Setembre-Octobre) Subject The topic of the resource Vie artistique Occitanie -- Civilisation Festivals -- Occitanie (France) Culture -- Périodiques Description An account of the resource <div style="text-align: justify;">Lo Diari contient des articles sur les &eacute;v&eacute;nements pass&eacute;s ou &agrave; venir, des comptes rendus scientifiques, l&rsquo;annonce des prochaines parutions, des entretiens avec les acteurs majeurs du monde culturel occitan et un agenda culturel.&nbsp;<br /><br />(Le temps de la publication papier du num&eacute;ro de la revue, vous ne pouvez ici consulter que la version simple.)</div> <div style="text-align: justify;"><em>Lo Diari</em><span>&nbsp;conten d'articles suls eveniments passats o de venir, de renduts comptes scientifics, d&rsquo;an&oacute;ncias de publicacions,&nbsp;d&rsquo;entrevistas amb los actors mag&egrave;rs del monde cultural occitan e un agend&agrave; cultural.<br /><br />(Lo temps de la publicacion sus papi&egrave;r del num&egrave;ro de la revista, pod&egrave;tz consultar aqu&iacute; sonque la version simpla.)<br /></span></div> Source A related resource from which the described resource is derived Institut d'estudis occitans (Toulouse), 2018-09-10-n045_Lo-Diari Publisher An entity responsible for making the resource available IEO Miègjorn-Pireneas (Toulouse) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2018-09 2018-10 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2018-12-03 Sophie Garcia Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Dufau, Caroline Loubère, Pierre. Directeur de publication Bosc, Emilie Chabaud, Silvan Carrère, Silvan Lavit, Marie Chapduelh, Cecila Pujol, Miquèu Lassaque, Aurélia Lacroix, Cathy Gros, Lise Gahùs, Tristan Pugin, Sébastien. Directeur de publication Charteau, Perrine Chapduelh, Micheu Rights Information about rights held in and over the resource IEO Miègjorn-Pireneas Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <a href="http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/4323" target="_self">Lo diari de l'IEO Mi&egrave;gjorn-Pirin&egrave;us</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 vol. (33 p.) Language A language of the resource oci Type The nature or genre of the resource Text publication en série Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://www.occitanica.eu/omeka/items/show/20433 Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 20.. Relation A related resource Vignette : https://occitanica.eu/files/original/ca2a411fa1f52421c815ea75aed280ef.jpg License A legal document giving official permission to do something with the resource. Certains droits réservés Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Contributeur Le contributeur à Occitanica Lo Diari IEO MP Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Actualitat culturala = Actualité culturelle