https://www.occitanica.eu/files/original/8f64cf34df346347b717b4fa0a74eda7.jpg 4111194183657a008d0dd7e4780e17ec https://www.occitanica.eu/files/original/0b0abf1528ffcbeaa248defb06372823.pdf b768906267044342aeab7daec4aba27e PDF Text Text !âVàwïiiiI ip« i.u.i.i n u �VIURE SOMARI 1 REVISTA OCCITAN A de novembre de 1968 TRIMESTRALA Director ★ EDITORIAL, ★ TOLOSA CAPITAL A ? NON PAS..., R. LAFONT. : Cap Redactor : « de la Servie », Comitat de Redaccion ★ : J.-P. BRENGU1ER, G. FABRE, ★ Gui MARTIN, ★ TORISME EN CARCIN, ★ Abonament per un an : 15 F. Sosten 30 F Lo 17 F. (210 ptes). : numéro : Estrangièr : 5 F. 17. Seguin, p. 20. Cr. Bailon. 25. F. Gardy, 35. CALENDARI : P. Bonnaud, Gl. Lasdolors, J.-M. Michel, I. Poggio, I. Roqueta, M. Ros, J.-B. Seguin, p. 39. C.C.P. BRINGUIER, L566-54, p. : ARA LO JORN, poëma de p. ★ 14. J. Chirié, Dau per Joan-B. La Devinaira per p. 4 F. per DOS CONTES — Ar p. SUS L'AMAINATJAMENT — Estrangièr G. Basalgas, REGIONAL, J.-M. MICHEL, ROQUETA. Comitat Régional C.F.D.T. de MidiPyrénées, LOS JOVES : ENTRE CAUMATGE E PARTENÇA, p. 12. per J. LARZAC, Ives 1. p. 3 ; per Crestian Beringuier, Ives Roqueta. F. GARDY. 17, car. Nimes. p. per Montpellier. Estampariá BARNIER, Los Nimes. fascicles nos 1, 2, 3 son agotats, qualques exemplars dels 4, 5, 6, 7, 8 son encar dis¬ ponibles al pretz de 10 F. rars Lo Gerent : Joan-Pau BRENGUIER, 8, car. de la Sala-l'Avesque, 34 - Montpelhièr. ★ Cuberta : (fotô « sa visla de l'O.N./.A. La Dépêche »). a Tolo- �EDITORIAL ÇABÈM qu'es avengut dels marquèron mai que tôt Vescrancament dels mites polsoses que la senèstra francesa s'atissava pro maladrechament de reviscolar, l'escrancament tanplan de tôt un pan de la politica tradicionala, occitana e occitanista compresa, que, a Vespròva dels fâches, mostrèt quèra pas que voide idéologie e narcissisme estetic. ara un pauc mai clar espèrs nascuts al mes de mai ço : L'esprhva dels fâches, disiàm : l'estiu passât, a Praga en Africa, sotalinhèt la força e lo mesprètz de las sembla-realitats que sèm cogits, o volguèssem o non, de tenir en compte amb elas. Lo fracàs de çb qu'an sonat Vexperiéncia checoslovaca, lo delargament acarnassit dels interesses particulars en Nigerià, an botat en releu un cbp de mai la poissança e la volontat sensa bolièras dels projèctes imperialistas, sota lo cobert de paraulas diversas : unitat nacionala, unitat ideologica e mai lo socialisme... La descolonizacion, fin finala, es pas estada qu'una esplècha au servici dels imperialismes modems : al colonialisme classic fa uèi seguida un neb-colonialisme que trantalha pas quora se tracha d'aparar sas conquistas e de renfortir son autoritat. L'afar del Biafrà, tragic que tragic, es pas qu'un ponch de tibament especialament vesedor demest totes los dramas que las grandas poissanças, après de los aver congreats, s'apreparan de ne tirar lor profiech, que que ne cbste. coma Normalizacion a : aqui lo mestre mot un pauc de pertot ornes. Normalizar lo viure. Per l'ora d'ara. Normalizar los fin qu'a degun pus l'idèa venguèsse pas de voler metre d'acordi, foguèsse pas que per un temps, las parladissas dels ornes en libertat amb los espèrs mai o mens conscients d'un recanton de tèrra. �Uèi ièr, tôt demòra de far : quora lo socialisme justificacion màger d'un empèri que vòl pas dire son nom, quora los nacionalismes descabestrats permeton, amb la neutralitat benvolenta de gaireben totes los govèrns, Vacompliment de genocidis dins cada canton del mond, quora la libertat servis de pretèxt en totes los que somian de la suprimir, òm pòt segur se demandar quina accion eficaça es encara possibla. coma la ven Ça que la, en un temps que las desmessions de tota me¬ lo poiriment dels sistèmas en plaça laissan lo camin dubèrt per de venturas nòvas, podèm pas que nos engatjar amb ardidesa e luciditat dins la batèsta. na e VIURE. NOVETATS : LO LIBRE OCCITAN ★ Froncés de Corteta, tròces causits per R. Lafont. Fabre, Istòria de J oan-l'an-pres, l'Opéra d'Aubais, Lo Tresaur de substancion, avantdire d'IvES ★ Joan-B. ★ Lo Libre de Rut, présentât amb l'ajuda del Pastor Lvs. Roqueta. e revirat Coll. 4 VERTATS ★ ★ ★ ★ ★ 2 Joan Larzac, per : L'estrangièr del dedins. Miquèl Décor, L'estofat que mitona. Andrieu Combetas, Lo temps se pòt legir. I. Roqueta, Roërgue, si. R. Tabarca, Poëma. J. Roqueta �CRESTIAN BERINGUIER ALS ESTAGIARIS DE L'I.E.O. TOLOSA CAPITALA ? NON PAS : UÊLASSA SENS FORÇA UNA NI RODER TOLOSA, capitala o Tolosa anti-capitala ? Los estagiaris rescontre Murèth, Occitans, del aqueste 6 deinterrégional setembre, organizat l'Institut d'Estudis de per l'entorn d'aquela question. Amb Robèrt Lafont e Joan Batista Seguin an estudiada la capitala en genèsi del sègle XII, la capitala alienada, traïda e traidora dels sègles qu'an seguit. Pèire Lagarda es vpngut presentar la fa cinc jorns que viran a Tolosa vida intellectuala Dins l'après-dinnada del 6 a : consomacion son de massa e moninariás aparisenquidas. anats vistalhar las usinas de Sud-Aviacion. Ne son l'optimisme oficial se subrepausa l'escepticisme dels quauques quadres qu'an poguts rescontrar, interrogar ; lo resson, trapat sus plaça de çô que Renat Perineau a indicat aici, a VIURE. Roparz, qu'es passât en vesin, en amie, a portât io dorsièr establit per la C.F.D.T. sus l'emplèc dins Midi-Pyrénées : la situacion es marrida. desvariats, tornats sens capitar a veire clar : a de Gaulle deu dire son idèa sus aquela regionaliFrança qu'anoncièt a Lion dins çô qu'es convengut de sonar son lengatge sibillenc. De çô qu'el dirà o dirà pas la destinada de Tolosa poirià èsser Lo diluns 9 de setembre, zacion de d'istôria : cambiada. O serà pas, ni pauc ni brica.Prefectura èra, prefectura demorarà. Sant-Miquèl ont lo palsatge Lion, a quèis consi s'abolisson. Aquela èrba que lai buta. Garona : sompa e toat. Una capitala aquô? Una capitala, aquela plaça del Capitôli abandonada lo dimenge matin als carnicièrs de Lacauna, als vendèires de peralhs, de cebas, de melons ? Su! plan d'aiga de Garona, dins d'aquel Pont dômes, ostals bèls, cloquièrs — fai pensar un momenton a Paris, a Roma, a d'autras capitalas, se fa de vela, lo dimenge, d'esqui nautic. Los urban — anuôch als cent vint es¬ Tolosan de la Tolosa industria residuala, d'obracorts. Non : sap pas la L'entend encara : del costat de Sant Subran. Es assistent de geografia a la Facultat de las Letras. Son très que preparan una tèsi sus Tolosa capitala, justament. Très. Ensemble. E aquela tèsi qu'an preparada amb l'ajuda d'un grop de trabalh de 25 cercaires del Cen¬ tre interdisciplinari d'estudis urbans de Tolosa, la vôlon presentar en comun. Aquel e mièjas. L'ôme qu'es vengut parlar ensenhat. S'apèla Crestian Beringuièr. vièlha. D'aqui ont nisa encara la granda borgesié e una dors minusculs, amagada, delembrada al fins fons de las Ienga d'ôc. Si : aimarià de la saber. L'a dins l'aurelha. Es sièis tagiaris es jove ôme oras e parla viu. E çô que ditz val l'escotar. 3 �CAPITALA SUL PAPIER CAPITALA DE PAPIER De paradoxes, aicí-siára : la situacion d'ara a Tolosa-metròpoli, Tolosa-capitala es Aquò's quicòm que Beringuièr Tolosa ne présenta lo cap de la dirà de contunh la capitala de Midi-Pyrénées région. de pas o long de son espausat : Tolosa. Es Paris. Es Paris pr'amor que las décisions de tôt ordre qu'interessan lo païs tolosan, politicas, economicas, socialas, universitàrias et cetera, del Plan a la politica a cort tèrme, es a Paris que se prenon totjorn e non a Tolosa. De Paris vetôt es pas las décisions tocant las industrias aeronauticas de To¬ o de Tarbas o la metallurgia de Tarbas, Pàmias, Tarascon. A Paris se reglèt lo sort de la Sala, s'i régla ara la susvida provisòria del bacin de Carmaus. Meteissa causa dins non losa l'agricultura : lo destin dels Aquitans se jòga a Paris quand es pas a Bruxelles ; Tolosa i es pas per ren. Es a Paris que cal anar per obténer quicòm ; e tôt lo mond o sap, de l'ôme politic a l'òme d'afars. La capitalitat de Tolosa es formala. De contengut, pas cap. Un acte estatal n'a fach una capitala regionala, una metropòli d'equilibri. Va plan. Mas aquel acte a pas cam- biat risca de cambiar pas ren. Las rasons de la causida de Tolosa ren e metropòli de rivala. Bordeu, embarrat dins un autre descopatge administratiu perseguis a despart de Tolosa son destin propre. Ni Montalban (50.000 abitants), ni Tarbas (80.000) copat administrativament de Pau, ni Albi (57.000) son pas en mesura de s'opausar al mièg-milion d'òmes totara recampats dins la Tolosa granda. Al dintre de la region-programa definida per Paris, Tolosa se désigna, d'ela, coma metropòli. Mas de qu'es Midi-Pyrénées ? Una région naturala ? Una unitat indiscutibla d'operacions economicas ? Non, respond Beringuièr : una construccion de l'esperit, menada per d'« especialistas » formats a la meteissa escòla, aplicant los meteisses critèris quin que siá lo luôc d'aplicacion, embarrats dins la problematica d'un poder que d'equilibri 4 son simplas : dins son endrech coma a pas cap �vòl trapar fàcia a Paris quauques gròs centres « d'equilibri » ? L'ensemble de tèrras recampadas dins Midi-Pyrénées junta mal amb la zona exacta d'influéncia de Tolosa : demòra un descopatge administratiu, decidit sens cap d'informacion seriosa, a la lèsta, sens cap de consultacion populara, la sarcida totjorn presta a petar de quadres administratius dempuèi plan de temps despassats, mas totjorn tenguts per tabô : los despartiments. La résulta d'aquela racionalizacion abstracha de l'espandi francés es que, dins aquesta region-programa coma dins plan maitas, ôm perd son temps a cercar, de vila a vila, de jos-region en jos-region, una vida regionala vertadièira, economica e culturala. Aquela vida existis pas jamai a de bon e Tolosa demôra « una vilassa solitària, isolada dins una région acossomida, mal organizada e caracterizada per la feblesa de son entrevesc urban ». UN APARELHATGE SENS VIDA Siám plan luônh de la metropôli d'equilibri tala coma la definissiá la Comession Nacionala per l'amainatjament del territòri : « Una aglomeracion granda, exercent al profièch d'una zona d'influéncia regionala un rôtie de direccion ver¬ tadièira de la vida economica e sociala, évitant aital tôt re¬ generalizat a la capitala ». Polit programa, mas que la vila en question siá dotada : 1. d'un poder efectiu de décision dins totes los domènis : administratiu e financièr mai que mai ; 2. d'un poder de concepcion e d'impuls. Vejam çô que n'es per Tolosa. • La causida de Tolosa coma « capitala » de MidiPyrénées li valguèt l'installacion d'un cèrt nombre de servicis administratius regionals. En tèsta : lo prefècte de Ré¬ gion, assistit d'un Estat-Major de competéncia regionala : la mission economica. Prefècte, mission, los tèrmes parlan d'eles : los ômes que decidisson a Tolosa son de delegats de cors suspausa que - - Paris. Meteissa causa pels autres servicis que cobrisson, dins de Tolosa, un desenat de despartiments : Rectorat, Direccions regionalas l'I.N.S.E.E. et de cetera. l'Equipament, de l'Agricultura, de Un côs de fonccionaris sotmeses. La administrativa a desconcentracion pas que contribuit a l'afortiment del poder de Paris en matèria d'administracion. 5 �• Al nivèl financièr la situacion es semblanta. La re- gionalizacion suspausava l'existéncia de bancas regionalas e d'agéncias-maires localas de las bancas nacionalas, dispausant las unas e las autras d'un nivèl elevat de responsabilitats dins la distribucion dels capitals e del crédit. D'aquô los teoricians de la regionalizacion èran plan conscients e J. F. Gravier escriviá : « La poissança d'un ensemble bancari dotât d'una independéncia pro granda es un element essencial del centre de décision metropolitan ». A Tolosa, ont la Borsa de las valors, una de las pus vièlhas de França, ven de tampar davant la diminucion progressiva del volum de las transaccions, las bancas localas son pas forças e son totas sostengudas per de grops exteriors : es la situacion de Courtois, de la B.R.E.C. e de T0FI1NS0. • La gestion dels afaires privats escapa pas al fenomèn. Tolosa es luònta de recampat, segon lo vòt de J. F. Gravier totjorn, los dirigents efectius de las entrepresas grandas, industrialas o comercialas, de la région. Un tal estat-major, capable de prene vertadièirament la direccion de la vida economica regionala, signe a l'encòp e condicion de l'existent régional, lo cal pas cercar dins Tolosa. Al plan de l'industria, las unitats de produccion vertadièirament importantas coma Sud-Aviacion, Breguet, Air-France, ONIAAPC o la cartochariá val tanben al comandadas dins de Paris. E la son plan comercial : los magazins del Capitòli, de las Novèlas Galariás, de VEpargne son entre las mans d'un capitalisme estrangièr. Consequéncia al plan de las finanças localas : cap de totas aquelas entrepresas paga pas de taxas localas a Tolosa qu'es raubada, aital, de la maja part de las résultas de son activitat economica. Talament que se se fa dintrar en compte lo personal de las administracions, aquô's mai de la mitât (55%) dels sala¬ causa riats tolosans qu'es dirigida per Paris. Cal dire, ça que la, que chifra d'afars es égala o superiora a 5.000.000 F. Las que sèti social es a Paris regropan 82,7 % son de la chifra d'afars d'aquelas entrepresas contra 0,27 % per Tolosa. Lo tablèu çai jonch parla mai que ren pus. sa Paris Lion Saint-Etienne Marselha Lille Tolosa 82,7 4,2 1,7 1,2 0,27 - Lo mesura 6 rapôrt de 1 tôt l'ample 350 entre Tolosa d'una del trabalh a e Paris, politica % % % % % se na- �cionala ben d'equilibratge la misèria l'economia, de Tolosa enfin existis al presa l'industria seriôs, tolosana. ditz Al nivèl tande de Paris. Lo fenoça que la dins Occitània tota, mas estudiat a fons per D. Faucher e R. Brunet per Tolosa) de la borgesiá Tolosana es mai la consequéncia que la causa de la colonizacion de Tolosa. mèn de • pas a costat replegament sul foncièr (observât Demôra, evidentament, que sul plan del negòci coma de l'industria, d'organismes coma la Cambra de Comèrci e d'Industria de Tolosa porián aver una importància granda, mai que mai quand ôm de la vila : estradas e pensa a la situacion pro afavorizada camins de ferre dessenhan un entre- los servicis de messatjariás e de carris son nombroses ; lo mercat-gara d'interès nacional de Tolosa pro diferent del de Montalban qu'es un mercat de produccion e pas qu'aquò — tracta 30 % de son tonatge per Tolosa, 55 % per la région e 15 % solament per França (del Nòrd) ; lo tren Capitòli religa cada jorn Tolosa a Pa¬ ris en temps record ; l'aerodròma de Blanhac se poiriá aisidament espandir. Tolosa sembla de talha a se poder aparar. Encara li calguèsse un poder d'impuls e de concepcion Avem vist qu'aquel poder de concepcion, qu'aquela força d'impulsion, lo centralisme estatal empachava que se trapèsse a son nivèl normal, politic e que la feblesa economica del capitalisme local rendiá aqueste incapable, practicament, de se définir coma element motor de la vida regionala. Demôra l'informacion e l'Universitat. Es pas interdich de somiar a l'accion politica e culturala que poirián aver una premsa, una radio, una télévision enfin vengudas regionalas, mas val mai espiar las causas coma son : la direccion regionala de l'O.R.T.F. a Tolosa son rôtie es limitât al temps, als mejans e als ordres que recèp de Paris. E la Despacha, se demôra encara una entrepresa tolosana e se cal pas desmesir lo rôtie politic qu'a tengut fins a 67, es pas jamai que la Despacha... I a tanben l'Universitat e, de tôt segur, aquô es quivesc pro convergent ; — côm mai. Mai de 30.000 estudiants a Tolosa. Una universi- (data de 1229), en passa de se modernizar completament. Los investiments mai qu'importants realizats dins lo domèni scientific an ja donat de résultas interessantas. La facultat de las sciéncias, establida a Rangolh dempuèi 1962, l'I.N.S.A. (Institut National des Sciences Appliquées), E.N.S.H.E.T. (Ecole Nationale Supérieure d'Hydraulique et tat anciana 7 �d'Electroteclinique) bravament ajudat a l'implantacion a (Centre National d'Etudes Spatiales), Compagnie Internationale de l'Infor¬ matique. Empacha pasmens que la vocacion de la metropòli (formar de quadres e de tecnicians que la région pòt utilizar dins un avenir immédiat) es gaire respechada : Tolosa-Universitat trabalha mai que mai per l'exportacion. I tornarem. Mas pel demai siám al nivèl del sòmi : Insti¬ tuts, laboratôris, centres d'estudis e de recèrcas, cadun sap ara que son las esplechas indispensablas de tôt voler de reviscòl, quand se parla de geografia, d'economia, de socioïogia cadun endevinha l'impacte que la sciéncia, elaborada sus plaça, podriá aver sus una planificacion regionala menada correctament. Tôt aquò qu'existís demòra sens efièch. E Tolosa, istoricament e geograficament plan plaçada per ve¬ nir un luòc original demest las universitats de França e d'Eurôpa cèrca (?) encara sa vocacion. Alara, tant qu'a far de somis, somiem. Somiem d'una metropôli que sa capacitat d'atraccion séria fonccion de la preséncia dins la vila de servicis que valdrián per sa raretat e per sa qualitat : aparelh comercial complet que son poder polarizant es grand, totjorn ; equipament tecnic als servici dels particulars e de las entrepresas : professions-conselhs, oficis, cabinets, burèus d'estudi ; equipament espitalièr ca¬ pable de donar totas las especializacions ; equipament cultural, enfin : teatres, musèus, conférencias, exposicions entrean Tolosa del C.N.E.S. de la Motorola, de la una vida artistica e de distraccion menant a una creacion autoctòna ont la région se définis, se tròba e s'in¬ venta. Somiem d'una metropôli \enguda centre organizat de relacions : relacions amb la capitala, relacions amb las me- tenent tropôlis vesinas e estrangièiras : Tolosa-Madrid, TolosaBarcelona, Tolosa-Argièr e mai e mai. Puèi tornarem a la dura vertat : una vilassa solitària, isolada, et cetera, dins l'impossibilitat de se procurar ela meteissa sos mejans de finançament per una politica qu'auriá elaborada ela. UNA VILA CONFLADA AL MITAN DEL DESÈRT L'evolucion demografica traduis brutalament l'intensa dépression que conois dempuèi cent ans lo pais tolosan : — 1861 2.553.000 abitants 6,8 % de la populacion francesa. 1968 2.185.000 abitants 4,3 % de la populacion francesa. 8 �Sai que vertat es que mografica s'es arrestada crèisser tornarmai dempuèi 1945 la diminucion deque la populacion s'es mesa a e 1936 : 1.935.000 abitants ; 1954 : 2.061.000 ; 1968 : 2.185.000. Empacha pasmens que la taus de crèis demòra inferior per 1954-1968 al taus nacional : França : + 19 % ; Région Tolosana : + 10 %. 1.988.000 E ments 1. - 1962 ; puèi aquesta expansion es la résulta inverses la creissença pro 1962 ; - de dos move- : 230.000 2. : : en rapida de Tolosa 1936 490.000 ; en 320.000 1968 ; : en 1954 ; 395.000 en la casuda del demai de la région ont la populacion, un còp tombada de 2.400.000 abitants a 1.700.000 entre 1861 e 1936, s'acimèla ara als entorns d'un milion sèt : 1962 : 1.660.000 ; 1968 : 1.680.000. Tolosa qu'en 1861 representava pulacion regionala ne représenta compte de l'aglomeracion tota. mens de ara 22,5 5 % de la po¬ %, s'ôm ten La situacion en pichon, d'un creis que prene es ja catastrofica. Fa de Tolosa un Paris Paris sens poder. Mas dins la perspectiva libéral, anarquic, aqueles movements pòdon pas d'ample e augmentar las distorsions. un desèrt de Midi-Pyrénées s'accelèra. Çò que es passât de 26.000 abitants a despartiment perdiá 10.000 abi¬ tants (1962-1968), val pels autres despartiments, Arièja, mai que mai, Oit, Tarn, Gers : de pertot es lo meteis conflament de vilas pichonas, desfatadas ja per un vertadièr exòde urban, dins un encastre de despopulacion. E To¬ losa, ela, se confia, se confia : tôt ditz que passarà a mai a la fin de! sègle. Es a dire qu'un terç de la populacion tota de 600.000 en 1980. Pensan que sera de mai 800.000 abitants de Midi-Pyrénées serà recampada a Tolosa... Mas, alara : es que Tolosa grandiriá al détriment de sa région ? Se poiriá creire, mas non pas : los estudis fâches per B. Kayser per VAmpra fan la pròva que los rurals partisson cap a d'autras vilas e cap a Paris mai que mai, sens quitament far estapa a Tolosa lo temps d'una generacion. En mai d'aquò forces inmigrants a Tolosa venon d'endacòm mai que de Midi-Pyrénées : aquò val subretot pels quadres La mesa en val per Avairon ont Rodés 31.000 dins lo temps que lo 9 �per las nòvas industrias, mas tanben pel personal administratiu, pels fonccionaris et cetera. E cal pas doblidar tanpauc que lo creis demografic es pas tôt, qu'es pas que lo signe, que lo revelator, mai o mens objectiu, del desvolopament global. Or, las tendéncias economicas, a terme cort o mejan, que se pòdon observar, indican pas de melhorament de la vida economica regionala. Al mens al nivèl de sa cohésion. Es aital, per exemple, que contunhan e contunhàran de s'ignorar las subreviváncias insonats dustrialas das de la fondadas sul carbon (La Sala, Carmaus) venguinetalurgia dels Pirenèus (Pàmias, Tarbas) del textil (Castras, Masamet, Lavelanet) o tolosanas (cauçadura e confeccion) e las implantacions autoritàrias que son avenir despend completament de l'Estat, de Paris : ONIA que foncciona tôt sol, Sud-Aviacion que son efièch d'entraïnademòra nul, e mai, industrias tolosanas, ment e mai. Se ren non càmbia las nò- aquelas industrias de poncha que meton a profièch e l'Universitat de Tolosa e lo mercat del trabalh Tolosenc caracterizat pels salaris basses femenins e lo jos-emplèc dels tecnicians, demoraràn estrangièrs a la région. Al tèrme i a la desintegracion industriala de la région. E aiçò malgrat dos pòls de creis que son pas de negligir. Avèm parlât totara del centre de Ranguèlh. I cal ajustar lo centre aerò-espacial de Lespinet qu'amb son C.N.E.S., son C.S.T. (Centre Spatial de Toulouse) e sos quatre o cinc vas laboratòris deu far trabalhar en 1975 10.000 personas, tecni¬ cians a dos sus très. Mas i a tanben lo Miralh, la zòna industriala ont Moto¬ rola deu passai- de 500 a 2.500 obrièrs d'aqui a 1975, la C.I.I. (fabricacion e montatge de peças per ordinators) que deu far dins lo meteis temps un saut de 300 a 1.500 obrièrs, Marchai et cetera. Aqui encara ça que la nos trapam davant la meteissa del capital estrangièr. Quand Paris e Phoenix (Ari¬ zona) son mestres de l'industria tolosana, lo risc es grand, qu'en déféra d'una cèrta atraccion de la man d'òbra, sos empresa efièchs d'entraïnament sián nuls. CONCLUSION : NE FINIR AMB UNA OBSERVACION BADAIRA Om pòt totjorn somiar, disiá totara Beringuièr. Om pòt tanben ensajar d'ipotèsis. La primèira es que lo creis de Tolosa finira per èsser frenat. Es possible la compte-tengut de 10 desvalada demogra- �fica observada dins la région e compte-tengut mai que del caractèr destrech de las activitats economicas, del mai mer- régional e del capital autoctòn. Dins un Sud-Oest que s'aprefondis dins la dépression economica, lo rôtie de Tolosa vendra forçadament mai menèl. Mas se pot admetre tanben que Midi-Pyrénées s'anequeliga dins l'estofament definitiu de las industrias vièlhas, l'implantacion d'industrias novèlas, raras e isoladas e lo desmesiment de la populacion. Desmesiment de la populacion qu'esparnharà Tolosa protegida per una politica estatica e ça que la discutibla — de Metropôlis d'Equilibri e de quauquas vilas benlèu que poiràn recèbre sa part de las « retombadas » tolosanas. Nos trapariam alara, a quicôm prèp, davant un fenomèn analôg a lo qu'an apelat Paris e lo desèrt francés... Tolosa seriá venguda una testa sens côs. Aquela situacion, forces son que la conoisson. A començar per d'elèits locals que quora ploran pas, s'acontentan de veire las causas s'abolir. Es pas la solucion. La solucion, dira Beringuièr, es dins l'afirmacion de la personalitat regionala, dins l'invencion de formulas nôvas, dins una mobilizacion energica e inventiva de la populacion organizada en grops de pression. Cal far conóisser los problèmas. Cal desintoxicar l'opinion. Cal indicar çô qu'es de far. Dins aquel trabalh preliminari la premsa a un rôtie grand a jogar, que jôga mal encara. L'Universitat tanben que son engatjament deu esser en primièr al nivèl régional. Mas aquô arregarda cat — tanben un patronat amenaçat, de sendicats obrièrs que pôdon mai que degun ajudar sos aderents a veire clar entre lo fum de la propaganda oficiala, d'ômes politics enfin que davant lo poder los problèmas de la région e fons la carta d'una regionalizacion vertadièira. Per resôlver totas las dificultats, ditz Beringuièr, ont lo païs Tolosan es estât empetegat, per de sègles de centralisme e d'apatiá regionala, i a pas cincanta solucions : cal metre Yimaginacion al poder. Aici encara, coma dins la màger part dels sectors de la vida francesa la leiçon de mai deu devon portar jogar a èsser entenduda. D'idèas donc ? D'idèas, Crestian molon. Tocant las novèlas estructuras Région, l'organizacion regionala descentralizacion al dintre de la région) economica regionala, l'amainatjament de Tolosa. cions Eurôpa, (centralizacion l'incitacion Beringuièr, n'a un regionalas, las rela¬ Nacion, e Li avèm demandât de las expausar dins lo numéro venent de Viure. aici. Las traparetz Ives ROQUETA. 11 �Tirât del dorsièr sus l'emplèc del Comitat Régional C.F.D.T. Midi-Pyrénées : de LOS JOVES : ENTRE CAUMATGE E PARTENÇA De qué devenon los eseolans diplomats dels licèus ponsa se la Una La ? S'agissiá los res- consi metodica a la d'i veire clar. que de estagis saber ont s'èran casats de diplomats tant indus- comercials coma agents : nèt résultas aicestas : Ozenne Licèu D. de Severac Agents Total ? 164 164 Tecnicians 218 133 351 Tecnicians superiors 255 274 529 tecnics .. tecnics (titularis del C.A.P.), tecnicians (titularis del B.E.I., del B.E.C. et cetera), tecnicians superiors (titularis d'un B.I.S.). L'enquista menada de 1962 a 1966 do- dintrats son enquista très trials los establiments de saber, un còp que partits, vida. permés ça Tolosa trachan pas eseolans sos dins de malaisida es escolars tecnics 1.044 Qualquas conclusions 1. — • 2. : Pels tecnicians superiors 44 % dels industrials % 33 e de l'ensemble an contunhat sos estudis, mai dins las facultats. La proporcion, que comparada a la qu'es obtenguda dins d'autras régions, es elevada anormalament. mai Aquela fugida enaut s'explica per la la région a trapar cap dificultat que i emplèc. A qu'aqueles joves dins a un aquô s'ajusta lo fach dins Testât actual de l'ensenhament superior — riscan pauc de capitar los estudis qu'an començats. • — L'aeronautica tolosana a tat industrias ri de : Sud Aviacion, e Tolosa an un las gròssas rôtie desrisô- 5 emplècs trobats en tôt. L'Educacion esponga aici tanben una part importanta dels diplomats. L'emplega un pauc mai facila pels tecnicians comer¬ cials, es plan malaisida pels tecnicians in¬ dustrials dins lo quadre de la région. : nacionala 3. — Pels agents tecnics : L'estudi es estât butât mens Sembla pr'aquô que trapar de dins la luènh. trabalh région ii siá mai facil. • que la région. Remarca capitala : l'Educacion Nacionala se talha la part bêla : + 2, es a dire 13%. 12 Pels tecnicians recebut 11 dels tecnicians superiors qu'an trapat de trabalh dins la région : 9 indus¬ trials e 2 comercials. La quasi totalitat de los que son dins lo sector privât an quipas — L'O.N.I.A. : Aiçô per Tolosa. Mas l'enquista es estada menada e mai siá d'un biais mai — empiric — Dins Oit la dins los despartiments vesins. una enquista facha sus 200 jo¬ ves per pas lo mestièr qu'an estudiat. A de sala- comession joves permet de veire que 20 % de la C.F.D.T. dels joves fan �Se basses. ris prèp sortisson quieôm l'ostal de 21 e ans van del contracte sens del salari vira (estatut de l'aprenditz) a 400 o per mes. I a d'excepcions, que tenon bagatge » del jove. Son raras. 500 al « Dins Tarn i Dins Tarn Un de nombre balha filhas la de papafard un vendèiras L'an 18 a dins passât a 20 ans de tat escolans la vila. grands Montalban 500 ment de ont faga lo per es pas cap Dins cara. pòdon mes. complèxe l'avenir ten devon se 500 F. barrat e a pas dels trapat de la d'Obra Man meteissa los caumaires cara trabalhat balh. E refusan de considerar joves qu'an pas en¬ de tra¬ aquô's pas per ajudar a sasir lo exacte d'aqueles joves. Quai I que trapavan pas tat l'estudi a Una salari de « que balh : vertadièira colonizacion interiora fa Midi-Pyrénées » una réserva d'ômes se devon expatriar per trapar de tra¬ o s'acontentar d'un La situacion salari mediòcre. d'un C.A.P. nòva mas la presa de consciéncia, que se fa de mai en mai viva, pot venir explosiva se los trabalhaires, e mai que mai, los joves veson pas ni Arièja de piéger es trapar d'emplèc pas La dels situacion joves dins MidiPyrénées afortis la conclusion del Comi- escolara l'orientacion a dins auriá interés ? En esperant que se de Golfech-Malausa, titularis la nombre de compte dels besonhs. mitât totjorn desparti- d'un contentar Arièja la situacion La lo quitat es coma Una an de La Sala trabalh despartiment a l'autre sansonha : una orientacion escolara sens rapèrt amb l'activitat regionala. Una activitat regionala que permet pas l'intrada dels joves dins lo trabalh. Lo caumatge dels joves, pr'aquò existis pas. Aquò porta un nom tôt plen polit : l'INACTIVITÊ. Los servicis enquista incompleta es estada facha dins lo licèu tecnic de Montalban. Sembla plan que la majoridels o de Aital doncas d'un d'ôbra per demandar un emplèc femna de servici dins las escèlas mairalas a sul textil Pechiney d'Auzat... menaças l'especialitat ont es, el, diplomat. Dempuèi 8 ans, 1565 joves an quitat Milhau ont l'aprendissatge dins la gantarié a atarit. Man de Avairon en inutil. escrichas sus economica barradura d'usinas Chalabre, a de Rodés nics los s'èran situacion : de important d'aquelas joves tra- coma magazins. es catastrèfa Dempuèi 10 ans en Avairon las usinas metallurgia e de gants an pas près un sol jove. Practicament tant val dire que cap dels joves formats pels Licèus tec- mens Garona, bèl temps fa qu'un e dactilò la a Lavelanet, a La partença. Saverdun, 700 joves re¬ censais que son demandaires d'emplèc. La chifra quita pas d'augmentar. S'agis tan plan de joves sortits de las escòlas amb de diplòmas que de joves pas diplomats. Aie! encara demèst los joves que contunhan d'estudiar, n'i a forces que van al licèu o al colègi pas que fauta de trapar de trabalh. Los qu'an fâches d'estudis trapan malaisidament e sovent pas brica de trabalh correspondent a son diplòma o a son nivèl. Son obligats de prene çò que trapan. Aceptacion qu'equival en général a un desclassament. C.A.P. pel a novèls problèmas d'emplega e servici, novèla quasi o dins los despartaments vesins. Al tornar ni a a parents. Los salaris pels joves entre sos 17 se'n la màger part viu es que en en¬ sortida a es pas sas dificultats. ★ ★ 13 �TORISME EN CARCIN.. : 224 loarmas, fièras, lo PADIRACMarç doas Traparetz 6 d'Abril. 3 de e aquelas entresenhas dins lo calendari de las Postas, mas las fièras existisson pas mai dempuèi un cinquantenat d'ans e, al recensament darrier, i a pas que 204 ar¬ mas ; Coma quora bòrias doas uèi dins très o de mens benlèu. d'un an, e ne manca pas. vilòtas se mantenon mai o mens dins Oit, que de 1962 a 1968 vei la siá populacion passar a 151.198, siá una augmentacion de 1.269. E çô qu'es remirable, es vilatge coma los autres se i aviâ dos quilomètres del borg, l'iga granda de Padirac. Dins totas las guidas de torisme se ne parla : la ribièra que la région mai toristica, l'ar- que rondiment de Gordon, perd 460 estatjants. Los vilatges se liuran, e solas las vilas de Solhac ( + 305) e Gordon (+ 605) coneisson un creis de populacion degut mai que mai a la venguda de fonccionaris e de retirais. a batèu a 110 m. sota la terra, la granda que s'enauça a 94 m. al porta cauna dessús cada vilatge del Naut Carcin, tornatz l'estiu, podètz comptar las que se son escantidas dins l'afaire Las Un pas, de l'aiga. Torisme 120 e aquel arrondiment, Padirac, a las broas del Limargue e del Cauce : dos restaurants dins lo borg, de fedas per aver d'anhèls, de vacas per elevar de vedèls, quauques rascals e, dins gaire de bòrias, de truèjas que donaràn de porquets que se vendràn pichons. Una escôla quora de los 11 Gramat o e amb 21 escolans 12 ans, d'aqui se a van las e al totes, Colègi postas, la S.N.C.F., l'ensenhament... Lo camin conegut. Alara un vilatge coma los autres me diretz, ont i e se pas benlèu que caldrà ne cresèm l'ensems de 14 a los França. l'aiga correnta l'esperar fins a 1985, plans del govern per encara : Rocamador, 130 milions. Antan 40 milions pausicions, tòria. En vala dins de lo l'iga e que 1896 nòstre d'argent seuna n'arribar 1889 de çô car d'im- pareis. Abans Dins Naut Carcin en Padirac, Sant Cire La Pôpia, las glèisas romanicas (Solhac e lo famós Isar), goticas lengadocianas (Gordon...), los castèls que s'engrunan e las caunas de la preïstôria. A costat Peirigôrd. Padirac : un re¬ lais al mitan d'aquel ensems. 250.000 intradas l'an passât. Lo prètz de la visita entre 5 e 6 francs per los particulars, entre 2 e 3 francs per los que venon dins de grops grosses. Una rintrada d'argent de 100 millions de francs ancians per l'annada de 1967. Aqueste an s'espèran entre se aqui, tota sénher E. A. is- una Martel da- descubris la màger part visita ôme per ara. Entre 1889 e lo temps a cerl'amainatjament de la passa descuberta. Monta a Paris picar a de portas. Un jorn de 1896 dins un fiacre oblida lo seu dorsièr que tomba atal dins las mans d'un escocès, lo sénher Beamish que mena una agéneia de ris e trapa l'afaire bon. societat Paris. Lo anonima que publicitat a Pa¬ S'engimbra una tendra son sèti a porta pas tôt sénher Beamish l'argent. De Carcinòls l'ajudan : un noble de Sant Ceret, quauques proprietari gros¬ ses e d'autres accionaris de la pichôta mena. �Dins l'annada de 1898, lo sénher Beamish, président del conselh d'administracion se Pendent de moris. de l'un La temps l'autre. a Beamish, societat la Mas contunha. presidéncia passa 1929 dròlle en lo Beamish, William entriga e Fai de regro- la societat en mans. d'accions : 5 accions ancianas valon pas qu'una. Atal, e gràcias a pren paments ne d'anóncias los dins la parisenca que premsa accionaris pichons legisson pas en Carcin, fai baissar lo prètz de las vièlhas accions e compra amb l'ajuda de sa femna, una olandesa qu'aurié d'interesses fi¬ nancière a Chicago. Sens èstre un potz d'aur, l'iga de Paplan la societat. E es a Paris que van s'installar los accionaris principals tant coma pòdon. dirac noiris Lo Personal còsta pas car. En 1939 un guida tôca 30 F. per jorn. Lo bilhet d'intrada per una persona val 20 F. Mas degun ditz pas ren : las bèrias vivon encara en autarcia de mejans de se e a l'entorn i a gaire faire d'argent. Après la guèrra de 39-40, Padirac seguis la progression del torisme en França, sens cap d'iniciativa importanta de part dels proprietaris. Lo salari dels emplegats es ara proporcional al prètz de la visita. Los emplegats, n'avèm gaire parlât. A l'iga, uèi, trabalhan 43 « guidesbateliers », 4 liftiers, 2 electricians, 1 caissièr, 1 sota-director e un director. Fa pas que 52 personas al servici de la societat que dona a l'aferme cal pas prene de — riscas — lo restaurant de l'iga, de fotografias sus la ribièra e, un hôtel-restaurant. da buta lo batèl al Lo trabalh vala 6.000 es lo talhièr al dur sota tèrra. rem monta e rasis, Un gui¬ e da- d'escalièrs per jorn, e un jorn al fons aquè's 10 oras al mens de preséncia plan activa de 8 a 13 oras e de 14 tèma mièja rotlament, oras de pas que grases e 20 a cada 60 jorns per oras. Amb lo sis- guida sason, del 1 trabalha d'Abril al 15 20 d'Octobre. La o amb las l'orne estrenas mas bona paga es del temps que femna, los enfants pichons e se creban a la bèria que quasiment totes los guidas venon dels vilatges de l'environa e mai que mai es l'iga, la los vièlhs a de Padirac. Atal a las questions d'argent. prefecte d'Olt impausa lo prètz de l'intrada de l'iga, de las caunas de la région e de dos musèus de Rocamador. Una autre décision prefectorala fai qu'après 1962 lo salari dels emplegats es augmen¬ tât segon lo S.M.I.G., siá a l'entorn de 3 o 4 per cent l'an. L'arrestat préfectoral de 1959 es pas agradiu per la societat anonima del capital de 1.440.000 F. novèls, que vai tôt faire per que siá levât. Alara s'engimbra una « Association Na¬ tornam En 1959 lo tionale de Défense Professionnelle des Exploitants de Cavernes Aménagées pour le Tourisme e un Comité d'expansion de Rocamadour e de sa Région » que deu gropar las possibilitats financières de Rocamador, Gramat, Alvinhac, Sant Ceret, Solhac, Martel, Lacava, Presca e Padirac per « una propaganda melhora en favor » « dels sits de l'environa E ». lo 29 de genier de 1963, l'arrestat préfectoral de 1959 es levât gràcias a las del intervencions sénher Rogier Estival, président de la Cambra de comèrci l'Union Toristica del Carcin. Lo e de sénher Estival qu'es un dels menaires de la cau- Cabrairets dintrarà al mes de junh al Conselh de la societat de Padirac a la plaça del sénher Hélie que preïstorica na se consacra a de la direccion de la cauna de Lacava,, que n'es lo proprietari. Cal dire qu'ai conselh d'administracion de la societat d'esplechacion de Padirac I a 5 membres e accions. Lo cent tenon 10 per cent de las el, auriá 10 per président, dels beneficis Lo pals que sénher bruts. Estival responsables del es un partit dels prlnci- radical dins Oit. Amb el dintram dins lo mond dels no¬ tables locals, que sién al Centre, al partit 15 �S.F.I.O. e ara a la Federagaireben tôt, comunas e entrepresas de totas menas. A lor servici, la Dépêche du Midi e sa cuitura de sendicat d'iniciativa. Lor devèm la provicializacion quasiment acabada del Carcin. Ara pauc a pauquet se fan manjar pels exU.N.R. reviscolats dins l'U.D.Fb. Mas aquò cambiarà pas res o puslèu se lo pompidorisme capita aici, aquô's 20 ans de mai de provincializacion. radical, vei a Tornam, se volètz, lo prètz de la visita 1964 6 F. l'an a pas a passar 1966 que de 5 F. en Bona emplegats encara e la direccion, batèsta qu'es acabada sota la d'un forma procès que contunha. Lo sol sendicat ben implantât dins los mitans dels obrièrs que vivon del torisme (musèus, monuments, caunas, igas...) es la C.F.T.C. mantenguda, que publies los comunicats dins lo setmanari catolic local La Vie Quercynoise. Caumas, protèstas, letra al vesin Pompidor a Carjac, faguèron que lo prefecte ordenèt de baissar lo prètz de l'intrada a l'iga que de 6 F. passèt a 5,5 F. ; mas quasiment totes los emplegats aguèron paur de las intimidacions de la direccion e tornèron prene lo trabalh. Poguèron tanben comprar quauquas accions lèu aquò la participacion que mas las fins ara son pas assembladas dels E la vida Padirac que, — es coma èra a defôra del cinquantenat d'emplècs, dona ren a la veire, région e, de mai, es una finanças del departament. en carga per las dins 958.158,44 F. societat d'imposicions, passa que taxas paguèt e car- La Padirac. es 800.000 lo mai budget de la e francs, un per l'encausa de mai. M'an assegurat de francs co- de mai gros que de meteissa l'encontrada despartiment pauc budget qu'es un lo d'una comuna simplament cis co- coneissença, ren. ma de 2 milions ancians briconèl A annada meteissa muna dins lo budget de la pauc un de muna aniriân solament. E 2 populacion, 3 o 4 comèrtanben qu'ai milions d'ancians desparti¬ Fonds routier » ven de pagar 115 milions d'ancians francs per adobar doas rotas que menan a l'iga, que la mai longa vai a Gintrac (7 quilomètres) e que costèt 92 milions, i passan pas mai de 50 veituras per jorn en plen estiu. Coma o disiái pus naut, l'iga de Pa¬ dirac es atal una carga per l'ensems de la populacion d'Olt. amb l'ajuda del ment los pasmens lo « Torisme en Carcin. D'aquesta passa jornalistas gastronôms fan una virada dins lo Naut Carcin. Se n'en la cresem Dépêche, es l'eveniment grandaràs del mes, qu'ajudaràn força lo desenvolopament del torisme régional. a benlèu acomençar la d'autres socializacion Gaston ★ 16 la mejans, al e per nivèl ré¬ gional de totas las riquesas toristicas. Mas aquô donarà ren sens la promoguda de l'agricultura carcinòla, agricultura que deu èstre de nauta qualitat amb de pichôtas industrias de trasformacion. D'aquô ne parlarem benlèu un autre còp. a accionaris. anam dintrèron de gas socialas. D'aqueles 35 milions e mièg d'ancians francs, òm poirié creire que ne I — 1962 caissas 355.352,02 F. ben- sabètz estats convidats contunha tala coma las de augmentacion, e coma la paga dels emplegats es totjorn segon lo S.M.I.G., comença una batèsta entre los En la Tenon cion. ★ BASALGAS. �rAmainatjament Regionau Lo vejairc de l'arquitècte 0 maufach mai grèu d'una alienacion regionala se materializa dins l'environament. Aqueste, pasmens, es de natura complexa. Lis entrevescs de l'istòria, dau luôc, de la societat ne son nombrós e especifics. Dins li fachs, l'inadequacion la mai simplificaira i toti li nivèus d'intervencion. Desempuèi l'amainatjament regionau fins a l'escalon domestic de l'abitacion. Sènsa doblidar l'apropriament di sits collectius urbans, agrestes, silvestres, litoraus, lagunaris ò de calancas. L'importacion de concèptes, lo desmarcatge de modèls de reflexion e d'accion concebuts pèr d'autri pòbles son aqui la régla. A la difusion mercantila de môdas globalizairas fai companha lo mandadis sistematic de tecnicians forastiers is endrechs, i mentalitats, i culturas localas. Se tracha pas de cooperacion, sibén d'espoliament. La résulta n'es aquela conurbacion despoderada e confusa que la vesèm uei desnaturar un mitan de naissènça qu'èra demorat quotidian. sehnoreja Au fia, e en nom de l'ecologia, quina rendabilitat problematica, e la geograe la sociologia dau mitan son antau lais- sadas de caire ? E aquò dins un domèni qu'es, d'un biais que se pot discutir, caracterizat (e caracterizaire) : lo domèni miegterranenc de l'Abitat ! Un domèni que d'uei encara es lo testimòni, foguèsse pas que dins li respònsas de la tradicion, de l'adequacion gairebèn perfiecha que se pòt daverar, tant sus lo registre urban coma sus lo registre rurau. Per aquò, pasmens, fau primier aver idèa de cercar ensèms li termes verais di problèmas pausats ! Alevat lo cas de quauquis exilhats convertits, quau, demèst nòstri tecnicians en garnison, es estât socitós de se balhar li mejans d'una questa e d'una coneissença fonsa dau mitan miegterranenc ? Fonccionaris, demòran embarrats dins lo bartàs administratiu e financier d'un Estât centralizaire. Promotors, son lis esclaus di solets grops financièrs de la capitala. Notables, debitors dau poder, tampan lis uelhs pas 17 �davant lo desnaturament de son pas li quites obriers. De son mitan d'origina, quora ne li mcjans,, estats vassalizats rasonar pas que sus la rendabilizacion e lis pasts segondaris, son la mai aisida, la mai costumiera, la mai rendabla a corta vista : la tecnica d'importacion, la mai desrasigaira. E aqueli metòdes manlevats a l'azard, utilizats sènsa perpaus, mescladissa de plagiats e d'à pauc près, servisson per eli de cubertas d,esquèmas que davalan, fargats a Paris. Amb lo temps, un pôble descubris li tecnicas mai ingeniosas, mai economicas, e mai convenèntas per son mitan e son estât, si costrenchas climaticas, organicas ò socialas. L'abitat es un di lengatges mai concrèts d'una societat. Son esperit e sa forma son una adequacion permanènta i besonhs, a la mobilitat, au progrès d'aquesta societat. Ne concretiza per la tecnica lo dinamisme : e la creativitat : es cultura. Basta que s'entremeteguèsse lo fach colonialista per que lo processus tôt siá arrestat. Se foravia, s'imobiliza dins lo conservatisme de la tradicion. E coma aquesta pòt plus, per evidènta, respondre i questions contemporanèas, l'importacion de modèls extra-regionaus tròba aquí sa justificacion mespresaira. Adonc, despoderats, « bonholizats », vesèm se desenvolopar aquela coexisténcia paradoxala : d'un band lo descadenament d'una pretenduda modernitat, qu'es pas que lo desgaunhament parisenc de modèls anglo-saxons (nous colportaires, de burèus tecnics de la capitala provincializan en la fasènt mai mediòcra aquela matèria apatrida) ; d'un autre band, lo repapiatge folklorizaire fossiliza per sempre rason sits e mitans. Pasmens, dins l'amainatjament dau territôri, tant coma l'economia, la legitimitat colonialista es pas qu'una aparéncia (cf. Dumont, Josué de Castro, R. Lafònt). Subretot quora òm se maina dau progrès di pòbles dins un quadre dins de referéncia D'efiecli i pròpri. a aqui un fach nòu : nosautres tanben, a l'ora sabèm manejar li tecnologias de deman e, en mai d'aquò, avèm la possibilitat de lis integrar a la coneissènça dau mitan. Aquela coneissènça, primier instintiva, s'aprigondis cada jorn mai, mercés li mejans modems di còlas localas d'informaticians e d'universitaris regionaus. Es qu'avèm pas aqui un mejan concret pèr afavorizar lo madurament de la consciéncia regionala ? La recerca de poncha dins l'urbanisme regionau, facha per d'ômes de la d'ara, 18 �région, es que vai pas nos desvelar a nosautres, ômes d'aqueu païs, nòstra pròpria identitat dins son endevenir ? Es pas una conclusion d'aquela mena que se i son renduts tant de sociològs, tant d'etnolôgs, tant de geografs (antau Carrère e Dugrand a Montpelhier) ? En mai d'aquô, sabèm que serem plus solets dins la batesta ! ni mai sèns aligats, coma o son li tecnocratas e li mandarins de l'urbanisme estatic clandestin. e Sabèm que, lo biais d'un processus d'accion ja encaminat, es tota una populacion qu'es pertocada, e que prendra sa part dins l'engimbrament de son art d'abitar, de circular, de trabalhar, de jogar, fin finala, son art de viure ! per Ja d'estudis son entreprés per fin de reabilitar d'unis esplechas de l'amainatjament en païs occitan : la platana, lo plan, lo cors, li sejorns au cabanon, l'urbanisme dis enclaus, l'urbanisme di cortinas dins li planas dau Comtat, li camins de terra e li camins de l'aiga, l'ombra e la lum, esplechas que lo solèu, lo vènt, la morfologia provençala ne mostravan ben lis emplecs, per un usatge melhor, una melhora economia, e a la perfin, per una vertadiera eficacitat de confort La naturau. région, s'aproprièsse Quora lo colonizaire istorica es acabada ! E ven ara, la concepcion e l'exetendriá aquí sa franquesa mai pas que cucion de son amainatjament, fondamentala ! colonialista, nôstris enarcas sa rason locaus d'èstre an pas d'èstre exilhats dins li banlègas de la capitala. I pas que flaiitets demèst d'autri tamborins. pus que seràn Jaume CHIRIÉ. ACABA DE PAREISSER : Pierre Fougeyrollas : * vers POUR UNE FRANCE FEDERALE l'unité ★ européenne par la Révolution régionale DENOEL, ed. Un volum, dins totas las librariás 17 F. �2)os Contes OS ostals èran : parièrs, dins aquela partida sul canal, semblavan estequits. Puèi dedins se compreniá qu'èra un mond mai que non pas un ostal. Las salas se seguián, bêlas, e i aviá un cortil, e se passava dins un autre ostal, brave el tanben, e d'un autre cortil se dintrava dins un bastiment que donava sus una carrièra long d'un canal enquèra. D'ostals coma se ne fa pas pus gaire, amb quatre plans de cambras l'un sus l'autre. S'i pojava per d'escalas puslèu que d'escalièrs, reddes coma justicia un jorn de condemnacion. Se barrés las portas sus la carrièra, aquí podián viure un bon cinquantenat de gents, e provesits d'avança sosténer un sèti. D'un còs de bastidas a l'autre, paralèlament als canals, i aviá de passatges atanben. Tôt lo canton se i podiá recaptar, e ne sortir o i dintrar per un fum de portas sens comunicacion visibla entre elas, per lo del déféra. "T totes d'Amsterdam. Del davant, Los del déféra, los del dedins : dos univèrs, de còps ene^ mies, probable, que de temps desmemoriat èra estât aqui lo barri dels Jusieus. L'ostal d'Ana Franck se vesiá pas luènh, amb sa carga de remembres. Los Jusieus ara s'arrucavan endacém mai, perduts amb los « Goïm », dins d'apartaments a la modèrna. Embarrats dins l'anonimitat dels ascensors. • Fasiá bon d'èstre seguts. Aviàm caminat mai d'una ora arribar aici. A la sortida de la sesilha nos aviá entre¬ prés una filha bofida, pichonèla, del pel desvariat coma sos uèlhs trevats d'ulhauç geinants. per « — Fasètz la sociologia de la religion » nos aviá dich, afirmativa. Devinhava pas grand causa. Era escrich sus la bilheta multilenga del congrès que portave mespillada sus la vesta. Li respondèrem d'éc sens solament quitar de marchar. Al cap d'un moment, pr'aqué, mon amie Norman, l'Ameriieu, èrem demorats en darrèr dels colègas a escotar 1'« evangelista ». Escotàvèm que de discutir o de respondre èra pas question. can, e 20 �« — Sabètz vos çò qu'es la religion ? » Lo Norman i anèt d'un gèst bonòme que ciava lo scepticisme professional. d'avança anon- Non pas la religion que non capita jamai, la qu'avantis pas a res, son que a degalhar las armas ; non, la religion que vos desliura. » « — Era gisclada de paraulas, de fuòc, dins un Anglés a la flamenca e de guturalas inutilas enrambolhadas amb d'ulhauç de la coa de l'uèlh. La filha carrejava una braçada de jornals e de brocaduras en sèt lengas (sèt, pel bon compte mistic), que de còps ne tirava un e ne legiá qualquas règas sens se donar que lo temps de nos escupir un glot o dos sus la cara. una mesclat d'un Francés « — Ara ieu qu'èra, qu'es, Un messias nèstre £ ne fasiá o disi, lo Messias aquò's serà. » vos que aquò un sa interessava. Justament diccionari. Li balhariàm L'amie Norman levèt niar nos un el, Dau, det de sa man une un lo colèga fica de mai. drècha per testimo» del Middle- volontat d'escotar. I anèt d'un «Oò... disiá son perpaus de non daissar pèrdre una sola paraula. Anava, aquè, nos costar una nuèch sens dormir per l'amor de la sciéncia. Mas, coma o dison los Arabs, « la nuèch, Dieu fa misericèrdia ». west que Los colègas avián fugit. Sota la pluèja d'estiu, pesanta aqui amb aquesta filha sens pietat, e sa « nos gelava las mesolas mai que l'aiga d'amont. Engulhàvem de carrièras sens saber mai ont anàvem. Erem menats, d'una man solida, que deviá conéisser e pegosa, èrem bona novèla » son camin. « Dau es Dieu. Son nom o daissa véser : D, coma Deus, qu'es de Latin ; A coma Anastasis, qu'es lo Grèc per resurreccion ; U per Vita, qu'aquò tanben es de Latin e vol — dire vida. cion. » Donc es Dieu-que-balha-la-vida-per-la-resurrec- Durbiguèri la boca. Voliái exprimir mon estonament d'aquesta filologia teologica. L'« evangelista » compreniá 21 �cia e me getèt un scientifica. paraulas sens mens ulhauç de trebolar una conscién- los òmes, sètz plen del (-l'Ego, aquò's lo Latin per Ieu). Vos cal veire Dau, l'escotar, li parlar, e pèrdre lo vòstre Ego dins sa personalitat. Dieu vos balha l'umiltat necessària. Alavetz auretz pas besonh de comprene. Bastarà que vos daissetz far, en oblidant lo vòstre Ego. Seretz engolit per son poder e tor« Vos tanben, coma totes — vòstre Ego nat a la vida. Non pas la vida de l'esperit ; non ! aquò's una engana prèires. La vida del vòstre còs. Lo còs vos serà salvat. Per lo qu'es en Dau i a pas cap de condemnacion. Son càs es jove, jove, totjorn... ; la vida del côs, sança, santa, brava per òps. » « dels signe gorrin amb la coa del cuèlh. Faguèri plan. La filha i anèt d'un ulhauç de mai pel mieu paure amie. Se plantât davant el e Norman me faguèt un Me gardèri d'i respondre. comencèt de lo rebecar. « lo côs empacha d'anar a Dieu. Pensatz de porcariás. Lo que Dau pèrd en el, per l'amor, e i a pas santetat dins çô que fa lo côs. La resurreccion del Cresètz — enquèra que Vôstre esperit es malaut. li pren sa personalitat se pus que côs... » Lo qu'aviá a de man que disiá aqueles mots, l'evangelista, se vesiá experiéneia viscuda de sa doctrina. Semblava passar dins l'extasi dels mistics ; de se soslevar biais una de tèrra benlèu. Aurosament arribàvem ont nos voliá menar. • Cabaret, fumariá d'opium, ostal de rescontres ? Lo qu'èra pas dins lo còp s'o podiá demandar. La sala ont nos aviá daissats, la filha, èra brava, esclairada qu'a mitât. Dins lo fons oposat a la carrièra avián quilhat un plancat a cinquanta centimètres del soi. Aqui qualquas cadièras e d'instruments de musica de coire jasián abandonats. La paret, nusa, voida, disiá de non, per avança, a las abraçadas de l'esperit amb la « lutz » qu'esclaira cada ôme ». Lo public de la sesilha començava d'arribar. Dintravan per una porta 22 �dubèrta sul corredor ont èrem passats un moment abans. Eran gaireben totes de joves o de jovas, de parelhs mai que mai. Vestits a la « bitnic », o dins de fardas totjorn curiosas. Degun, aquí dedins, deviá pas fatigar los perruquièrs. Las filhas, dins de mini-gonèlas o de cauças, portavan sul nas de besicles cairats ; qualquas unas n'avián de redonds coma los uèlhs de las vacas indianas quand son amorosas. Tôt aquel mond semblava que se coneguèsson. Fumavan totes los tabats de l'univèrs, e se sentiá l'odor agre del hashish. Seguts, jaguts pel soi, ajocats sus de taulas, devisavan, se risián. L'un anèt, a un moment, prene una trompeta sul plancat del fons e tornèt amb sos amies, qu'èran un vintenat ara. Se botèt a jogar de « blues ». Norman e ieu començàvem de pas trop saber de qué Arreduts per la jornada, e per l'escorreguda amb la filha, trobàvem nòstras cadièras duras. Las dròllas nos fasián de còps d'uèlh e parlavan probablament de nosautres amb lors companhs. N'i aviá qualques uns amb de vestits de femnas, que se calandrejavan amb d'amies penchenats e tirats coma fringaires. Aquesta resurreccion de la carn nos disiá pas grand causa. Nos sentiàm entrepreses e malbiaissuts. L'umiditat pesanta, la calor e la manca d'aire dins la sala nos assucavan. Norman se bolegava nerviosament sus sa cadièra per se desempegar de sa camisa del còl redde. Me virèri cap a el : « Pensi als colègas », li faguèri. « Hm ! » respondèt el. E de la pòcha dedins sa jaqueta tirèt dos mocadors blancs de papièr. Me ne passèt un amb un secotejadis de la tèsta que voliá dire : « — Anatz-i ; aquò's american ! ». S'agissiá d'afars embeguts d'aiga de sentor, que vos balhan una impression de frescor. Un autre còp qu'èrem ensems dins un congrès e que s'embestiava a escotar una comunicacion pas a son idèa me rapelavi que m'aviá ofert un d'aquestes afregidors de son païs. Amb el aquò marcava qu'aviá passât l'ôsca, que podiá pas susportar mai la situacion. Dins un moment me diriá que nos n'anguèssem. La sala èra comola de mond, ara. Benlèu un cinquantenat de « bitnics » e de « provòs » de la bona, amb totas menas d'instruments de musica sus las espatlas o tenguts dins las pensar. mans. 23 �Era onze s'entendèt un oras de vèspre a la mòstra de Norman quora remenadis de primièra sul plancat d'en dessus. Ensagèrem d'imaginar l'espectacle. La filha nos aviá me¬ pertot dins l'ostal, pendent mièja ora, en nos explicant. Mas l'escotàvem pas. Agachàvem, geinats. Eran pas que de lièchs de pertot, amb de lençòls estrifats e pudents, e de maquinas per escriure abandonadas sus de chaminèas emposcadas. Un sol membre que nos aviá pas mostrat. Era dins la partida al fons del segond cortil, ont i aviá Dau escrich sus la porta, en letras esquèrras a la pintura verda. nais de l'anàvem veire. E entendre, atanben. Foguèt : coires, acordeons, quitarras, endilhavan ensems. Una decacofonia d'eissordar una carrièra òrba. Los qu'avián pas de musicas udolavan, los uèlhs barrats, reddes coma tutèls. Venent del corredor, Dau dintrava, enrodat o seguit per un detzenat de dròlles e de dròllas magres e extatics. L'« egangelista » veniá darrièra. Barrèt la porta. Quora Dau foguèt sus son plancat, contra la paret, davalèt un silenci pegós. S'entendiá pas qu'un mormolh. Norman me faguèt signe amb un det. En me virant un pauc la tèsta apercebèri un dròlle de la boca badanta, amb sos uèlhs lusents e roges, que dançava sus un sol pè. Sortiá un gorgolh d'entre sas maissas pendoladas. Una dròlla linja dins sa rauba roginèla nos passèt un papièr. Aviá escrich dessus : « De Geest spreekt door dis mens ». Norman desvistèt lo messatge e faguèt la bèba, coma un enfant content de sa sopa e que ne vòl mai. Fariá una ficha, probable, en tornar a son auberja. Una de mai per son cors sus la « deviança religiosa ». Aquesta intencion non exprimida sufiguèt a descorar 1'« Esperit que parlava dins aquel òme ». Dau daissèt tombar sos braces, qu'aviá tenguts levats fins ara, coma Moïses benesissent son pòble. Era magre, grand, mièg calvet. Podiá anar sus sos cinquanta ans. Los uèlhs, pichonèls, movedisses e lampants, fasián doblidar las regas pregondas sus son front naut e sas gautas escuralhadas. Una còrda li cenchava los rens e teniá los plècs d'una rauba de coton raiada en blau e negre. Portava, als pès, d'espardilhas amb laç de cuèr dins lo biais de Ramon Dau, una Duncan. 24 ara, tronadissa. Totes los instruments �Vesi enquèra los colègas, seguts a la terrassa d'un café Plaça Rèiala, davant un pertèrra de « bitnics ». Nos avián aculhits amb de rinçadas plenas de jos-entenduts. Erem blancs. Norman aviá agotada sa provesion d'afregidors. Lo relòtge de qualqua glèisa piquèt très oras de ma¬ de la tin al moment que nos espalanquàvem dins de cadierassas de vim. D'ont veniàm, l'un e l'autre ? D'un rescontre amb un messias ? E aquò nos aviá esmoguts a ne perdre l'alen ? Ensajàvem de nos explicar. Mas cada mot nos condemnava : la filha, las cambras, l'odor de hashish. Ne cal pas contar a de sociològs. polícia corriá de pertot. Un ambulància cornava a Aviàm seguit lo movement, amb los colègas, que tôt d'un còp s'amodavan coma de « midinettes » per vèire una « estèla » de la T. V. Sul ribeirés del canal, los pompièrs avián estendut lo còs nus d'una femna jova. Sos pels degotavan d'aiga malneta. La boca e los uèlhs badavan. Norman me faguèt un signe del det. Aviàm pensât parièr. Era ela. L'« evangelista ». Anèrem nos presentar a la policia. Calguèt tôt racontar. En Anglés. Consi la filha, dins la furia del culte davant son mes¬ sias s'èra desvestida dins un strip-tease complèt. Dins la fumada de hashish, la pudor de la sala comola, lo bruch de las quitarras e dels coires, la « resurreccion dels cosses » aviá portât « frucha de santetat ». L'evangelista amb Dau ; cadun amb caduna o... amb cadun. «Make Love, not words » nos aviá cridats, a Norman e a ieu, una jovenòta a costat de nos, a mitât desnusada dins los braces d'un sieu companh. Erem sortits, espantats. Coma passàvem la porta del corredor, 1'« evangelista », vestida d'Eva abans lo pecat, nos aviá corregut davant, dins un ulhauç. Cantava sus un aire de jazz : « Malaùr sus Amsterdam ». Erem pas tornats de nòstra emocion. La policia nos tenguèt pas longtemps. Aisidament s'imaginava lo demai. Consi la filha, dins son extasi, s'èra finalament getada dins lo canal, o i èra casuda. La desrevelhar los morts. Era très oras e mièja. Tombàvem de lassièra. « cinc — N'ai oras mon sadol e diguèri a Norman a del nòstre « hôtel ». soi arredut », del matin davant la porta 25 �« — la pas un reprovèrbi arab respostèt. sus la nuèch, que Dieu i fa misericòrdia ? », me « A los del dedins, pas los del defòra faguèri. », Lo portièr nos balhèt nòstras claus amb un còp gorrin e qualquas guturalas. Erem dedins, mas d'uèlh la nuèch s'acabava. Joan-B. SEGUIN. L TjS solament un mes plus tard qu'arribèt a Cais de se perqué la caraca l'aviá causit el e non pas Emilia o Caries. La pensada que podiá semblar lo mai credul dels très li venguèt jamai a l'idèa. Per amòr que, quora repapiava aquela pensadissa, li semblava se remembrar las paraulas de la femna disènt qu'aviá una bona tèsta ; foguèt força satisfach d'aquela explicacion rasonabla. Mas se capitava que i aviá de causas grevas que lo concernián ara, de causas qu'aurián desvariat un morre-sec. -*-1 demandar La caraca se teniá drecha a l'obertura de sa tènda e l'agachèt amb sos uelhs nègres e lusènts. Son regard fotrassenc l'espaurugava pas ; son primier movement, quora li prepausèt de legir las linhas de sa man, foguèt d'anar tôt drech, sènsa faire cas d'aquelas rapidas promesas de predicas. Mas çè que li copèt la chica foguèt que sos companhs s'enavisèron de li dire : « Vai-i ». Era sorprés e aviá la bila : èra lo tresen cèp aquel ligavan contra el. Sènsa elos, auriá jamai agut l'idèa d'anar lèu-lèu a la fiera ; mas i a un parelh d'oras, èran pas aribats a lo faire passar per çè que volián ; èran jorn que se anats ambedós se faire una forra de rire a la barraca dels joglars. Dòna Cais, sos uelhs jaunasses e son morre bodenfle lusènt d'una calorinada inacostumada, li mandèt un posson. 26 �Vai-i, « contarà Mariús », ela diguèt, « vai vèire çô que te ». Emília conoissiá sas idèas sobre la devinasobre d'autres subjèctes, Cais pensèt qu'aquò èra mai que mai una traïcion ; anuech la sagatariá, dos ò très còps de barra sus l'esquina. Estant que cion, coma Caries, quinze rups de carnassa umana, la joiosetat e l'arrogància de mai, èra de segur d'acòrdi. « 0, anatz-i, bolegatz-vos un pauc, Iuiu », el una patòla sus l'espatla. diguèt, en li mandant aquela familharitat temausènt aquel abreujament de son aviá planch lo vam largant que l'aviá per una setmana al sieu del tèmps que d'arrendar. Ara pensava qu'èra estât dauf ; mas d'aquel tèmps, aquò li semblava natural mentre que l'ostalier li presentava Caries coma lo filh d'un sieu vièlh amie, que veniá aprene lo mestier de portanier denant d'èstre parçonier d'una ostalariá. Li avián fach bon ostal ; mas ara Cais n'aviá una forrassa : la setmana èra devenguda très mes, la familharitat de Caries l'embilava. Mas çô que li fasiá lo mai vergonha èra qu'el, baile-garçon de l'ostalariá « Bèlavista » logava al sieu un omenàs qu'èra Cais fronziguèt las ussas sota pestosa e encara mai rèirenom. D'un tèmps butât de lotjar Caries cercava una cambra en totjorn portanier. diguèt ara, amb l'intencion de se desfolos obligar de pas mai lo faire susar. « Tota aquela devinacion, es mai un raconte de ma tanta la bòrnia. Es que « Baste », Cais gar e de de manjasòus ». un momenton qu'aviá perdut Emilia ; mas Caries aviá qualque ren en tèsta, l'aviá pas als pès. « Laissatz aquò, Iuiu », el diguèt amb una joiosetat terribla. « Anatz-i ! Fasètz que jogarèl ! Regardatz pas d'anar vos faire una forra de rire. » Cais s'entestardiá, mas Caries aguèt lo gaubi de trobar çô que podiá metre lo fuec al gavèu : « De segur, avètz pas paur de çô que diriá, qué ? » Cais aviá fach la guèrra de 1939 amb lo catorzen régi¬ ment d'infantariá coloniala ; èra forrier, mas aviá coratjo- Li semblèt quora 27 �defendut contra las arnas las bragas color de po¬ tanbèn aviá fach un bèl retiratge, a pè, à força de vinatge, de Belgica a Tolosa. Podiá pas laissar dobtar de son coratge ; aviá pas d'autre causiment tant mai que la devisa de son regiment èra : « Son pas d'òmes mas de... » de bèstias o de leons, o sabiá pas plus. sament lenta ; « O-ben, i vau », el diguèt amb la resignacion auturosa d'un òme que gasta la mitât de sa vida a ensajar de sorire als colhonitges dels tarnagasses a l'entorn d'el. « Aquò rai, cal estre baladuc per mas engraissar aquela cautèla ». D'un gèst instintiu, enaucèt sa man pèr ajustar son capèl de feutre, concession sufisènta a l'esperit festadier. Era un pauc decebut, perque podiá pas se gratilhar la suça, mas se remetèt mirablament d'aquela desconvenguda psicologica. Amb una man pausada leugierament sobre son esto¬ mac, sota la vèsta, un pauc coma una certana glòria nacionala uei crebada, mas amb una significacion força mai granda, dintrèt amb un marchament fèrm e digne a l'interior de la tènda. una I aviá força material cubèrt de lençòls negres per donar atmosfèra misteriosa, mas una lampa novèla ocupava la plaça de la tradicionala bòla de cristal sobre la taula al mitan de la tènda. Una vòtz sortènt de l'ombra ordonèt a Cais de s'assetar tafanari a e el obesiguèt, en pausant la broa d'una vièlha cadiera que doçamenet son brandussejava perilhosament sobre lo soi inegalejat. Una man bruta apareguèt dins lo lumenon ; Cais la recompensèt amb una peça de cinc sòus e i substituïguèt sa man larga e rosenca amb la palma rugosa. La femna comencèt de pintar lo caractèr de Cais, révé¬ dont aviá jamai lant totas las qualitats solidas, qualitats agut l'ocasion de dobtar. « « Vau regardar dins Es força dificil. poder. Sètz l'avenidor, ara », diguèt la ajudaire. Cresètz pas pas Sospirant 28 a mon » a l'idèa de gastar de sòus, Cais tendèt quatre autras peças. « caraca. Sètz paire de familha », la femna diguèt. �— — « Tròn, « Lo seretz benlèu. Vesi mas aquò es pas ver », Cais faguèt. enfantonet. Un un pensi. E longtemps menaretz granda fèsta. un brave moment. — voliá jogar al plus fin, en fasènt concebre de bessons ? » aquò ? » diguèt Cais las bregas. « Perqué que pas morre-de-tantifla. Cresètz pas. Es pas prud'aquelas qu'an lo poder de conóisser lo nè¬ gre mistèri de l'avenidor ». — Sètz masclon, esperat » E puèi ?... alora ?... amb « Avètz « dènt de — se « d'autras un rire Fasètz-me creire », la Cais desfisèt, « digatz-me causas ». «Vesi», la femna diguèt, «vesi...», e amb un gem repossèt luenh d'ela la man de Cais. Foguèt sulcèp intéres¬ sât. « Qué i a ? », el diguèt, « que vesètz ? ». — — « Es darèn. Lo pòdi pas dire ». Cais regardèt pas de pilhar un bilhet de banca dedins sa e lo pausèt sus la taula. Estendèt sa man sobre el. borsa — « Digatz-me çò que vesètz ». Lo guinhaire marron freguèt sa palma e malgrat el, Cais sentiguèt fremejar son espina dorsala quora la femna diguèt — : « Mòrt ! Vesi la mòrt ! ». estranh e doç que de Cais tremolèt mai. Ela bofegèt, un gem son piech, — « — e la carn Es la mort de l'enfant que veniá de sota vesètz ? » galhard, a très mes. pèdi vèire... » Cais alunhèt sa man. « Ensafaire paur ? », diguèt durament. La femna agan- «Non, pas l'enfant. L'enfant es Es lo paire que jatz de me tèt lo bilhet de banca. — « Sètz pas gènt ». Barrutlatz dins la campanha », faguèt el, « avètz plen de flaca ; d'un cap a l'autre de l'an fasètz jamai un trabalh onèst... Coma l'aigla àrpia arrapatz los nècis que — « tôt 29 �l'esca... O-ben, laissatz-me vos dire que ieu ai de siáu pas un menchon. Ai enveja d'anar querre la policia. » pitan nas a ; — d'aqui Vos ai darèn dich », la femna « diguèt, « levatz-vos ». Cais sortiguèt, embilat. Reconoissiá que l'aviá iraissat, foguèt reviscolat pèr lo solelh e la montanhiera, un còp fòra. Pilhèt plaser d'una pichona revenja : refudèt de revelar a Emília e Caries las predicas de la caraca, mas dètz minutas de reng, expausèt las paraulas de la débuta de la sassigada. mas Caries, que galavejava amb un pan banhat, diguèt : Oi, li vau anar ». Dispareguèt dedins la tènda e los Caisses esperèron, sènsa se parlar. Un quart d'ora passet denant que Caries sortiguèsse. « — Alora ? », diguèt « Emilia que se languissiá de saber. « 0, es totjorn parier », respondeguèt amb un auçad'espatla. « Me devi mesfidar d'un galapian ventrós amb de mans coma de bacèls del tèmps d'un viatge ». E riguèt. « Anem en cerca d'un tir... » — ment — « Messòrga desconfida mens un pura », Cais diguèt, se regaudent de la d'Emilia. Pensava que i aviá al desfaut sériés dins las predicas de la devinaira. sus lo morre Emilia, sa femna, era turca ; aquò èra la sola rason de sa solesa egoïsta. Dins un tèmps, èra coma una plaga que li sagnava lo còr ; uei, en pensant a las paraulas de la caraca, sentiguèt un còp de mai aquela plaga se dobrir. L'agachèt quora landavan al mitan dels parènts amb los dròlles que se passejavan sus lo fierai ; pensèt amb amaresa qu'èra lo malastre que li aviá donat una companha esterla e tant fadelenca. Aluquèt amb ràbia la flèta de pel, marron coma lo d'un garri, que s'èra escapada de la plecha d'Emilia ; quora li parlèt, la matrassèt d'un silènci mespresés. Cais aviá força trabalh amb sas fonccions discrètas, necieras de baile-garçon de biais que l'incidènt li reven- mas guèt pas a l'idèa, de pendènt sèt o uech mes. Veniá de traversar una bòna passa, tan mai bòna que Caries Perdigon partiguèt devers la Florida lengadociana 30 �ont Monsen Wygkrtizuy, delegat del ministeri per las rela¬ cions amb los autoctòns, li aviá trapat una plaça de cambrier. Caries, per amor o per ràbia, aviá enfin comprés que preséncia èra pas mai desirada. Tanlèu, los Caisses reprenguèron lor vida vegetativa coma denant l'envasiment del portanier. Aladonc, Emilia, roginejanta, revelèt a son òme qu'era emprenha. Cais foguèt embalausit e aiirós ; es solament un còp que l'encaloriment d'en primier s'esvaniguèt un pauc que se remembrèt la caraca de la fiera. Volont, ensagèt d'oblidar aquò, d'aqui a la naissènça de sa l'enfant. Foguèt masclon. Los Caisses prodiguèron sus el tôt parènts vièlhs per lo primier enfant. Las astruguesas venguèron a bodre d'un cap a l'autre del pais, non solament de la còla dels garçons de l'ostalariá « Bèlavista » qu'esperava qu'amb la venguda d'un novèl interés dins sa vida, Cais seriá un pauc mai facil, un pauc un l'amor maniac dels mens renés. calguèt s'enavisar que recagat, una paura nècis per o faire remarcar al baile-garçon. Mas el assegurava que la retrasènça fisica èra pas, ni pauc ni pro, interessanta, qu'èra segur del noble avenidor de l'enfant qu'aviá eretat de sa comprenença e de sa virilitat, que teniá d'el, que la raça Quora l'enfant aguèt dos mes, trasiá pas a Cais, mas qu'èra sa maire tôt dobladura d'Emilia. N'i aviá qu'èran plan s'estirassava. d'aquel encant meraaviá acabat sos dos mes. Ara, maugrat son dobtament, podiá pas se levar de l'idèa las paraulas de la caraca ; la nuech que lo manit agantèt sos très mes, dormiguèt mal, amb d'estranhas dolors dins lo piech e per lo primier còp de sa vida, de marrits sòmis. Mas foguèt a l'ostalariá l'endeman de matin coma de costuma ; a nòu oras, metèt sa vèsta blanca, sa gravataparpalhon nègra, e anèt al mi tan de la sala, agachar las taulas amb las toalhas, arrambant los garçons que aboalhavan la plancada. A nòu oras e mieja, l'ostalier mandèt querre Cais ; l'esperava dins son burèu. Coma lo conoissiá ben, voliá que foE vilhés puèi, e se un jorn, Cais se desvelhèt remembrèt que lo pichon 31 �guèsse lo primier a aprene la mòrt subrana de Caries Perdigon. « A gaire brutat de lençòls ; es mòrt amb tota la sieu graissa ». Li cauguèt doas minutas per comprene vertadierament disiá son superior ; tresbimbèt, venguèt blanc coma vèsta, deguèt s'agantar a la taula per pas calar al soi. çò que sa — lier 0 sabiàtz, « qu'aviá una malautiá de còr ? », l'osta- diguèt. Cais chaissèt la tèsta. « Fasiá plaser a vèire ; semblava sanitat de mèlze ». L'ostalier espinchèt lo morre de Cais que blanquinejava. « Sèm pas grand causa sus aquela terra ! I a pas de ròsa sènsa espina o de vida sènsa baranhas. Sant Josèp a fach talament de cròses que n'i a per totes, e ne'n sobra. Fasètz-vos coratge ! Vos eau pas frapar coma aquò. Bensai, faretz mielhs d'anar vos assetar qu'aviá un una momenton et de beure un pauc d'aigardènt. » Cais lo faguèt pas repetir dos còps ; pendènt vint minu¬ tas, lo trabalh de mesa en plaça del manjador se faguèt sèn¬ sa los vejaires incitoses e nombroses del Cais que s'agamotiá dins un dels cadierals del pichèt salon, solet amb sos pensaments. Aquel matin, mostrèt pas aquela fologada abituala, aquel esperit costumier. La còla s'enavisèt lèu d'aquò, e encara guèron que quora lo baile-garçon foguèsse pas la novèla foguèt conoguda. popular, aveni- Après lo dinnar, Cais s'assetèt en fàcia de Sènsasen, lo brigadier de gendarmariá. De segur, la charrada arribèt a la mòrt subrana de Caries, amb los regards costumiers sus los brutes còps de la vida. Ara Sènsasen èra un orne sénat qu'aviá bòna testa, Cais pensèt. « Que ne'n pensatz de la devinacion ? dât, del tèmps del cafè. — — aquè ? « », el deman¬ Parlatz de la bêla de cristal, de las cartas, e tôt » O, presicar l'avenidor. Legir dins la man de qualexèmple. Ièr sera, ai legit qualque rèn que me laissèt nèc. Cresètz qu'una devinaira puesca legis çè qu'arribarà a un òme dins la pauma d'un autre ? » — qu'un 32 « per �Sènsasen brandilhèt café pensèt a la question influènça sus la vida d'aquel dont òm a legit las linhas de la man ? pènsi qu'aquò es possible ». Tastèt son café, ajustèt un modolon de sucre, pron per cobrir lo platon, e lo tastèt un còp de mai ». I a totjorn un pauc de vertat dins aquelas predicas, mais i a tanbèn nonanta per cent d'alantariá, de segur. » de Cais. « son Se la devinacion deu e se aver una Es just ma pròpria pensada », diguèt Cais. I a pas dire, pas ren de mielhs que de bartavelejar amb un òme sénat per plaçar los fâches dins una vista mai larga. — « a « Per tant que i a mai de causas dins lo cèl e la terra...», Sènsasen diguèt. «Ai un cosin que recebèt un jorn un messatge d'un amie mòrt... » — — — « Esperitisme ? « Es quora vos lo nom per passionatz Cais s'enaucèt. », per Cais diguèt, incredul. aquò. Força intéressant, aquela sciéncia. » sabètz, Pèdi pas demorar mai. Vèni de me la despènsa. » Terre ! Al diable Sènsasen ! Cu auriá pensât aquò ? Aquò li desplasèt força. E demèret amb son desplaser fins al ser quora, enfin semblèt arribar a una desicion. A sièis oras, aviá l'èr d'un òme qu'a passât un long tèmps a agachar al dedins d'el e n'es sortit satisfach de çè qu'a vist. sovenir que me cal « anar a d'Emilia lo rassegurèt, pus tard. Per çè li parlèt del paure Caries Perdigon estendit redde e freg dins sa cambra solitària, de son rire que s'ausiriá pus jamai dins aquel mond, mostrèt çè que li pareissèt èstre pas mai qu'un interés onèst, una tristesa rasonabla. Las gènts naisson e las gènts mòron. La vida contunha. La conducha que, quora Subretot, la vida contunhèt ; èran assetats decaire lo fuec, un ser, après sopar, quora un bram, ennaut dins la cambra, faguèt tressalir Emilia. S'enaucèt amb un esclamadis : « Ton enfantonet m'a facha venir cabra, uei, ela di¬ guèt. Ai pas pogut faire la mieu obra ». Pugèron ambedós e Cais agachèt lo manit dins son breç. La ploradissa s'arrestèt. « A », Cais diguèt, « sap que son paire es aqui ara, e que deu èstre brave. 0, lo sap, qué ? Tchk, tchk, tchk... » — 33 �Se pengèt sobre lo breç e cloquejèt per faire sorire l'enfantonet. Pus tard, èran assetats, en unas, denant Cais s'enaucèt pèr agantar lo diari ; l'escaufapança. espinchèt Emília e son movement s'arrestèt. — — « Es tôt vist « Ara, pensavi al « Oi « 0. qu'as una paure idèa en tèsta ». Caries Perdigon », Emilia diguèt. — — ». Sabes, èra pas vertadierament un catfèr. » Non, non, èra pas una marrida bèstia », Cais diguèt, alargant. « Mas èra pas nèstre gènre, de segur. » — « « Te remembres aquel jorn ont anèrem totes très a la fiera », ela diguèt, « e que la caraca legiguèt dins la pau¬ ma de ta man ? » — — na « amb — « 0, o, una me'n soveni, de segur », Cais agachèt sa femintensitat dolorosa. Me diguèt al sortènt del fierai çò que la devinaira li presiquèt : se fariá vièlh e auriá un enfantonet ». Los uelhs d'Emilia ajonhèron los de Cais. « E lo paure òme es mòrt jove sensa linhada, qué ? » Bensai pendent cinc segondas los regardaments foguèron ligats. Puèi Cais agantèt son diari, lo dobrèt e lo chaissèt. « èra Es una qu'aviá pas totjorn assegurat messòrga pura ? », faguèt. que la devinacion Crestian BAILON. N.-B. Aquel conte es escrich dins un de las montanhas de Niça {parlar de Buèlh). — 34 parlar occitan �ARA A JORN LO R ara lo dise L O jorn perdeque de qué serviriá de pegar una data de mai a la coa dau tèmps que fai ara vese pas en metam qu'aquò's dau mes d'agost la fin de dètz-e-nòu cent sieissanta uech seràn contents mai que mai lis jorn istorians que vendràn un siá l'autre J O R N espesolhar la plaga de ti bocas de mòrta ara adoncas la clau acrocar l'antica clau daurada de la podèm gròssa e rason rasonanta a la primiera branca d'arbre que nos desvistarà de son ombra un còp de mai avèm perdut nòstra bêla fisança e aquò's una bòna causa aqui dessus i a ges de dobte mon amor estènt que nos l'an dich anuech l'ordre senhoreja de pertof e lo désordre mancaràn pas de lo plegar lèu lèu a la tan remirabla legalitat de si principis l'ordre senhoreja mon amor tota la vida que nos ne es encar nòstra pèr convenguessiam coma 35 �viren lis estèlas a l'esquina coma que viren siám que dau cèu aiirós e mai o sabes tu tanti tes te l'ai dich ieu cada que me pènse de la fin dau còr a très e cènt e un e dos duscas e mila fuelhs de papier amb toti li que ne son pas amb toti li còp mascarar noms di païs de païs noms di vilas te lis ai mostradas sus de vièlhi fotografias que s'i legis pas que lo tristum de la gènt que amb toti li noms d'òmes e li faudrà inventar pas coma se dison que me sabe agacha un pauc de femnas que pas qu'un momenet l'ordre de Praga e l'ordre de Paris l'ordre de Barcelona e l'ordre de Nova York e tôt l'ordre dau mond que fai sa jòga polida dins lo pichòt featre d'ombras chinesas ont avèm bastit nòstra demòra tèmps i tèmps i tèmps i pèr li guèrras pèr li faire e a pèr li pèrdre la nòstra folié paura folié d'enfants de degun jamai l'aimarem pas amb pron de violéncia a a nòstra folié passats retorica de vint quauqui menudalhas digeridas avèm perdut lo drech d'èstre çò que foguèron nòstri deliris ans de vida e mau d'abans sòm la d'una soma inacababla tropelada blava de contra désirs ara jogarem pas que pèr l'amor de la jòga ara lo jorn toti sabèm nôstre païs mitologic au cròs de la garganta simple e doç coma una naissènça clinat tôt sus une terra de limpia i a una patz tan granda a la 36 �cima dis arbres de matin momenet encara un una patz d'istôrias faussas inventadas pèr passion dau verai una patz d'istôrias beure la mar e li pèis amb patz talament bauja que n'an perdut lo cap li certituds ara lo jorn fa tan bèu sota lo solèu que comprenèm qu'es vengut impossible de comprene qué que siá a ne una de nôstris afaires baug un amor talament qu'avèm decidît que la vida es pas qu'un sòmi aquô's pas gaire originau e que nosautres somiam pas lo mond es de partènça e se d'uei fai tan bèu tèmps mon amor d'uei i siám e o disèm mila ans i a e mai e mai que s'espaceja dintre li vespradas de non se sap quant d'agosts ensomelhats d'enueg 'quela estranha sentida de bonaiir mila e mila ans de bonaiir i a la gosta meravelhosa dis ametlas e dis avelanas que redôlan entre li dets de fuelhas di sasons a ne tornar viure sa vida amb una talènt dau diable siám estabordits de pîgresa ara lo jorn avèm penjada la revolucion au de nôstre musèu dau fuôc sus ta cimèu e li flambas de lenha verda fan cara de môrta geografia dançarèla es tèmps de se despulhar d'aquela vièlha farda d'esperança e rason que nos pega a la sang ara lo jorn avèm perdut una guèrra avèm lo bonaiir que dison a portada de côs mai n'avèm oblidat l'usança a pas quitat de se bidorsar una dins lo vènt l'olor fôrta de mentastre que refofa d'aici fins a la mar �apasima li désirs apasimam de libertat pèr rire ara per ara nos demôra pas que nòstre pichòt désordre a nosautres sols e la doçor pauc a cha pauc farlabicada d'aquela nuech que nos i podrem pas la largada e nos fòraviar toti li camins van Roma e per de qué nos ne planhiriàm l'èr es leugier leugier coma un matin de rèn dètz côps lo tèmps de te dire que mon amor es benlèu pas pèr ieu qu'un pretèxte maladrech pèr crebar doas ò très cap a bodoflas de mai a la susfàcia dau mond e benlèu tanbèn per maniera de faire l'amor a reviravida un désordre gratuit que fai capvirar terra e la mecanica universala pas que cèu l'espaci d'un mirau. Felip GARDY. 38 �CALENDARI LITERATURA - ESTUDIS LOU LIBRE DEL CAUSSE. Rouman de Paul Gayraud, Estampariá Carrère, Rodez. Las A QUEL libre sauvatge, escrichd'Avairon par un sauvatge las. E talas dins a ser, nosautres a nosautres A vièlh un escrivan qu' e mai en amont i mejan, brica, d'èsser sauvatge temps pas pus de bon, me l'anam poder mar o leu, demandi consi engolir, digerir, utilizar, ai- asirar. tôt en siái cas, per. * * * Sabi ben. colhauds : I a aqueles dos prefacis campanejadis inévitable de Molin, la trompetada pro-franchimanda e completament ridicula de Gairaud el-meteis, autor aliénât tip. I a tanben aquela aigasenhada, aquela pudor vergonhosa, aquela retenguda, aquela resignacion qu'empachan lo roman de sentir quicòm mai que la susor sens colèra, que lo sèxe amagat. E i a la lenga d'òc que campaneja trop sovent : vièlha tissa felibrenca. Mas aquel libre, miracle de maladreças e de bonaurs, podià pas èsser quicòm mai, sociologicament e istoricament parlant. Aiçò o una putarià polida. Del biais de las polidas putariás de Gionò jove o vielh : Segalina una puta bòrlha, n'auriá fach Ennemonde. Es pas que Segalina. E Gairaud es pas que Gairaud. Disi tant val. de Gairaud man sa : lo fauta vans, se siám Disi : tant aimi. Lo ro¬ Es pas de nosautres, legèires e escritotes venguts putas-bôrlhas. es pas puta. causas, amont en Avairon, son ta- coma : * Riòm nos ajudan conóispôble desfatat. son un * * d'Auvernha un òme passa al qu'a tuat probable quauqu'un. Es un nomat Palfèrre. De qu'es anat cercar a Riòm ? Quai a tuat ? Lo segond libre sai que o dira, anonciat pèr ièu : quand serà ora, quand Gairaud n'aurà enveja. Aquò rai : avèm leser, poiriàm rodalejar longtemps encara aital pel temps, Gairaud poiriá tanplan o dire pas jamai, aquò cambiariá pas ren que nos sufis de saber que Palfèrre es vièlh, acabat, condamnai tribunal de tôt biais, coma ieu, coma coma l'orne dels Grands Jorns, nosautres Palfèrre, à Riôm, Oc totes. sovén. Palfèrre ? se La mementa d'un escrivan (sauvatge ? A escrich de romans en francés « car j'écris pour le plus grand nombre ». E faguèt tindar tôt un temps las campanas molinièras amb los bafraires de tripons) s'embarra pas dins un sol cap. Mementa sauvatja. Me¬ menta en via de desvolopament. En camin cap al progrès mecanic. Entre l'escrivan avaironés Gairaud e, metam, Philip¬ pe Sollers, i a tota la diferéncia tecnica, tôt lo manca a ganhar tecnic que pòt i e non pas. sauvatge d'Avairon aver mia bôria del Un l'economia entre barbara l'econo- e parisenca, entre Montpelhièr-IBM e la Cauce. autre mond. Una autra D'autras estructuras mentalas. d'abans. Una mementa neòlitica. mementa. Un mond 39 �leu ai trenta dos ans neòlitica. Ai segat al Risètz vosautres ? memòria ma e es vinha volam, ai ventât al vent e fotjada la son ron. En Avairon ont i sas cas encara. societat una mentalas estructuras que tota a neòliti- son Jol vernis que pòdon Rodés donar al licèu de al o seminari pichon, jol vernis pòt agantar dins la bibliotèca d'un que se notari de Severac demòran fondamentalas ras l'an, èsser las estructu¬ esparnhar, : siás passar parèisser, te'n creire. Rei dins son agre » aqui la lei disiá Max Roqueta un còp. i a aquel ré¬ giment de negres que caldriá per rom¬ pre la femnôta segalina davalada sul cauce dins l'ostal dels parla-pauc. I a l'infèrn e lo paradis tôt ensemble entre los e, se pas, « dos d'una femna. sens de la bòria sola. I I a, I i la soletat a a, i : la lenga, tanben. Al centre. A las tripas e non pas al cervèl. Aici siàm pas a Montpelhier ni a Tolosa. En aval se pot crebe la lenga que afrabada, fotuda per que se pòsca inventar dins la lenga reconquistada una nòva civilizacion « ultramodèrna En aval i a totes aqueles ospensar rebala cal que la Alara ? Gairaud que civilizacion Se Pòble escanat. riài de saber, perqué ? qu'an pas dison aque¬ aima- jamai) una lenga jamai ausida, i a aqueles poëmas fargats a còps de diccionaris, aquela lenga que s'aprén en l'ensenhant, sens gost ni gosta mas testarda, volontària, aquel mond que pensan. Aici non. Aici i a una lenga de cada jorn, en plena santat mai que mai quand ditz moien per mejan, en plena santat e que creba, qu'a pas arrestat de crebar cada jorn davant Bodon, Molin, Gairaud, Combetas o Roqueta o Larzac desempuèi qu'an agut lo doble malastre, lo doble bonaiir quane embolh ! de viure o — e Siái s'abolís. condamnât a ren morir non nais. Morissi. e mos enfants Escriure del lo libre. Bodon Cauce. dedins, coma o ditz Larzac. Palfèrre que se sovén : dichas long d'aquel Libre del Cauce, i a de causas que Palfèrre se'n poiriá sove¬ nir, d'autras que non. Ni Palfèrre ni Gai¬ raud. Gairaud ben trop — ont sap l'aprenguèt ? las velhadas, o lo barjacatge pels camps, pels fièrals ? — que la mementa es plegadissa, sociala, collectiva, pas cosmica. Tôt sovén, dins se conte de e una construccion tan modèrna, non au libertat de ra¬ qu'es benlèu, si mens tan gran- da que la de Joyce o de Faulkner. Cadun dels personatges. E caduna de las cau¬ sas, quand cal. La paraula li ven. Palfèrre o Segalina, jaça o lops. Quand es besonh. E Gairaud de contunh. Per dire 1968 çò lo : que mementa se los viure : biais d'èsser la referéncia constants, lo raconte s'escriu, que la deslarga, que se meton a ornes 1968 sabon. En 1968. que ròc, lo temps e las femnas del libre. vielh parla puslèu qu'escriu (aqueste libre es un libre parlât, a pausa ; lo contrari exacte de çò que fa Bodon qu'el escriu totjorn son rapôrt), s'embarra dins aquel trabalh baug sus lo temps que consistis a ennegresir de papièr, a tota prèissa. 1968 : lo ròc, la fin d'un temps, d'un pais, d'una lenga, d'un un orne al mond, d'un Gairaud. E davant lo e sa pais berts en al aquel mementa caminar. Disi roc òme nomat de finimond immemoriala du- davant entre qu'es (entre 1960 e 1968) que tôt se Messòrga alara ? Non pas. Per es¬ arrèr passa. E libre de tôt — d'escriure. Tôt 40 pas conoisson dels Grands Jorns. Estran- e del ». tals que se bastisson aicí-siám, i a les estudiants qu'aprenon (perqué ? lo escriu luòntes Son me pas. sovenir. gièrs Es enfants. tôrnan mos quand lo de Catôia que a... la a pus e los conoissi pas e bigòs. Fa vint ans e pas mai. En Avai- al pas enamont criure se cal virar davant la paret e totas fenèstras tancadas. Per furnar dins çò que pòdes saber. �E cima i a lo pais. a Sens illusion de Gaitatz puslèu consi perdut. paradis s'acaba dins un espet de rire l'episèdi lop. La misèria. L'orguèlh. Los ornes. Tôt s'intégra al roman. Pas un sol personatge — e mai lo mestre d'escòla que poiriá sortir de Panhòl, mas que ne sor¬ tis pas : sortis de las ribas de Tarn, es païsan encara, e es estrangièr ja ; e mai Lisotto que poiriá sortir de Delly e qu'es pas qu'una filha de bôria ,e mai... e mai... pas un sol personatge que non siá de carn e d'òsses, que son astrada siá pas del escricha dins las realitats economicas e socialas del temps, vertadièr fins que retenguda, fins que dins aquela non-libertat que sembla los caracterizar totes. Un païs d'explosions dintradas. dins sa Vos convidi ne a dintrar. i Vos convidi a parlar aici. Me despassan los problè- mas de tôt ordre literaris — aquel que pausa d'òbra (è autres e libre qu'es pas un — cap non, mas de caps dobras presses), mas un exemple e un côp d'agulhada. Dins lo sens de la vertat e de la responsabilitat de l'escrivan del pôble. Ives HOQUETA. n'avèm FRANCES DE CORTETA, Tròces causits amb un assaber istoric, biografic !" e literari, e de nòtas per Robèrt Lafònt, Lo Libre Occitan, 1968. quauqua rèn que buta l'occitanista (l'occitanista intellectuau deve dire) a furgar dins lo passât pèr i trobar, se non la glòria de nòstri rèires, a tôt lo mens d'òmes qu'abans nosautres aguèsson portât testimôni de çô que siám. a I qu'un malastre : es que l'alienapas d'ièr, buta que data l'elèit occitan qu'escriu sa lenga (ò la de si serviciaus) a desgaunhar li mòdas culturalas, literàrias e autras, de França e subretot de Paris. E vaqui la descuberta que se vira contra lo que l'a facha : ansin lis autors dau purgatôri occitan (segles XIV a XVIII) serián de reaccionaris afrós e l'emplec de l'occitan lo signe mai clar d'una mediocritat congenitala. cion a occitana, A de moment un contèsta dau passât nòstre, per de Un gentilòme agenés dau milha ças de en florida Encara cia que, prepaus qué Corteta ? sègle XVII, fa- magistrats, qu'escriguèt très pe- ôc. Encara période barrée bêla a un ont de i a que vèn de tôt, renaissènça dins aqueu maugrat la vers 1610. borgés, intellectuau de provinper un mitan de gents coma fau, un de escriu causas per grassas se passar lo tèmps ? Non, pèr Corteta es pas tan simple. Siáu pas segur qu'ôm aguèsse ben destriat li motivacions que butan lo Corteta escriure a en ôc. Son univers li¬ França (e mai Castilha benlèu) : eu se gropa a adaptar a l'occitan un estil dramatic (gen¬ de terari personatges, res, flòri referéneia Paris. Tôt a faudriá faire en se vei qu'es lengatge) que lo contrari bòna de creativitat çô fasiá que occitana. Benlèu per de qué a pas la consciéncia linguistica? Si que l'a, au contrari. D'un costat se laissa anar au gallicisme amb un biais tissés cada côp que lo ton s'enauça. A d'alexandrins francés que i viran per la tèsta e ne'n forra de pertot. Mai d'un autre latz ridiculiza Ramonet, tip dau confiât de li fasènt parlar un « francitan ». Es benlèu un di primièrs exèmples de cèntratac linguistic. Presonier d'una nèrma estrangiera a l'occitan, Corteta capita l'impossible : una creacion originala. Aquô fai badar. créia grand gusàs tèrna marrit quora Pasmens faudriâ parer desrasigat au cavar pais, en mai fons e lo com¬ dins lo detalh amb çô que se fasià 41 �a l'epòca (per la pastorala ò la peça d'entrigas...). A amada perpaus de dis òmes l'amor : l'estiu Filipa, e la que chata tant conèis pas fuc jamai dins lo cor de non [Filipa... remarca una Dins s'èra fach : abans força peças d'entrigas avèm aquela chata Molina Corteta. de Tirso de freja qu'ama pas e que fin finala se rend amorosa d'un jovènt qu'es una chata en travestit. Li qualitats scenicas Corteta, benlèu negar : se que pôdon Sancho, ni lo Ramonet, ni perdrián a èstre montats (s'aviàm ren d'autre a faire...). Aquela edicion en pichon classic occitan es pas tròp sabentassa qu'aquô fai paur is escolans. I a just çô que fau. Un reprovier pasmens : lis entrigas amorosas qu'agradavan tant i gents de l'epôca, son jogat, mai subretot ni la Miramonda talament entremescladas l'una dins l'autra qu'òm pena per se'n faire una idèa. Quauqui tròç de mai serián pas estats de trop. Aquò fai una bôna edicion de Corteta, mai corteta. pas foguèt jamai J.-M. MICHEL LO LIBRE DE RUT, présentât per l'Abat J. Roqueta e revirat per el amb Tajuda del Pastor Lys. Lo Libre Occitan, 1968, 69 p. VAQUI lo primièr fascicle d'una integrala (e avenidoira) de larevirada Biblia Occitan. Ja teniàm lo Novèl Testament en complet traduit pel Canonge Cubainas, lo libre de Tobias e los Sa/mes pel meteis, la Genèsi, deguda a Mistral, e qualques autres libres desparièrs. Esperam amb força gaug lo moment que poirem legir l'Escritura tota dins nòstra ienga. I Rut. a Es quicòm d'esmovent dins lo primièr trôç quom s'i aquel ataca quand ôm s'escomet a l'estudi de l'ebrèu. J. Roqueta, que comença de s'especializar dins l'exegèsi biblica, a donc causit, per sa débuta, un tèxt a son auçada. séneia pas d'escolan. Las notas o dison teis pro, apièja ont la aici criticas d'un trabalh e linguisticas reflexion sul tèxt me¬ justifies la revirada. O ditz a l'encèp istoric, arqueologic, teologic e pastoral que fa fàtanben cia al Ne soi comentari raconte, Discutirai 42 e lo pas pas sus sos la punts pagina esquèrra. de vista tecnics. capable. Assenhali aquela pre- de mins J. una dona coma R. espéra d'una déféra dels ca- la sola imaginacion. s'acontenta pas de traduccion atanben de e la divina Puèi comentaris De balhar Nos principis, la revirada compléta dogmatica sortida » nos justificar. lectura. una velacion de una en per començar, amb de la « Constitucion : « sus de Una la Re- Vatican lectura II. pel sègle XX » e una « Pòst-introduccion per lo qu'a pian legit ». Se i trôba una mesa en garda contra un literalisme oblidôs del cambiament social, especialament dins çô que tôca a la familha e al maridatge, que son Pr'aquô s'agîs scientifica produccion occitana dos nescrich Humanae tèmas èra jos Vitae. drech, dins del libre premsa J.R. aviâ de Rut. quora donc Lo ma- sortiguèt plan lo d'ortodoxia, de pas èstre en avança d'un document pontifical. Li cerquem donc pas de pesolhs se son image del mond rebat pas exactament lo de qualque enciclica. Sens qu'aja aqul dessús demandât son idèa al Roqueta, me sembla possible d'afortir que renegariá una amira �d'alhors, res de çô qu'a escrich, es¬ qu'aquò lo forçarié a se renegar encara de sa critica implicita d'Humani Generis. Cresètz-me, sérié de plánher. I a una logica perfiècha dins las reflexions de J.R.. Per el, la familha e lo maridatge crestians son d'interpretar segon la cristologia e l'eclesiologia d'Efesèus V, non pas segon lo Vièlh Testament o qualqua lèi naturala que sié. D'aquô soi amb el En la « Pòstintroduccion » legit m'aprenguèri l'existéncia d'una version aisidament dins las pas, tent consent. de Rut, facha, en 1933 o pauc abans, pel canonge Lafarga. Importanta o gascona non, calié parlar. Me permeti de sug- ne gerir que dins los fascicles venents se fasca totjorn lo compte de las reviradas occitanas ja fachas, foguès a l'Edat mejana. Aimariéi tanben que d'expressions bonas d'aquelas versions trapen lor camin notas feréncias La lenga d'aquest fascicle es, segon un N. B. de la p. 5 una « lenga d'ôc unificada sus la basa del lengadocian central ». Aquela volontat de defugir los problèmas d'una infinits moniarié Biblia los ont cada dialectalismes dialectalismes dels ludar. Nos koinè modèrna cal libre traductors n'arribar scientificament e gicament fondada. La solucion aici guda es la que l'I.E.O. recomanda J.R. tant de balhar solament aqui, clara 1 una se bon exemple. Pas dins l'escritura, qu'es conegudas. e la de Dhor- e occitanò-Catalana. pas criticar, mas D'o demandar sérié de criticar que faguès pas. De tôt biais felicitarem lo Roqueta per aquesta primièra reûssida, tôt désirant que la segonda venga Joan lèu. Joan-B. SEGUIN. : a Besièrs, una vesprada de musica poësia occitanas. avié tôt çô que voliàm pas : un public vestit, assabentat, cultivât, artista, vengut per ausir quicòm de qualitat (Pensatz ! los Còrs de l'O.R.T.F. ! per un côp qu'avèm quicôm de polit a Besièrs ! quicôm que venga de Paris...). Una cola de gents coma cal (entremièg qualques autres). E puèi de poësia bona, de polida musica, dels Trobadors e d'autres... Mas dins un biais antologistic e religiosàs. Mon Dieu ! cions de quora desliurarés nos literatura e Quantes de concilis e amators gues ? cara de Jerusalèm sembla que sién E perqué pas citana promo- félici¬ costat de las re- solas estadas consulla dels monges de Montserrat ? Los Catalans pôdon proba¬ blement nos ajudar a botar l'Escritura dins nôstra lenga. Cal far d'aquela entrepresa benvenguda una butada a plec ocme es ; a reviradas tadas. pedago- ■*- dels Aici la Biblia criticas, las solida. e de sa- a lo mas En julh de 1968 e sota- de es jorn un testi- los e a nos caldrà encara dels cler- de Revolu- faire per veire ta vertadièra dins la solidaritat amb ton pòble, quora parlarem pas de tu que davant los paures que, probable, força aquel vespre ? Los paures, vòli dire los qu'an lo cor simple e verai, e que venon pas per adorar la Beutat, aquel dieu marrit que dessepara los òmes, s'óm se'n maina pas. Pels borgeses que nos ensenhèron lo contrari, èra un mejan de reconôisser los sieus. d'Occitans conscients (e Perdequé quines occitans !) se prestèron en aquel jòc, lo 20 de julh a Besièrs ? Per amor d'Occiténia, de segur ! Mas puslèu per fisança dins la vitalitat de la cultura occitana, dins son poder d'anticultura, que faguèt petar tôt lo vielhum e lo laguiatge d'una vesprada que, tala coma prevista, sérié pas estada possibla aprèp mai. çai e per èran pas 43 �Podèm dire ara foguèt agradiu que e regalèrem ! Lo buf de la poësia e de la musica qu'exprimls l'èime dels òmes e d'un pôble, es mai verai que tôt çò que se'n fa. Aquel vespre foguèrem atiroses. Per un côp nos sentissiàm nonos que sautres, en Mas cò nòstre. cò nôstre : la qualitat de nôstra poësia, la qualitat de las voses, la tenguda de l'espectacle ne pas embarrats en ELIAN CROSS ROBERTS fasián quicòm d'autentic e d'universal. E puèi aquela libertat, aquela simplicitat risolejanta dels musicians e dels contai- res, faguèron que Simona èran : amb la còla Ives amis- Roqueta vertadièirament d'una accion grèva e sieuna public foguèsson pas totjorn de que i fasiá ? lo mai e ; e actors la nautor, a Marisa Ar stourm evit : solidaritat aimabla, sa tosa ROS. yezh (al Liamm, ar Niverenn 129, Gouhere-Eost, 1968). LA revistadaubretona Liamm a publicat, gallésAl P. PENNEG lo los raconte teoricament revirat de la tôt per ponhent ensems luta non-violenta daus enaurant e patriòtas gal- leses per lor lenga. Cresèm sovent en França qu'Anglaterra aporta subre un platèu d'argent tota mena d'avantatges a las etnias de Granda-Bretanha, sens se faire pregar ! Aquò's la meteissa error que cometèm respièit a Olanda, qu'acordèt pas de dreits a Frisa que per après de manifestacions força importantas a Ljauwert (Leeuwarden), vila principala de l'encontrada. Reconeissèm païses an una tôt actitud parier qu'aquestes ben pus liberala França, e que lo nivèu de la luta es rapòrt amb las diferéncias de comportament dau govèrn d'un biais, e de consque en ciéncia etnica de l'autre. Cresèm pasmens qu'es pro util de faire conéisser la luta daus galleses. Car, se podèm pausar directament lor combat pas tras- França, podèm au mens i trobar tôt ensems una justificacion esmoventa e lo désir de cercar de mejans adaptats a la situacion nôstra per butar practicament d'en avant la causa Ar de nôstra stourm evit en yezh lo calen- obligar l'adlo bilinguisme Cambria (Pais per practicar Galles) ges, Son condemnats son e multa. : Refusan de condemnats a a pagar pagar. Novèu la preson. Per una procès. exem¬ ple, Hywel Ap Davies vai cinc fes davant los jutges de març 1965 a octobre 1967 ; Gwyneth Williams, cinc fes d'agost paga mandada amb un fuèlh en anglés : esperarà dètz meses, e fin finala, aura son butletin bilingue, mas perdrà una part de l'argent qu'avié ganhat. En legir nos venon raconte despolhat, tanben los noms de Llinos aqueste cars Davies, Geraint Jones, Delyth M. Davies, Williams, Gareth Miles, Trefor Beasley, Gwyn Jarvis, Emrys Davies e d'autres, que lor coratge indondable acaba per faire espelir un vam de solidaritat Anwen en Cambria en : solidaritat d'en mai pagar las nats, lor permés es dièr simplàs d'un combat menât per una ponhada d'ômes per fin d'obténer l'emplèc efectiu de la lenga gallesa dins tots 44 subretot, e a reconegut en refusan de presentar lor permés de conduits escrich en anglés, o de pagar los impôsts exigits en anglès, botan d'inscripcions gallesas sus lor veitura... davant Alara, son mandats los jutde que, lenga. ar domènis, ministracion multas d'escapar daus positiva condem¬ a de la penas frenarián lo movement : çô que eau es de multiplicar los proces¬ ses per esmôure l'opinion gallesa e bri- trop fôrtas, tanica. que �Dins lo corrent d'aquela luta, una plena d'ensenhament se pro¬ duis : après que Neil Jenkins aguèt obtengut lo dreit de parlar en galles pen¬ dent son procès e d'aver un interprèt, Kenneth Pugh refusa i'interprèt, en dire qu'un interprèt convèn per un estrangièr, alavetz qu'es chas se en Cambria » : pas esperar tau sostén la avèm « escalada » en França I), los patriòtas galleses an capitat : lo Secretari d'Estat per Cambria decidiguèt de faire imprimir dins las doas lengas tots los papièrs administratius. Una fasa novèla dau combat pot ara se durbir. « luta, la repression, noiris la luta. coma Aquò, es una luta d'usança, sens esespectaclôs, menada au començament dins la solitud e l'incomprenença, e onte es necite un coratge a tota esprèva. Aquô's solament au résultat, tardiu e incèrt, qu'aparèis la justificacion e la grandesa d'aqueus sacrificis sens glèria, re¬ petits longamai dins l'indiferéncia de la pleit e massa dins las daus trufariás mai bès- tias. Car, sostenguts los deputats nadeputats trabalhistas (eau reconéisser que se podrià cionalistas e per per quauques Diretz sèm ben luenh d'aquè : d'estatut, ges de Secretari d'Estat, ges d'existéneia, ges de deputats, mens de combatents e son esparpalhats sus que ges territori un dètz fes mai estendut. Cau simplament conclure que lo servici de nèstra lenga exigirà un esfòrç particular d'imaginacion per trobar de mejans de l'aparar adaptats au nivèu présent e a las particularitats de nèstra situacion. Lo mendre acte pot èstre coma lo diable de Mistral : porta pèira. Mas caudrà força pèiras per una maison tan granda e arroïnada coma Occitània ! P. BONNAUD. REVUE DES LANGUES ROMANES, t. LXXVII, 1967, VI11-314 p. T~"\EMPUEI ' 1965, vocacion la R.L.R. torna occitanista a sa del sègle pas¬ sât. Ne trapam la prèva dins son tèm 77. Es pas que d'o durbir per legir sus sa Taula los titols de quatre articles sus onze —, portant sus de subjèctes occitans e de périodes de nèstra istèria entre los sègles XI e XVIII. Sens parlar d'una mièja dotzena de renduts « » réforme tridentine dans « article cés sus « Las Admonicions de St Fran- que nos ne balha lo tèxt segon lo manescrich d'Assis e un estudi filologic e », istoric d'un bèl interés. Nèstra lenga dignitat cada cèp que s'emplega d'un biais qu'es pas estrictament lilerari. Esperam que l'exemple aici torna trapar donat sera De que los tôt sa seguit. aquel numéro retendrai articles de Crestian Anatèli pas : « La ». reisserà dins mon comentari çai-jos. L'estudi d'Anatèli tèca dos domènis — comptes de libres tocant lo meteis domèni. Mai que mai es de jos-linhar l'emplèc de l'Occitan per lo Joan Roqueta dins son J.-B. d'oc et l'emploi de l'occitan pastorale », e de Marcèl Barrai : Favre, poèmes inédits en langue Lo ligam que vesi entre eles apa- la l'escritura occitana : al sègle XVII en l'em¬ plèc de l'Occitan dins la presicacion. Al centre, lo tèxt occitan d'un mandament de Mhr. F.-E. de Caulet, de 1645. Vertat, i auriá mai a dire sus aquel document que çè que n'i a dins l'article. Me sembla de remarca, per exemple, sa grafia. Los diftèngs e triftèngs son notats d'un biais classic : -ieu, -iu, etc... D'ont ven aquela trèba ? Los escrivèires del sègle XVII nos avién pas acostumats a un tal puris¬ me grafic ; e mai tôt siá pas perfièch dins lo mandament en question, al quite nivèl grafic ! Daissem tôt aquè de caire. Es de le¬ gir l'article de l'Anatèli. A prepaus de « » 45 �l'empléc de l'Occitan dins la pastorala pòst-tridentina mena lo legèire de Provença Gasconha, en Caôrs. Los fachs valon d èstre en amassats passant dins son per filât los avesques ligats amb lo movement d'aplicacion en França oe la reforma tridentina favoriguèron l'empléc de l'Occitan dins los presics e lo catéchisme. Çjalques unes d'entre eles qu'èran pas del païs, e mai tenguèsson de sètis occitans, participèron tôt parièr al movement e s'aprenguèron la lenga. Pr'aquò, coneguts : las citacions fachas per plan, s'agis pas d'una renaissença occitana. Los avesques que Anatòli disèm se lenga e môstran o trufan de la literatura, de la de la civilizacion occitanas. Pro¬ bable, sabon çô qu'es aquò. Vôlon simplament, en emplegant e en fasent emplegar nòstra lenga a glèisa e en inspirant una literatura pastorala en ôc, evangelie los zar que vivon coma bèstias e com- idiòma melhor. Aqui pas possibles. L'Anatòli ne fa la pròva amb citacions claras. L'òm pòt donc pas parlar d'una renaissença occitana, a prepaus de la li¬ teratura religiosa pr'aquò pro importanta, nascuda a l'entorn d'aquel prepaus estequit. Empacha pas que, pel mejan de J.-G. d'Astrôs al mens, un ligam se dessenha pas cap autre los dobtes prenon dessus lo entre corrent que son R. Lafònt a sonat «La Renaissença tolosana de 1610» e la produccion religiosa. Lo problèma d'aquel rescontre ditat aitant demòra pas far res que del sens coma lo de son infecon- d'estudiar. Aquô se poirà parlar dels prèires escrivèi- s'exprimiguèron en ôc en déféra religiós, als sègles XVII e domèni XVIII. ben, de qualitat, coma o remarca Barrai. Sos galicismes nombroses vendrián, selon el, del fach que los deslo tinataris pas Occitans o que coneisla lenga, e mai n'ajan una pichona practica. Deméra de levar una ques¬ tion : perdequé Fabre — qu'es pas solet dins son cas, probable —, escriviâ en ôc per de mond d'importància sociala non discutibla ? Pausam atal lo problèma de l'encastre social e de la significacion sociologica de tota una partida de néstra literatura dels sègles XVII e XVIII. Benlèu, en ensajant d'o descriure d'un biais diferenciat, tendriàm la clau que nos durbiriá lo sens social del contengut de las ébras. Per ieu, qu'acabi de legir lo loan l'an près e las doas pèças de teatre ajustadas, dins l'edicion recenta del Libre Occitan », trastègi pas a afortir que sèm aie! en fàcia d'una produccion de retarson rai. jamai nos Nos vaqul amb l'article del M. Bar¬ fa conéisser 9 poëmas encara publicats d'aquel autor. L'interés poëtic n'es tèunhe, d'aquelas pèças de circonstància, dedicadas a l'avesque de Montpelhièr o a d'autres personatges de la borgesià provinciala ! Lor lenga, tan- 46 son pas « dament criu al cambiament social. Fabre es- contra Voltaire, Rousseau, los Enciciopedistas. Fa la prôva, amb sos perso¬ natges aitant coma amb la lenga qu'em- plega — e qu'emplegan —, que son mond dels salons lengadocians an rason de refusar las idèas nòvas. O puslèu, per nosautres, balha la prôva que lo païs ont escriu es néral de en retard sul desvolopament gé¬ l'exagén. Quai ligam podèm, se non desvistar, imaginar, coma ipotèsi de trabalh, entre aquela literatura del sègle XVIII e la produccion religiosa del sègle d'abans ? Se n'i a un, aqué's dins los prèires escrivèires. D'un costat son amodats a emplegar la lenga del péble, d'au¬ al mens tre costat sabon, ban E manca Sr. amb e en los apartenon a la classa dels que donc sabon lo Francés. Se tré- relacion amb los que sabon coma autres. Probable, se consideran coma de borgeses. Lor literatura se donarà donc per téca d'aparar los interés de lor grop d'apartenéneia o de restacament. O faràn en emplegant l'Occitan quora, çô fasent, porgisson una justificacion de mai al mond dont despendon socialament e �politicament. De còps, coma Fabre, aquò los empacharà pas d'èstre talentuoses. Es benlèu aici l'especificitat de l'escritura occitana dels sègles XVII e XVIII. E mai, de segur, aquesta analisi a vista de nas besonh auriá cam d'èstre dels un afinada. Mas nivèls vertadièrs de buta Lom tuna cal probablement afortir qu'en fagrelhar una produccion religiosa en Occitan, los avesques del sègle XVII metián en trantalh la renaissença de la dé¬ aucèls de l'ombra, Andrieu baila Très castèls del Diable. Encara encara contes de de ? l contes contes ! Son de diretz. Oc-ben perqué e nôstre I de pas de nòstra aujèls se los contèron de paire en filh. N'i a tantes e maites que son se perduts ! Puèi son de bon legir. La lenga blosa, clara, tindarèla raja d'aise. Es una bona causa qu'aqueles contes sián escrichs. pais, civilizacion, de nôstra cultura. Mas son ravilhosa. mai Es la Los qu'una polida istôria me- lucha nos de l'Orne que son assegu- tôt probable, tirar manconclusion d'aquestes articles Aquò mostrar l'interés l'entorn d'aquesta basta, çè cresèm, del trabalh que revista. se a fa a Joan-B. SEGUIN. Andrieu Lagarda, TRES CASTELS DEL Les Cahiers de Montségur, 1968. nos que pro poirià, autra d'examinar. cion, Lagarda pas del volum entièr de la R.L.R. que venèm e la situa- sent A PRES Très sègle. A prèva, benlèu, èra, de tôt biais, rat. to- se del assèti DIABLE, contes. l'Orne que se vol adonrebèca, reguèrga. De las ajudas del cel l'erès se ne servis, aquè rai, mas se ne servis coma d'esplechas per se parar de las enganas e complir çè que el a decidit de far. Per tôt dire es la lucha de l'intelligéncia contra la bruta, la es contada, de dar la natura bestiesa. Una l'orne morala ? dins es Se rason. barà a tar lo sap vencir Oc ! son L'aisina cap los utilizar de las esprèvas e bonaur melhora de cervèl, sa son : vertadièr, biais arria conquis- aquel d'un esperit seren. Glaudi LASDOLORS. POLIT1CA Pierre FOUGEYROLLAS, « Pour une France fédérale », Gonthier-Denoël, 1968. P OUR titolat une « France essai sur fédérale, la sota- question na¬ tionale », de Peire Fougeyrollas, es dins primiera part un assag força important d'estudi de l'evolucion deis existents collectius (etnia, nacionalitat, nacion e sei sa d'aquesta recerca. Es de notar que l'autor èra a Dakar, e que son sejorn ailà, que sènsa, bensai crich, de ment la relacions amb l'estat) amb l'evolucion dei societats, dins sa generalitat : a l'escala planetària. Dins una segonda part se tôt França en tracha decisiu a dei consequèncias per França son libre l'auriá pas es- l'acarar amb la problematica dei liberacions nacionalas e dau despassaen li (vers l'unitat africana), de larg per metre question, !i foguèt un convit nacion donant pron la reflexion radicala. 47 �Per eu, lei societats evoluïdas d'Eurôpa, d'America fasi una Japon, intraràn lèu dins mai e nòva la societat ultrà-moderna, : post-industriala, caracterizada per lei co- de massa, per una organizacritèri fondamentau ne sera competéncia. Parier coma la nacion ò es encara lo mode globau d'existén- municacicns cion la èra que la de cia son societat industriala moderna, a ultrà-moderna correspondrà un mode globau d'existéncia nòu que serà la résulta d'un triple movement : universalizacion e despassament de la comunitat nacionala, acompanhat d'una mesa en question interna. Una via s'impausa : la Revo/uc/on Regionalista e Federala. la societat La région serà lo camp operatòri de globalizacion : consciènt de son identitat collectiva (lei lengas etnicas venon l'aisina fondamentala d'aquela consciéncia) l'òme a de prene en carga democraticament son avenir, d'aqui una integracion e pèr lo fédéralisme una obertura sur la nacion, lo continènt, lo mond tôt. * * * Tôt legènt d'idèas nos aquest assag, tant que costumieras, vèn son un de¬ lo desvolopament de l'argumentacion que sérié tant de discutir, mai bèn sei quitei premissas, elaboradas dins d'assags anteriors. La nocion meteis- saise es : de sa « pas ultrà-moderna societat sobre », tôt que la lucha dei classas vendrià incompatible » amb ela (coma es ja amb nòstra societat industriala despuèi l'evolucion deis annadas 50 ?) ; assegurar que que « « le socialisme sablement dont ner on » seriàn : ne aqul de devenu terme un encore saurait valablement au provar l'edifici... Sèmbla mens doas per ben portar se que tòrt a puèi que, pauc que pauc, Fougeyrollas trantalheja, que legèm dins un article pareissut fa pauc dins AR FALZ (n° 3-4 de 1968) ; « le régiona¬ lisme dans 48 moderne la France et la lutte d'aujourd'hui des » : classes « français, la lutte ou deviendra le des classes de¬ conflit qui oppose, d'une part, les masses populaires de plus plus désireuses d'organiser leur vie économique et culturelle et de la contrô¬ ler politiquement par la création d'authen¬ tiques régions et par l'établissement d'un pouvoir régional et, d'autre part, la bour¬ geoisie capitaliste indissociablement liée centralisme bureaucratique et au sys¬ au tème administratif napoléonien ». en Se s'agls de luchar contre l'apropriacapitalista e lo desmantelament de la région per lo processus de concentracion, coma defugir lo socialisme ? Coma far pèr que lei mejans dau desvolopament globau de la région i escapèsson pas, se refusam l'idèa d'una proprietat regionaia que Fougeyrollas ne parla pas ? cion * * * Foguessiam d'acòrdi à non sus d'aquô, dau libre : la question dau despassament de la nacion serà pas resouguda per la negacion de son existéncia e en afortir un internacionalisme de principi. Marx se trufava ja en 1866 (letra dau 20 de junh a Engels) dei francés dau Consèu Internacionau « qui déclarèrent que toute na¬ sobra l'idèa mager dei nacionalitats e tionalité et les nations elles-mêmes étaient des préjugés surannés... », remarcant : j'indiquai... que sans s'en douter le moins du monde, il (Lafargue) semblait entendre négation des nationalités, par leur absorption par ia nation modèle, la nation française ». « Se despassaràn lei nacions, un côp pas abans : aquô per lo Biafra, realizadas, e siám d'acôrdi amb eu. détour¬ causas pas vient pas¬ qu'il soit tou¬ d'aspirations et d'espoirs chargé jours est incertain cadre dans le Lo compliment de la revolucion regiona¬ lista e federala es la condicion sine qua non lo que de tôt progrès vers la democracia e : aqul tanben podèm pas dire de ôc. socialisme Bensai qu'aqueu libre, d'unei, pacharà de far « l'autruche ». Ives leis em- POGGIO. �Difusor de totas edicions occitanas : LIBRE OCCITAN LO 82 B. P. 1 LAVIT - ★ ★ DEMANDATZ LO CATALOG GRATUIT LO LIBRE OCCITAN EDITA « NOUVELLES D OCCITANIE VIURE — la librarié ES EN VENDA A Lacour-Devoisin, Bd Amiral-Courbet a Nîmes, Teissier, C. Regala a Nimes, l'Ane d'Or », C. de l'Argentariá, Montpelhier. Vallat, Pl. Chabaneau, Montpelhier. « Haffner, C. de Candolle, Montpelhièr. Bouisson, Avenue del Teatre, de la Maréchal Foch Ciutat, 43 C. Clémenceau, a Carcassona. Racine, Q. de Lattre de J. Roustan, 2 C. Sauvages a Romanilha, C. St Laffite, Besièrs, a C. de la coquille, Besièrs. Tassigny Alès, a Sèta, Agricol, Avenhon. La Canabiera, Marselha. 156, Quartier Latin, 68, Bd. de la Liberacion, Marselha. Courty, C. des Poilus, La Ciutat. Le Goff, C. Gambetta, Pau. La Maison de la Presse, la librarié L. Viven, 9 C. de la Republica a C. E. Vaillant a Aubanha, Decazevila, Bitard, C. de la Republica a Peirigûs, Juliette » • « Récamier, 31 Occitania A la Bible », C. de la Caritat C. del Taur, Tolosa. d'Or», 22, Car. del Taur. Tolosa. a Lion. » �� Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Périodiques toujours sous droit Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Type de périodique Buletin d’informacion d’associacions e partits politics = Bulletin d’information d’associations et de partis politiques Région Administrative Languedoc-Roussillon Variante Idiomatique Languedocien Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Viure. - Annada 04, n° 14, novembre de 1968 Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Viure. - Annada 04, n° 14, novembre de 1968 Creator An entity primarily responsible for making the resource Lafont, Robert (1923-2009). Directeur de publication Publisher An entity responsible for making the resource available Imprimerie Barnier (Nîmes) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1968 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2020-04-28 FB License A legal document giving official permission to do something with the resource. Certains droits réservés Relation A related resource Vignette : https://occitanica.eu/files/original/8f64cf34df346347b717b4fa0a74eda7.jpg http://www.sudoc.fr/013416006 Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <a href="https://occitanica.eu/items/show/22550" target="_blank" rel="noopener"><em>Viure</em> (Acc&eacute;der &agrave; l'ensemble des num&eacute;ros de la revue)</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 vol. (48 p.) ; 20 cm Language A language of the resource oci Type The nature or genre of the resource Text publication en série imprimée Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 19.. Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://occitanica.eu/omeka/items/show/22574 CIRDOC_D3-1968-14 Subject The topic of the resource Mouvement occitan Périodiques occitans Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Rouquette, Yves (1936-2015) Beringuier, Christian Seguin, Joan-Baptista (1925-2007) Bazalgues, Gaston Chirié, J. Baylon, Christian Gardy, Philippe Description An account of the resource <div style="text-align: justify;">Laboratoire vivant de la pens&eacute;e politique du mouvement occitan, la revue publie reportages, enqu&ecirc;tes, t&eacute;moignages, d&eacute;bats et comptes-rendus engag&eacute;s. <em>Viure</em> contient aussi des textes litt&eacute;raires.</div> Source A related resource from which the described resource is derived Mediatèca occitana, CIRDOC-Béziers, D 3 Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Contributeur Le contributeur à Occitanica CIRDOC - Institut occitan de cultura Cultura occitana = Culture occitane Musica occitana = Musique occitane Occitanisme = occitanisme