https://www.occitanica.eu/files/original/dd30c38e135b715726bb26104cb8f486.jpg b07bc926e9d0c44a2f1d4030e79ac576 https://www.occitanica.eu/files/original/32125b61982a79442b76fe7312ba9a5b.pdf 307a5f7c361fe4ca5f0addc4da3e9432 PDF Text Text �VIURE SOMARI RE VISTA OCCITAN A TRIMESTRALA Director : N° 24 — Estiu de 1971 R. LAFONT. Cap Redactor : F. GARDY. « Chantebrise C, 135 Av. de 34 Lodèva, ★ REALISME, p. ★ 1871-1971 CAMBIAR Montpelhièr. Comitat de Redaccion G. RASALGAS ★ p. J. LARZAC, Gui MARTIN, J.-M. MICHEL, Ives ROQUETA. . Lo numéro Estrangièr C.C.P. ISTORIA D'OCCITANIA - ISTORIA OCCITANA, per Felip Gardy, p. 28. ★ UEPOPÈA CATARA, Roquebert, Robert Roqueta, p. 3. 18 F. 30 F. an . . . . . 20 F. ★ L'IDEOLOGIA per 5 F. .6 F. 15. ★ un Sosten VIDA, 5... p. LA COMUNA EN OCCITANIA, G. FABRE, Estrangièr (250 ptas) Ives Roqueta, per per LA : J.-P. BRENGUIER, Abonament : 1. ★ amb Lafont Miquèl Ives e NACIONALA, p. 38. J.-I. Guiomar, CALENDARI, per Gaston Basalgas, J.-P. Brenguier, Felip Gardy, Pèire Miquel, p. 55. BRINGUIER, 1566-54, Montpellier. ★ Cubèrta Los abonaments : Estampariá BARNIER, Manifestacion sul Larzac. Niraes. Lo Gerent : Joan-Pau BRENGUIER, 8, car. de la Sala-l'Avesque, 34 Montpelhièr. Tel. 72-89-76 parton d'ara en - a los que s'abonan dins lo cors de mandats lai del 1er genier. Los fascicles ja pareguts seràn de l'an. �RÉALISME INS lo moment que sèm per Vevolucion del movement occitanista, après una passa de recèrcas, dins la discus¬ sion e Vaccion, menadas en Occitània subre los fâches nacional, cultural, revolucionari (passa marcada puèi per la naissença de Lucha Occitana) lo Comitat de « Viure » ten T""v a dire quinas son a son vejaire las accion revolucionària occitana. condicions necessàrias L'axe de la lucha : una es ara définit lonizacion totala dels Occitans, contra a aquò's lo de la descolucha mondiala part de la l'imperialisme. * * * Aital es pausada la question del socialisme. Un acòrdi pro aisit uèi a realizar en mitan occita¬ del socialisme : los animators de Lucha Occitana, per exemple, insistisson, e mai an rason, sus la nécessitât d'acampar sos militants sus una basi de classa e per una lucha de classa al dintre coma en defòra d'Occitània. Una opcion occitana qu ignorariâ lo fach évident que las classas possedentas occitanas son collaboratriças de l'im¬ perialisme francés, europenc, internacional e que parlariá, per exemple, d'union sacrada dels Occitans, séria pas qu'una escapa istorica e, en realitat, un sostén efectiu de la collaboracion. Ara qu'es desempuèi vint ans lèu, enterrât lo nacionalisme felibrenc, se cal mesfisar de totes los biaisses velats que pòt prene en cò nòstre aquela vièlha opcion. nista a es prepaus �Mas sufís biais abstrach pas qu'un en termes organisme politic se pause, d'un de lucha de classa. Li cal tanben définir al nivèl d'una estrategia, d'una tactica, de mejans d'organizacion de sos militants e d'organizacion de la vida sociala. A aquel nivèl de lucha, l'irrealisme politic seriá de creire que l'afirmacion occitana sufis per se poder passar de la vida politica concrèta. L'accion occitana revolucionària resse d'intervencions publicas, de las massas, de modèls contra ment aicilos combats delà senèstra revolucionària. Parièra- l'afirmacion occitana pòt descolonizacion regionala, la lucha per un lo débat sus la amainatjament del territòri dels una « autra francés » segon passar per los intéresses organizacion dels trabalhaires, egalizacion dels salaris al nivèl de l'exagòn, de l'Euròpa et cetera. Trop de mesfisença per las aliganças tacticas, per de mots coma lo de « régionalisme », en un mot tôt ipèr-occitanisme que non tendriâ compte del contèxte istoric e de las mentalitats, son los melhors mejans d'embarrar, de gelar nòstra accion. Quand mercats, una tracha de l'explotacion coloniala del pòble clar qu'es mai coma prolétariat que coma etnia que lo pòble occitan es oprimit economicament e socialament. A costat de las especificitats etnicas i a d'especificitats proletarianas, de solidaritats que se'n deu tèner compte. Se l'explotacion coloniala de las régions pòt ajudar força mond a prene consciência de lor alienacion etnica, d'òc, dèu se esser las doas alienacions ligadas de fach, o son pas per pròba que la rompedura entre ré¬ gions provesidas passa tan plan per l'etnia francesa coma per l'occitana. Tota una part de nòstra accion per la justic.ia dins lo cambiament dels rapòrts de produccion suspausa que trabalhem dins la clartat amb d'ornes que nòstre engatjament occitanista lor sera pas evidentament revolucionari. Autrament dich que, parlant de socialisme nos vejan atalats a de bon a sa realizacion, non pas solament dins çò nòstre mas pel mond tôt, « França » compresa. se nécessitât absoluda e son tôt * * * 2 �Es quicòm mai amb lo nacionalisme. Fa d'annadas que sus aquel sicut las discussions s'esperlongan. Or, dins la qu'existis una realitat linguistica e especifica e irreductibla a cap d'autra — mesura culturala occitana aqub's çò que totes los occitanistas reconoisson ara plan una nacion occitana. Oprimida, segur, alienada, en defòra del camp de consciéncia de la màger part dels ocictans. Mas nacion pr'aquò. E, se se pausa nacion, cal ben dire que l'aparament d'una nacion, sa projeccion en abans dins l'istbria a far, es un nacional-isme. Le tôt es de confon¬ dre pas, a la francesa, la nacion realitat culturala e l'Estat que coma Vorganizacion sociale es pas que l'infrastructura de la cultura presa al sens total de la paraula. Es pas que dins la mesura que lo nacionalisme occitan cercava dins l'estatisme lo remèdi a totes los mais, se pausava en força repressiva, en volontat d'occitanizacion « forçada » que l'avèm refusât e que contunham de lo refusar. En fach, dempuèi totjorn, totas las accions linguisticas e culturalas occitanas (e mai quand los que las menan s'opausan a un naciona¬ lisme politic) son un combat nucional. Es ora de n'avalorar l'ambicion qu'es la promocion de l'occitan dins totes los emplecs socials, sens cap de vergonha. Es finit : l'occitan pòt pas pus èsser un ornament gostós, pintorèsc o insolit a una cultura que demorariá francesa, a de biaisses de pensar, de viure, de crear que deuriân tôt als mòtles estrangièrs. Parlem pas d'un « bilinguisme per réalisme » que nos tornèsse a una situacion patesejaira. Avèm pro avançat aquestis darrièrs ans (dins la cançon, lo teatre, l'intervencion publica en oc) per qu'un bilinguisme d'aquel biais siâ pas pus e — existis admissible. * * * aqub's pas lo tôt. La question es de saber tanben quin aparelhatge institucional la nacion occitana tan plan coma un socialisme en cb nostre a de besonh per prene sa Mas de plena talha, s'exprimir en libertat, enfortir son dinamisme, utilizar sas conquistas per una novèla pojada sens constrencha ni repression. 3 �Avèm plan consciéncia, en pausant aquel problèma de democraticas, qu'anam decèbre los tenents d'un espontaneïsme que fa flòri d'aquesta passa en mitan occitan. Avèm pro, ça que la, aici a « Viure » e al C.O.E.A., marcat dempuèi longtemps nòstra mesfisença davant los re¬ corses estatics per poder prene lo risc de parlar de la néces¬ sitât que siám d'afermir per d'institucions, transitòrias sai. que, mas fòrtas, las résultas obtengudas per nòstre movement, associât a plan maites, dins lo domèni de la justicia sociala e de la justicia culturala. Institucions que caldrà primièr impausar, conquistar tanben suis notables. las institucions La solucion estatica al jos-desvolopament, a l'explotal'injusticia culturala nos sembla totjorn èsser una engana dins la mesura que cresèm que Nacion, Estât, Socialisme son pas necessàriament de realitats confonicon dels ornes, dudas e que a la lucka de movements coma lo nbstre se situis al nivèl d'un combat per de tips novèls d'organizacion politicas, socialas e culturalas ont lo « politic » aura pas jamai qu'una fonccion de servici e non pas d'egemonia. Ni la na¬ cion occitana, ni lo socialisme en cò nòstre, cresèm pas que degan vestir ni confondre amb un aparelh d'Estat de tip francés, centralista, nivelaire, repressiu que lo combatèm pas ara per lo nos tornar impausar puèi. se Lucham per una societat internacionala dels òmes liures, dins de batèstas concrètas. VIURE. « FRÈRES DU MONDE » — N° 70 (mars-avril 1971) FERMENTS REVOLUTIONNAIRES Bretagne, Corse, Euskadi, Occitanie... ★ Comandar lo quasèrn, franco 6,50 F. a « Frères c. de Pessac, 33 Bordèu. du Monde », 208 C.C.P. Bordèu 2674-85. 4 �1871-1971 : cambiar la vida A Marselha, del 23 de març al 4 d'abril, a Tolosa del 24 al 27 de març, a Narbona del 24 al 31, s'es pogut creire que s'anava cambiar la vida. Lo pòble en armas ; las femnas per carrièiras a costat dels ômes ; de soldats que meton la cròça en l'èr, fan presonièrs sos oficièrs, passan de lònga e de pertot del costat de la revolucion ; los borgeses que s'amagan, los clericals tanben ; darrèr las barricadas los paures jos lo drapèl roge : aquela fin de març de 1871, se los republicans socialistas de Sèta, de Besièrs, de Perpinhan se tôt es possible en meton en movement coma o vènon dire Saint-Etienne, Le Creusot tenon, se a Narbona, se Lion, Paris ten, mai que mai. proclamada a Paris, de fach, lo 18 de aici, coma lo començament de quicôm. Saber de qué, aquò's un autre afar. A Marselha dins los mitans, proletaris mai que mai, de l'Internacionala, se desvolopan dempuèi 1864 d'idèas socialistas. Bastelica, l'aniLa Comuna, març, es compresa, de l'Associacion Internacionala dels Trabalhaires a Marselha es l'amie de Bakonin. En 1867 e en 1868 las mi¬ nas de la région an conegut una ondada de caumas : Fuvèu, Greasa, Gardana, Auriòl, La Bolhadissa. Mas los ômes que, tanlèu levât lo drapèl roge e decretada l'autonomia comunala e sa solidaritat amb Paris, deuràn, abans que tôt, mator organizar la resisténeia armada, aparar çô qu'es aquesit, s'ocupar a durar, an pas agut léser de pausar, negre sus blanc, per de qué se batián, d'establir un programa, de pausar d'actes mai clarament revolucionaris que son qui te joslevament. 5 �Del contengut social de la révolta de très vilas occitaidèa, aquô's pas a de manifèstes, a d'actes de governament que cal aver recors. A pro pena se sabèm que lo 30 de març, a Marselha, la Comession Municipala lancèt un manifèst pausant l'autonomia de la Comunas, per na e se'n far una reclamant l'abolicion dels Prefèctes. Mas la violéncia de la reaccion ditz pro plan de quina mena èra lo perilh que los Comunards de Província fasián córrer a 1'òrdre establit, lo de la borgesiá de Versalhas : Licence, anarchie, ordre gravement troublé, attentat cri¬ minel, rêves insensés » : es aital que prefèctes e procurors parlan dins sas proclamacions d'aquelas Comunas que naisson. Trinchant, lo prefècte d'Aude, susa la paur quand assolida, dins una proclamacion, que vèn pas a las portas de Narbona, al mièg de son armada de Turcòs que « resti¬ « tuer à la municipalité les pouvoirs légitimes qui lui ont été violemment ravis et assurer la sécurité des familles et des biens ». Degun demèst los conservators se trompa pas sus çô qu'es en tren de se jogar. Doas causas. E tan grèvas d'ave¬ nir l'una coma l'autra : una autra reparticion de las riquesas e un biais novèl de concèbre la vida politica, la vida publica. Çô que ditz Leblanc al Creusot lo 26 de març, los autres delegats de Paris, Montels a Narbona, Amorós a Marselha, probable qu'o dison tanben. Tanlèu que Dumay, l'ancian Cònsol republican del Creusot, a pausat las exigéncias d'una democracia politica : « Volèm, d'ara enlà nos governar nosautres », Leblanc se lèva per situar la révolta a son nivèl de justicia sociala a conquistar : « La Comuna aquô's la supression dels ministres, dels prefèctes, dels gendarmes. Pas pusses de soldats : de ciutadans armais. Ara cal que lo trabalhaire gausiga de tôt lo benefici de son trabalh qu'engolis pel moment un sol ôme ». Es plan, tanben, çô que los paures an encapitat sul pic. Los que se faràn tuar, dos cents au mens a Marselha, son solament de pichôts borgeses radicals e francs-maçons coma Crémieux. Aquô's lo pôble pichon explotat per un capitalisme de batalha, las femnas, présentas de pertot, la joinessa qu'aicí Clovis Ugues a començat d'organizar en força armada populara dins sa Jove Légion Urbana. pas 6 �Se lo barri Sant-Subran a Tolosa, lo prolétariat a Narbona, la populacion obrièira de la Bêla de Mai e d'Endomes a Marselha son de totas las manifestacions decisivas, es que sentisson que la paraula, pertot tanplan, ven de cambiar de l'istòria e se la fan per a Paris camp. en Los primièr, de paures fan eles. Gaire de reflèxe patriotic, a Narbona, quand lo pôble exigis de fusils. Es pas brica question de defensa nacionala. Degun sembla pas çaganhat per l'idèa d'anar escagassar de Prussians, mas si ben de se poder aparar contra una réac¬ tion borgesa e clericala armada (de borgeses tiraràn dins d'un balet subre los Comunards a Narbona lo 31 e tuaràn dos ômes) e que per l'entremesa dels oficièrs ten la tropa. Vista dins Narbona, la Comuna de Paris aquò's pas tala- la Patria, mas plan pus lèu republica que cadun vòl « sociala ». Al Club Lamourguier de Narbona d'ont en finala tôt partirà, coma a Marselha, los socialistas son for¬ ces. Tanplan sabon consi al Creusot dempuèi lo 24 de setèmbre de 1870 que Dumay n'es lo Cònsol un Crédit pel pan es estât dobèrt pels obrièrs, un « talhièr de caritat » pels caumaires, consi Dumay a demandât a Gambetta una mena de nacionalizacion de l'usina Schneider. Lo primièr ensag ment un ensag de sauvament de un acte de sauvament d'una de Comuna a que mancat, a Marselha lo 1 de novembre de 1870, mancat fach nàisser d'espèrs. La presa de las armas marca, ça que la, de la classa politica d'oposicion a l'Empèri. l'escrancament Dins lo temps que lo pôble pichon l'enveja l'aganta de s'organizar el, los professionals de la politica se revèlan per çô que son. Gam¬ betta es pas lo sol a aver virada la vèsta en arribant minis¬ tre : son agent électoral a Marselha, Crémieux poirà plan èsser fusilhat sens qu'el lève lo det. Dins Aude, Marcon, es pas gaire mai trelusent, sembla. Polit parlicaire, se revenjarà de son silenci a las Assisas de Rodés ont serà l'avocat de Digeon, mas es pas un ôme d'accion. Dempuèi lo mes de mai de 1870, es vengut mai d'un côp a Narbona presicar dins las acampadas del Club Lamourguièr. Pendent la guèrra es estât dels mai afogats contra Gambetta. Exilhat jos l'Empèri sembla èsser dins Aude, al moment que Paris 7 �se joslèva, l'òme de la situacion. Carcassona ont la garda nacionala es armada del temps que la de Narbona o es pas, ont a fondât amb Digeon un jornal d'oposicion republicana, l'esquèrra sembla plan establida, Carcassona deuriá la tèsta del movement dins Aude : bolegarà pas. Marcon a mes Digeon en abans sus Narbona. Aital el, ont prene Marcon, serà en patz. En patz per ganhar temps, per veire consi viran los afars, per esperar la fin de la Comuna a Narbona e a Tolosa... Parlem pas tèsta freja, dels Rainais. Digeon auriá l'ainat, pas gardat la seriá pogut far fusilhar pels comunards de Narbona. Son dos e pôrtan plan son nom. Teodòr, en 1848, s'es servit dels radicals per se far un au mens, se elegir députât. Montanhard per las eleccions, pren lo vent tre qu'arriba a la Cambra, vira a drecha, vota per Cavaignac, aprôba l'empresonament de Barbés. Aprèp lo côp d'Estat s'exilha. Députât, tornar, en 1869. Vertadièr plébis¬ cita. Lo vaqui prefècte. Autras eleccions. Vòl èsser dépu¬ tât, es batut e del côp, desmessiona de son poste de pre¬ fècte ont fa nomar Trinchant, son ôme de palha. L'autre, l'ainat », ten la Comuna. E i ten. Vol pas ren saber per proclamar Narbona contra Versalhas. Sa comuna la tornarà trapar, amb lo titol de Comandaire de la Légion d'Onor, un côp matada la révolta. Entre temps, aquel radi¬ cal que butava la tropa a la repression, serà estât arrestat pel pôble, aurà passât sièis jorns al fresc. Dins la preson ont Digeon l'a sarrat. Tranquil. Quasi tant coma aquel radical de Limós, lo banquièr Claron que « negociava entre versalheses e comunards la la Comuna. A Marselha, d'aquel temps liquidacion de Tolosa, es quasiment parièr. Al mo¬ Ligas del Miègjorn e del Sud-Oèst son pas capablas de faire front, daissan Crémieux sol a ensajar de canalizar l'insurreccion marselhesa e Duportal ajudar la Comuna de Tolosa finir en « opérette », lo mot es d'el. ment a de l'accion las La Comuna serà lo fach d'ômes novèls. Pas bents en politica ni en ren e que gaire sapatiràn. Joves. Suis 32 de Narbona al procès de Rodés, 19 an mens de 10 mens de 30 e très an 20 ans. Paures, tanben. A ne acusats 40 ans, �Narbona totjorn 23 suis 32 son païsans o obrièrs : jardinièrs, cultivators, obrièrs tanaires, gipier, pastissièr, entonaire, pintre en bastiment, revendeire. La borgesiá mejana es representada per Emili-Prosper Digeon, 49 ans, jornalista, un mercand de jornals, un fabricant de paraplòjas, un librari, un représentant, un négociant en vins. I a doas femnas tanben. E de caumaires. Veirem en tôt cas aqueles débutants s'organizar pro plan. Melhor qu'a Tolosa ont, per aver daissat l'iniciativa del als oficièrs l'armada la Comuna lèu s'escanèt. Los oficièrs que lo 24 de març, al crit de «Vive Paris ! Vive la Commune ! » son anats quèrre lo prefècte, movement a — — Duportal, ancian proscrit de 51, per prene la tèsta de se mesfisan del pòble del barri Sant-Subran, d'aqueles Clubs que dempuèi lo 19 reclaman fusils e cartochas, vòlon se solidarizar amb Paris. Duportal es un mòl, òme de classa, òme de paraula, non pas òme de décision. Armar lo pòble li fa tant paur coma als oficièrs. Quand lo 26 la garda nacionala montarà sul Capitôli grossida per la fola dels barris, voldrà atacar l'Arsenal ont dos générais se son recaptats amb las armas, los òmes en plaça, Duportal, los oficièrs de la Comession Executiva aimaràn mai negociar sus la basi de la destitucion del novèl prefècte Keratry contra lo retorn a l'ordre. Parlicadas. Pèrdia de temps. PèrTolosa, dia de tònus revolucionari avián d'un tanben. Tôt se passa coma se ja ten la carrièira, fraterniza amb los soldats, fa bon compte de l'ordre. Lo 27, amb 800 ômes de tropa Keratry se rendrà mèstre de la vila sens que los oficièrs ajan ensajat de resistir. La borgesiá liberala s'es amagada, los notables de l'Associacion Republicana an butât los gardas nacionals a se rendre sens combat, los de la Comession municipala se tiran sens embolh d'un afar mal partit e qu'an pas sostengut : es un d'entre eles que Keratry nomarà Cònsol de la vila. crenta pôble que prefècte destituât. A Marselha, borgesiá radicala. Aicí i aurà de morts : sai que dos cents per la jornada del 3 d'abril, de « pichons » mai que mai. A Tolosa l'armada, un la Mas après la desfacha, un sol ôme pagarà de dotze pèl, lo fach d'aver cresegut la liberalizacion balas dins la 9 �comunalista possibla e Comuna de Marselha a puèi d'aver portât, coma podiá, la plèc de braces : Gaston Crémieux. Borgés, maçon, radical, bon orator, de coratge, mas revolucionari, non pas. Orne sol, mai que mai, al mièg d'una vilassa qu'a força d'èsser estacada « admenistrada » es pas capabla de se governar, de se donar los espleches de governament necessaris. A l'escotar caldriá desliurar los otatges, Espivent, installar la Comuna dins la patz, la tractar amb fisança. Brave sai que, mas idillic, sap pas utilizar las for¬ ças armadas seunas per faire plaça neta. Ni la garda civica de Clovis Ugues, ni las 500 « camisas rojas » que Garibaldi a ramenadas sus Marselha lo 7 d'octobre recebràn pas l'ordre de marchar sus Aubanha ont lo général Espivent s'es replegat a la desbarruta. Enluòc, 1'òrdre public que tropa prétend venir la restablir » es pas estât trebolat. Pas mai dins la Marselha de Crémieux que dins la Narbona de Digeon qu'a Paris. Quand lo 22 de març, dins YEldorado comol de mond Crémieux acabèt son discors en demandant que cadun dintrèsse a l'ostal e prenguèsse lo fusil, pren« guèt la precaucion d'ajustar : « Non pas per atacar, mas per aparar ! ». Es encara d'aquela raça d'òmes a la revolucion fair-play. Lançar lo movement, aqui son rôtie. Es élo¬ quent, libéral, vei pas gaire pus luônh sembla que l'institucion democratica al nivèl de la Comuna, de la Région, de l'Estat. Es pas bastit per prene el e per li donar forma la batalha de classa que Marselha, vila industrializada, n'es grôssa. Es al dedins de sa classa sociala que se situis amb son ôdi contra los monarquistas e contra los clericals. El e sos amies an capitat a colonizar al dintre de la Liga del Miègjorn los Internacionalistas de Bastelica, es a dire la sola força populara organizada. Aquô's pas per los acceptar, ara, coma interlocutors a part entièira e, lèu fach, coma organizators de la luta. Los « radicals dels radicals » de Marselha se poirián aisidament acontentar de mesuras de descentralizacion politica al dedins d'una republica borgesa. Los obrièrs de l'A.I.T. non pas. Per que poguèsson pesar de tôt son pes sul movement li desfauta, en març de 1871, l'òme que saupèt metre sus pè la seccion, Bastelica, qu'es a vos Paris. Sens Bastelica, obrièr, autodidacta, amie de Bakonin, ôme de totas las décisions, lo partit obrièr a Marselha es 10 �cap, temptat de se remetre entre las mans dels politicians de mestièr d'aquela Liga ont son dintrats amb pro sens de prudéncia. Aqueles òmes de l'AJ.T., se mancan d'organizacion, mancan pas de programa. Lo 22 de setembre de 1870 se'n son donats un qu'an agut sai que tôt lo temps de far conóisser e que probable a degut alimentar las discutidas d'un Club coma lo Club Lamourguièr de Narbona. Es cargat de pro de dinamita per que se'n parle : levada d'una talha de 30 militons suis ries ; requisicion de pauc las armas dors e dels cavals ; confiscacion dels bens dels traï- dels elèrgues ; separacion de la Glèisa e de l'Estat ; enrotlament dels prèires dins l'armada ; epuracion dels fonccionaris imperials ; libertat de la premsa garantida per la suspression del caucionament ; eleccion dels jutges pel pôble ; suspression de las escòlas religiosas e afectacion de sos e locals l'escòla laïca. a Quand définis gropament marselhés de 4.500 trabalhaires un 1870 programa aital, quand s'organiza milijos la direccion de Clovis Ugues, quand luta per obténer de la municipalitat radicala de mesuras coma aicestas : interdiccion de far pagar d'abança los afèrmes del lotjaments, jornada de 8 oras dins las minas, ven clar que los òmes que se revòltan, que resistisson dins una vila que degun s'es pas trachat de preparar seriosament sa defensa, sabon per de qué van morir. en tarament coma un fa o Los òmes ? Pas solament. Las femnas o sabon tanben. A Marselha, coma a Narbona e a Paris la part que las femnas prenon dins l'insurreccion es d'un pes capital sus l'eveniment. De pertot son elas que marchan a l'endavant dels soldats, que los decidisson a passar del costat de surreccion. Sostenon los òmes, participan a la defensa. l'in¬ Lo 30 de març a Narbona passan d'ostal en ostal demandar e enlevar tôt çò que cal per bastir las barricadas. Passaràn, doas, char en en Assisas : Anna Clavèl, bugadièira, qu'an vista marla femna de tèsta de femnas balhonetas al canon e Crabas. Ja, lo 25 de març, son las femnas mai que mai qu'an capitat a desarmar los soldats previstes per matar la révolta. Digeon pòrta testimòni de l'importància de son rôtie quand escriu en finala de sa proclamacion del 30 de març : « S'ils osent vous égorger, ô femmes héroïques, 11 �femmes dignes de Sparte... », coma, dins un autre sens o reconoisson los jornalistas reaccionaris del Courrier de l'Aude : « Nous avons déjà dit que les femmes de Narbonne avaient joué un grand rôle dans les événements dont notre ville avait été le théâtre. Cette attitude de leur part leur a valu de Monsieur Digeon les épithètes de « femmes hé¬ roïques, femmes dignes de Sparte ». Nous nous deman¬ dons si ces Lacédémoniennes modernes étaient vraiment dans leur rôle lorsque, s'adressant aux militaires, elles em¬ ployaient pour les débaucher toutes sortes de séductions. voulons pas préciser davantage ». En delà de las tartufariás, de las faussas pudors, lo Corrièr reconois l'essencial : que las femnas son sortidas de son rôtie obligat Nous ne per la societat lenci piós del borgesa... E puèi, metam que darrèr lo sicronicaire de drecha, i aguèsse de fâches a de bon, qu'a de bon las femnas de Narbona aguèsson vertadieirament fach fèsta als ômes de la tropa ? E apuèi ? I a pas de revolucion que faga pas flambar la fèsta, o sabèm dempuèi mai. Fèsta, revenge sus totes los interdiches, liberacion, explosion... L'important es pas aqui. L'important es que, pel primièr côp dempuèi la Revolucion, las femnas se sentisson pas en defôra de l'istôria que se fa. Sus las arroïnas de l'ordre establit, las femnas se lèvan, traçan lo camin, butan a la rôda. Femelles, louves, mégères, pillardes, buveuses de ? Tròp insolentar prôva pas ren qu'una peta retrospectiva. Lo capital ven d'aver paur. Pas solament d'aqueles ômes per carrièiras mas de las femnas passadas del reng d'objèctes a lo de subjècte. Dins aiçô, coma dins la participacion dels joves al movement, i an vist lo signe d'un desblocatge decisiu contra l'ordre vièlh : lo de l'explotacion a estatges e de l'acceptacion. « sang » Quand los pus alienats, obrièrs, païsans, joves, femnas, sos afars en man e ne fan una fèsta, la fin de l'ordre vièlh se sarra, lo monde ancian espertesis. Pels ômes de la nuôch, de la trica, del moralisme, del profièch, i a pas qu'una solucion : o abrasucar tôt. « Il faut en provincials prenon finir » ditz Monsen Thiers... Or, amb la Comuna, de pertot es aquô que se passa. Paris son los joves de la garda nacionala Lo 18 de març a 12 �las femnas qu'an sauvais los canons e empachat l'investiment de la vila. Per a mesura que la Comuna s'afortis, es la massa dels paures, dels obrièrs que ven a la paraula, a e la responsabilitat, que se tracha de tôt, que pren en mans destinada. Un sègle novèl espelis e es Villiers de l'Isle Adam qu'o ditz : « Tout un peuple s'entretient de choses graves. Pour la première fois on entend des ouvriers échan¬ sa leurs appréciations sur des problèmes qu'avaient abor¬ jusqu'ici les seuls philosophes. De surveillants, nulle trace... La sécurité est parfaite... Ils sont libres et ils tra¬ ger dés vaillent. Ils sont libres et ils combattent. Quand un homme de bonne foi passe auprès d'eux aujourd'hui, il comprend qu'un nouveau reste rêveur siècle vient d'éclore, et le plus sceptique ». Aquel sègle que foguèt un pauc lo nòstre ven de finir. pas estât cambiat en pregondor. La colonizacion economica e sociala d'Occitània s'esperlonga, se radicaliza. E ren es Dins la Narbona de Digeon, ièr la de Vais, uòi la de Mouly, lo principal emplegaire es la Comuna, coma per ironia. A Marselha los nèrvis al servici de Defferre tenon la vila, a l'americana, a la « socialista ». A Tolosa, capitala escanada, i a pas besonh de sonar lo sòm-sòm per que En 1971 la tutèla dels prefèctes es mai fôrta que jamai sus de Comunas ont la democracia se resumis a de jôcs formais, sus de despartiments sens cap d'existéncia de ren, sus de régions abandonadas al bon plaser del capitalisme, de son armada, de son amainatjament, Fòs, Larzac, Canjuers, Florida e companhiá. Los joves cercan de trabalh, s'aprèstan a partir, esperan d'aver lo bonur d'èsser fonccionaris endacôm, per viure. La femna es demorada esclau. Sens trabalh, lo mai sovent, josmesas a l'òme, al condicionament publicitari, a una législation rétrograda, las femnas demôran, cent ans après Loïsa Michel, Anna Clavèl e tantas maitas, victimas de l'ordre borgés. Los enfants « esperitals » de Digeon e de Crémieux tenon lo païs : franc-maçons o socialistas, o los dos a l'encòp : Brousse, Pams, Bène e sa clica, Defferre, lo P.C.F... Alara ? Un sègle per pas ren ? O cambiar la vida, aqueste côp, e a de bon ? En se préparant a aquò ? venga. non Ives ROQUET A. 13 �Acaba de parèisser : Robert LAFONT & Christian ANATOLE Nouvelle Histoire «Te la Littérature Occitane • Tome • Tome 11 I Des : : origines à De 1660 à nos 1660. jours. INSTITUT D'ÉTUDES PRESSES UNIVERSITAIRES OCCITANES DE FRANCE Dins — tôt as las librariás : 70 F. — Acaban de parèisser : C.O.E.A. Marie ROUANET Occitania 1970 Le Petit Livre : de roccïtanie Les Poètes « de la décolonisation — OSWALD, ed, Honfleur, 9,90 F. ★ Dins totas — 4 VERTATS », éd., 34 Sant Pons 10 F. 15 F. las librariás pels militants en librariá ★ Ardoana �la comuna occitània en les : jorns T OS fâches son los fâches e aviám besonh d'i veire clar. Inutil de consultar las istòrias oficialas : i a pas ren. Dins /'« Histoire du Languedoc » publicada en cò de Privât (1967) « Una rega », p. 509 sus la Comuna a Tolosa Commune-vaudeville Ren dins /'« Istôria d'Espieut dins sa version occitana (L.L.O., 1968). Era pas question, per « Viure », d'organizar de recèrcas forçadament longas. Nos siám servits dels obratges pareguts en francés mai que mai del libre d'Henri Féraud, agotat, sortit en 1946 : « Histoire de la Commune de Nar« d'Occitània bonne » ». tanpauc » {éd. du Bazouka, Châteauroux) et de la tièra d'ar¬ ticles de J.-M. Tisseyre pareguts sus Narbona, dins /'« Indé¬ pendant » del 24-3 al 28-3 de 1971, del libre de A. Olivesi, agotat, sus « La Commune de Marseille » {cd. Rivière et Cie), dels dos articles de J.-C. Izzo dins « La Marseillaise » del 31 de març e del 1 d'abril de 1971 e, libre de P.-O. Lissagaray, « Histoire de evidentament, del la Commune de 1871 » (petite collection Maspéro). Mas tôt es pas dich amb aiçò : plan que se'n manca ! �DATAS 18-3-71 PARIS vòl Thiers los 19-3-71 Comença- Drapèl roge res arrèstan de es en cauma. Lo 17 los escobillhaitrabalhar. Lo 18 son los caufaires. Comitat vol que las Paris. sus del Central nizar Dempuèi lo 10 lo port l'insurreccion. de Sesilha 20-3-71 far enlevar canons. ment MARSELHA orga- eleccions. L'Amassada nacionala s'acampa a Versalhas. Paris s'organiza. 21-3-71 Primièiras cialas. cidis mesuras so- L'Amassada de- de Provincia 22-3-71 far apèl Manifestacion Vendôme ças a la Paris. contra Plaça de las for¬ reaccionàrias. Los • Acampadas popularas YEIdorado. a Crémieux i • Crémieux Versalhas. al Club Mas lo de Club la Garda deméra • Crémieux torna Versailles a levé Canrobert, complici de Bazaine, ofris sos ser- surrection de Paris. Mais elle s'est brisée et vicis unis governament. la nous • La Commune pour a sa en YEIdorado prudent. : « béquille contre est sortie. denôncia Nacionala federats son mèstres del terren. Thiers anôncia que al par¬ ticipa. Le gouvernement de qu'il appelle l'in¬ ce Jurons dans que ses nous mains sommes défendre le gouvernement de Paris, le seul que reconnaissons. reaccion s'organiza : lo prefècte-amiral Cosnier, lo Guibert, lo Cônse Bories, le général Espivent decidisson pel lendeman una manifestacion de sostén a Versalhas amb la garda nacionala. procuror 23-3-71 Manifestacion del s Cònses de Paris a La Versalhas. resolucion los de Thiers moderats inquiéta de Paris. • 7 oras : mobilizacion dels batalhons populars : los partisans de Versalhas se méstran pas e la manifestacion prevista per Espivent aura pas luéc. • 10 oras : l'artilharià de la garda pren posicion sul cors Sant-Loïs. • Miègjorn : los batalhons de la Bêla de Mai e d'Endose mesclan, al crit de « Visca Paris » als soldats de totas las armas e als gardas acampats sul cors Belzunce. Lo Conselh municipal s'espauruga e se dessolidariza d'aquesta manifestacion. • Al Club de la Garda una mocion es votada. Demanda que l'Amassada Nacionala tòrne a Paris. Entre temps davant las tropas, d'orators popularis arrèstan pas de mes 16 �TOLOSA NARBONA AUTRES LUOCS garda nacionala re- La de postes al crit Vive Paris ! ». los lèva : « oficièrs demandait Prefècte Duportal Los al de se Paris. LYON Paris Thiers jornals de sasits. cartochas. noma remplaçament portal. Feratry en de Du¬ Keratry arriba pendent nuòch. Trapa 600 A LYON, òmes desbandats courage la retira los son prononciar per Los Clubs recla- de man A Agen. sus • La se e garda mune A nacionala Conselhièr un Municipal Ayons le d'être Com¬ de Lyon ». : LYON « 800 : dele- vol prene l'Arsenal ont los générais s'embar- gats ran. Cônsol ensaja de ganhar la temps mas sala es del Conselh • Duportal aprèp amb afirma als générais a Versalhas. fidelitat lo Cônsol ocupada sa La garda de- la Comuna. Lo la mandan dis- cutida de la per Comuna es fola. decla- ® Lo Cônsol causis de rada. s'escapar. Duportal de- destituit, lo drapèl roge vén levât. l'«ôme fort» de Tolosa. Lo prefècte Eleccion Comession de 5 es d'una mem¬ bres. • Keratry, fort de la • Lo de fideli¬ que protestacion tat de Duportal al vernament, li go- demanda entrevista una qu'auriá per objectiu la passacion de poders. • Duportal accepta... pel lendeman e que l'entrevista se ga en oficièrs de la pro ten- matin dirigis lectiva a : E. Fraternité de proclamar a amb la de esperar ». ® 7 oras Acampada al Club Lamourguier ® A LYON : lo Conselh jardinièr : Limouzy, Letra col- Municipal accepta mal Digeon director del jornal La la Comuna. La Comes¬ un Carcassona Narbona Paris, venga sion tions dels de e que vèspre Digeon a Narbona. dues Novèla acampada al Club Lamourguier. Li¬ leurs • A mouzy, qu'es Conselhièr municipal ,es cargat d'anar demandar la mobils per del preséncia dels garda. que « la demession de 6 membres faire deu Comuna en union tota sola lo pòble pòt pas pus Commune la : « les fàcia Avec la institu¬ sociales atten¬ les travail¬ par seront fondées. ST-ETIENNE lo Club de la Vierge de¬ la Comession municipala, l'armament de manda la proclamacion garda, l'adesion del Conselh Municipal al de la Comuna e lo 17 �PARIS DATAS MARSELHA la paraula. Las tropas se meton en movement. La es investida, lo prefecte, sos dos secretaris e prene Prefectura lo général Ollivier • Crémieux al fusilhs. d'armas arrestats. son balcon de la Comuna. La fola reclama de Crémieux organiza a las Fargas e doas tropas per anar als obradors Menpenti. querre • Una Comession es designada : Crémieux, Job, Mavièl, Etienne, Guillard, Allerini (très borgeses, très obrièrs). Lo pòble exigls la mesa del Prefecte-Amiral Cosnier en estât d'arrestacion. Aqueste signa la letra de demession que li es demandada. • La Comession Conselh Municipal Existéncia 24-3-71 La ses Mission dels a Versalhas lis pas Lo Comitat dona un a • Proclamacion abo¬ prévenir la Central se començament d'organizacion de fach de Còn- ren. militara. de la Comuna la Marselha. a Comession civile provoquée : « Marseille voulu a les circulaires de Versailles. Marseille soutiendra le gouvernement républi¬ cain régulièrement constitué qui siégera dans la capitale. La Commission départementale formée avec le concours de tous les groupes républicains veillera sur la Républi¬ que jusqu'à ce qu'une nouvelle autorité émanée d'un gou¬ vernement régulier, siégeant à Paris, vienne la relever ». • Dins que la guerre nuòch l'armada s'es amagat, la rejonh • Garrolhas chet ensajan l'organizar. 18 s'engrandls de 3 membres delegats pel e de 3 delegats del Club de la Garda. dins de la es e sortida de la vila. s'establis amb ela Comession. canalizar par lo Crémieux, a Espivent Aubanha. Bòsc movement sens e Bo- arribar a �TOLOSA • Keratry fisa NARBONA que se mes- demorarà Agen. a movement Comuna, de de Paris LUOCS AUTRES la proclamacion de la Club de l'Alliance un Consèlh Municipal elargiment del Conselh pel pòble. Municipal en mitan popular. e l'intrada al amb conselhîèrs novèls • A LEMOTGE la : Societat Populara vota adreça de sostén una a • 2.000 s'amas- òmes Capitòli al san chan Prefec- la sus mar- e tura. • Los ran a oficièrs Duportal decla- refusa que se de trac- Tôt rend lo al monde Capitôli Duportal escriu un nifest sul tèma : publica bla. una e l'Amassada Limouzy prend contacte amb l'ajonch Ray- A LYON : la borgesiá que refusa d'acampar lo Conselh Muni¬ négocia. La Comession cipal. Las démarchas prèp dels conselhièrs intoxicada per de faus¬ contunhan tota la jornada. se sas novèlas se desfà. • 7 oras del vèspre : far distribuïr de fusilhs Lo derada. fan pas dre la ma- Re- pòble lo Cònsol accepta de a la garda nacionala. linha. La Comuna tomba sens bruch. ST-ETIENNE A la : garda nacionala se radicaiiza. Comitat Lo l'Alliance de lo Lo Club de la Vierge manda de delegats e 400 ornes a la rega peis. Comuna. Lo Cônsol e lo prefècte se meton jos la proteccion de l'armada. Comuna La ocupada es tota nuôch. Al matin cidit cité de far per tabliment na a o un es la de- plébis¬ contra l'es- d'una Comu¬ Saint-Etienne. indiviside Nacionala. • Una Comession es ont « Dissolucion cutiva se Paris. nal de • de • dintra en massa a la comuna e tar amb Paris, eles son comença de s'armar. Digeon es aculhit a la prèstes a marchar sus comuna per 250 ornes en armas. Fa distri¬ Versalhas e a decla- buïr totes 'os fusilhs disponibles establir de rar la Comuna a Tolo- postas de garda e, dins del balet de la co¬ sa. Decretan Keratry muna proclama la Comuna a Narbona. Lo en estât d'arrestacion drapèl roge es quilhat. Lo Cônsol fugis a e la Comuna es pro- Montpelhièr. Lo jos-prefècte Obissier Saintclamada. Duportal es Martin s'escond dins un vagon... forçat a sortir de la • Dins la nuòch : très postes de garda son prefectura. Es aclamat atacats e desarmats per de soldats del 52e" per la fola. Thiers l'armada exe- nomada. Mo- Los ren per oficièrs défen¬ vila. 19 �PARIS DATAS 25-3-71 Las eleccions xadas MARSELHA fi- son iendeman. pel • Marselha cions • Lo es isolada. Aubanha sus Lo fa se replegament de las administrasens reaccion dels comunards. Conselh Municipal s'acampa. Se i mesfisan del pòble, mèstre de la carrièra e trantalhan a passar a l'illegalitat. • Un intendent 26-3-71 - Paris alena cions Comunala dins un cli¬ de libertat. 297.000 votants. D'adversaris mat del son 27-3-71 Elec¬ ». l'Amassada a Comitat Central elegits. Thiers France Non, la laissera pas « ne triompher dans son les misérables qui voudraient la couvrir sein de sang 20 ». ment dels • La Comuna es soldats nomat de per prene en mans lo ravitalha- Garibaldi. es totjorn isolada. De proclamacion oficiaempegadas dins ia vila, mas la màger part dels Cònsols del Despartiment refusan de las far plancardar. • Espivent a Aubanha tôrna prene l'iniciativa. Una seuna proclamacion anôncia una repression exemplara. • Lo Conselh municipal pren paur. Sos delegats a la Comession se retiran. Crémieux déclara que la Comession es prèsta a daissar la plaça al Conselh Municipal. las son • De Paris Amouroux arriban dins la nuôch del 26 al 27 Landeck, May, delegats de Paris. La Comession reprén coratge, mas lo Conselh Municipal mantén sa décision d'abandonar sos poders a un prefècte « republican ». • Los libérais, los radicals abandònan ia Comuna ,en fach. e �TOLOSA • Lo manifèst rat de Duportal NARBONA mode- afi- es chat. • 8 L'ordre vila, la dins jorn cap cion es Lo tot- mas de presa una ataca. président del tri¬ bunal lo e s'estreman procuror dins l'Ar- senhal, eles tanben lançan una proclama- e cion. • Lo pòble del St-Subran sul • prèsta ma 52en se meton s'acampan la crôça luôctenents son sus en la plaça. Los soldats l'èr. Un capitani e dos arrestats. se barri renga fa l'Arsenal qu'es desmessionar a ST-ETIENNE festacion, passa 4 : oras lo governament noquauqu'un mai a la mani- : l'armada l'ordre de al pôble. la Comuna es lo prefècte fach presonièr. presa, Al CREUSOT ont lo Miègjorn : Digeon fa s'esparpalhar lo pô- Cônsol, Dumay, es un ble. Telegrama a Paris. Tôt es suau dins la obrièr d'usina, ancian vila. Un mandat d'arrèst es lançat contra se parla de declarar la Raynal l'ainat. Comuna tanben. • Digeon amenaçat de mort per letra respond en prenent possession de la jos-Prefectura. Negre i establls un poste de garda. Telegramas a Paris, Tolosa, Carcassona, Perpinhan : Digeon ten totes los poders. es I anonima. • Expedicion nir de la a la gara tôt ordre : dèu ve¬ Comuna. LE CREUSOT • Arrestacion • Le « de Raynal l'ainat. Messager du Midi » : « nacionals ternizan amb parfait. Tout le monde circule librement dans les rues l'armada. proclama la Comuna. Cap d'organizacion. Leblanc : « Plus de soldats, mais des citoyens en armes. Il le que à le tout : travailleur l'avenir de bénéfice travail son ARLE ». los fra- Dumay jouisse Le calme est : gardas faut Comession a A LUOCS • Capitôli. La saber se del precau- pas per parar a • perfièch es destacaments rengan sus la plaça de la Comuna e carrièra de la Peissonariá. Tôcasenh. Femnas, enfants e ornes • dos oras AUTRES de ». Manifestacion pel drapèl • Au CREUSOT las mada roge. plaça de Keratry. • Ofensiva de Kera¬ try : dintra dins l'Ar¬ senal, met fin a las negociacions cha la sus e mar¬ vila amb l'armada. • Lo tornat. Capitôli es Los notables enne Digeon recèp de delegats republicans de vilas e dels vilatges de l'encontrada. Besièrs, Sèta, Perpinhan prometon son sostén. • La ras • La de Prefècte da vol • nacionala que se batre. La presa. Prefectura es l'ar¬ tota la de fusilhs, municions e ST-ETIENNE : La Co¬ vianda s'organizan. Digeon se fa remetre mession s'esbocina. 2.000 puèi 1.200 francs pel recebeire muni¬ cipal. requisicion fugisson. Los membres l'Associacion Republicana retenon la gar¬ : la vila. populajornada. repren Manifestacions reaccion criminel : ». « Un letra-aficha del s'aprepara attentat Cantatge aussi patriotic, insensé que amenaças : La République n'a pas d'ennemis plus irré¬ conciliables que la licence et l'anarchie ». Lo pôble esbocina aquelas afichas. Digeon i res¬ pond per un plaçait manescrich ont se defend d'aver cap d'ambicion politica. « 21 �PARIS DATAS 28-3-71 MARSELHA manifestants 200.000 • Letra de Crémieux al Conselh Ranvieh Municipal : « La Comesprèsta a se retirar per daissar al Conselh tota la responsabilitat ». Dins lo meteis temps Crémieux demanda a la Comession de liberar los otages. Los mescôrdis entre du radicais e de lo elel'Hôtel de Ville. acompanhan gits a los .: j «Au nom peuple la Commu¬ est proclamée ». ne desfilat Grand vila dins la sion es traïr tornar • Pas tota. internacionalistas s'acusan. Crémieux movement quèrre de lo e per ramenan responsa es acusat Landeck. Se retira. Lo venon a la Prefectura. del Consèlh Municipal a la letra de Crémieux. 29-3-71 Declaracion de Beslay: L'affranchissement de la Commune de Paris, « c'est les celui de toutes de communes la République. La Répu¬ blique de 1793 était soldat un besoin Celle patrie. est a far lo mòrt a las pro- • 400 deiegats de la garda nacionala s'acampan al Mulos batalhons, noman una Comession cargada de negociar entre ia Comuna e la Prefectura. sèu, federan avait de besoin la 1871 travailleur un surtout Municipal contunha per Crémieux. centraliser les forces de toutes a qui de • Lo Conselh posicions fachas de qui li¬ berté pour féconder la La Commune paix. s'occupera de ce qui local, le départe¬ est ment de régional, ment de national 30-3-71 ce le finir de ce qui de comanda « est est ». Despacha que qui gouverne¬ ne l'émeute avec Narbonne Thiers de • Luta comunicats entre • Manifèste de la Comession Conselh que ». comunala • 22 de Municipal e Comession. sus tôt Arrestacion del lo territori procuror, e demanda l'autonomia dels prefèctes. l'abolicion del substitut. �TOLOSA • Publicacion nifeste d'un legalista NARBONA ma¬ pels • Presa de l'arsenal del costat del sais los : AUTRES soldats pòble. Las armas pas¬ ST-ETIENNE de l'Ar¬ del casèrna de membres de la Comes- senal Sant Bernât. Las • Marcha mençan. • de Un la nomat ratry. dels membres Comession, Cènsol per es Ke- la sus dels gardas, dels soldats passats a la Comuna e del pòble sus Sant Bernât. Tôt i es barricadat. Digeon empacha l'assaut. • Digeon prevén lo cap de gara que va faire enlevar ios ralhs de tôt band dar l'arribada defensa cal, se • A dels turcòs. de la Comuna mas pas que Carcassona e Puèi dona per LUOCS : matin sion. son estadas ramenadas son la 6 oras redicion Comuna. arrestacions co- retar- la organiza ordre de tirar suis oficièrs. conferéncia entre procuror, général de division, jos-prefècte, e un banquièr de Limós, Claron, qu'es mandat a Narbona negociar la dissolucion de la Comuna, l'abandon dels bastiments publics, la remesa de las armas. L'amnistia • Los acordada, levât Comunards noissença de la respondon que la recoComuna es lo préalable a discutida. tota • L'armada marcha e sera Digeon. per lo sus Procuror ocupan Narbona. la gara Lo Prefècte qu'es fòra los barris, amb la tropa. Digeon lança un comandò per enlevar los ralhs sus la linha de Perpinhan. Operacion • mancada. • Digeon pren de mesuras contra lo pilhatrecèp l'abat Gardèl e proclama : « Les personnes et les biens seront respectés. Qu'on laisse les soldats libres d'aller où ils voudront et je livrerai les otages ». ge ; • Lo ral finir ba coronèl Perroussier demanda al géné¬ Reybaud 3 companhiàs de turcôs a amb Narbona. Acordat. per ne Perrousièr arri- Narbona. Esitacion de las autoritats litaras. Lo prefècte aficha una mi- proclamacion : 23 �DATAS PARIS MARSELHA • L'aviso « Le Renard » fa movement en faça de la mas la Canavièra. Cridals de la fola. • D'armas defensa 31-3-71 La Comuna s'ocupa de reorganizar la garda e de mandar de en delegats Provincia. son entrepausadas a la prefectura, es pas organizada. de la vila • La borgesià marselhesa establis lo contacte amb lo gé¬ Espivent. S'ofris a far enlevar la Comession e a far dobrir las portas de Marselha a l'armada. néral • Refús comme d'éclat • La d'Espivent : des couillons. » Nous sommes sortis de ». Comession s'ajonh de delegats de nacionala. 1-4-71 Thiers : siège « L'Assemblée Versailles où achève de s'organiser une des plus belles armées que la France ait 2-4-71 à possédées. bons citoyens donc se Los Paris. 24 garda Landeck es vengut l'orne fort de la Comuna. Al luòc d'organizar la defensa aima mai se donar lo plaser de « destituar » Espivent que concentra las tropas. Les rassurer... de la peuvent Versalheses mençan Marseille Nous devons y rentrer par un coup » co- bombardar La e Comession fixa las vòta la dissolucion eleccions al 3 d'abril. del Conselh Municipal �TOLOSA NARBONA la vila de de Narbona La sèti. lei AUTRES decretada es LUOCS estât en i serà aplicada. Claron, Marcon, RÒcas. Digeon replica amb una declaracion : legalitat del movement, ordre mantengut, revidicacions légitimas. • Démarchas • De de marciala nôvas de barricadas estabiidas son Comuna. Las femnas la l'entorn a n'ocupan acti- se vament. • Dins las la nuòch carrièras • De das général Zentz fa ocupar las barricadas. menan a Comunards vòlon son lo replegament dins Zentz per demandar • 1.000 òmes barrica¬ e 4 la Comuna una e escriu ambulància. obusièrs contra 250 a Refus. ornes embarrats dins la Comuna. armats • 8 las passar ensajar de frairejar amb la tropa. tuats, très blessats. Digeon ordona per Dos lo que proclamacion de Zentz : « Des aujourd'hui lancés dans la ville ». Responsa de Digeon : « Si vous bombardez je ferai fusiller impitoyablement les prison¬ niers Son messatgièr es arrestat. Distribucion d'aigardent als turcòs. • Marty e Rôcas venon en mediators a la Comuna. Digeon demanda l'amnistia pels sol¬ dats e per totes los que se retiraràn abans l'assaut, puèi acampa sos ornes per li prepausar de quitar la Comuna los que vôlon. • Digeon quand sortis parlamentar, se trapa jos la linha d'un destacament que pendent la negociacion a ocupat los ostals que dominan l'esplanada e lo cloquièr de la cateoras : obus seront ». drala. Dona lo seunes Comuna Digeon Escriu uòch la es oras velha e de partir a Los sortir. amb eles. La finida. refusa una l'ordre totes a fòrçan de letra es per s'escapar en Espanha. indicar son recapte. A arrestat. mai tota la D'autres o son estats nuòch. 25 �DATAS 3-4-71 PARIS Sortida Ver- contra Los comunards batuts. Flouizors salhas. son e MARSELHA Duval Marselha. A 11 sus batut 1 a ora son que en oras del vèspre los camin. Lo rapèl es mièja. e assassinats. Massacres sonièrs Espivent marcha Garibaldians lor anóncian dels pels pre- Versalhe- ses. 4-4-71 federats Los Los tornan Courbevoie. ocupar Versalheses contunhan de massa¬ 4 oras 5 oras la Borsa. ornes las Prefectura, 100 la gara. son sus la plaça del « La Couronne » davant la plaça Castelana, la Plana son invesla «tenon» tropas reaccionàrias Palais de Justlcia, los marins de tidas. cra r. 250 : : La gara, Comissari de la gara es Lo • Embaissada 5 minutas • 9 de Crémieux per evacuar oras fusilhat. Espivent. Aqueste la Prefectura. començament de fraternizacion entre : e d'elements • 10 de l'armada. arriban los acòrda a Espivent comanda la lo péble retirada. e de l'Asmeny. Començament de fraternizacion, tornar. Mas oficièr es tuat e la tropa carga lo pòble fins a un oras : caçaires carrièra de Roma la Prefectura. ® 11 Thiers la : « A Marseille Préfecture prise. Et comment ? a été savez-vous A d'abordage ? la » hache Espivent fa bombardar la Prefectura dins de e lo fort Sant Nicolau que los Comu¬ pas pensât ni a ocupar ni a atacar pro lèu. oras : N.-D. de la Garda nards • 3 an : drapèl de parlament sus la Prefectura. Resd'Espivent : reddicion sens condicion. oras ponsa • 5 los oras : 300 obuses • 7 sus la Prefectura que e mièja : las tropas dintran dins la Prefectura Repression immediata. Execucions somàrias. Mai de 150 casernas, • Crémieux • Intrada fusilh Garda es tuats ornes • Arrestacions 5-4-71 tombais oras desèrta. las son Comunards abandonan. en del costat de la Comuna. massa. Las execucions contunhas dins las presons. se rend. triomfala d'Espivent dins Marselha. Un côp de pr'aquò tirât sus un capitani. Lo Club de la Nacionala es barrat. �TOLOSA NARBONA AUTRES Révolta obrièra MOTGE. 500 LE- a soldats per Verfraternizan e partença en salhas donan sas Societat 5 LUOCS oras garda clama se armas a la A populara. del vèspre la nacionala re¬ Comuna la rend mèstra vila. Mas der politic de de prend cap e la popas relais. Lemôtge da per es quadrilhal'Armada. 27 �istòria d'occitania-istoria occitana r o discors sus l'istòria (ò l'abséncia d'istòria) es de mòda desempuèi quauque tèmps. Una mòda que vau tanbèn pèr nosautres : a ì'entrepresa de Lafònt (estudis sus l'aliénation, Sur la France, Renaissance du Sud) faguèt seguida (ò faguèt companha) la de l'Enric Espieut (Istòria d'Occitània, publicada primier en òc, puèi en francés). D'aqueu tèmps, li contèstas foguèron pas de manca : mòstra d'autras lo débat entre J. David, R. Lafònt, J. Larzac l'Ives Roqueta dins lo numéro 12 de « Viure », « Sur la France » e sus Occitània. entre e Débat artificiau ? Benlèu. Basta de se remembrar que s'acabèt — provisòriament — amb aquela prepausicion dau J. Larzac : « Mens que jamai avèm pas lo drech de parlar un lengatge nacionalista que seriâ pas comprés, ni un len- gatge « aliénai », que séria incapable de desalienar a son torn » 0). Conclusion que n'es pas una, coma se vei aisidament, dins la mesura que lo « lengatge nacionalista » i es condemnat au nom d'una dificultat pas que formala (« seriâ comprés ») e que lo « lengatge aliénai » que caudriá clarament remplaçai pèr un « lengatge desalienat » (ò pèr au mens « desalienaire ») convenènt a la si¬ tuation dau moment... D'aitan mai que la contesta, e mai ensagèsse de pausar una question, totjorn actuala, la dau nacionalisme, occitan ò autre, desbocava pas sus una vista practica de l'istòria, passada ò de venir, laissant lo camp liure a toti li trastejaments idéologies. pas defugir es pas Aquesta ambiguïtat, sèmbla que siá pas escafada a se pòt afortir que s'es un pauquet desplaçada, qu'a cambiat si camins mai sènsa pèr aquò se desnosar dins una practica pron nòva. l'ora d'ara. Au mai, * 28 * * �OCCITAN I A-OCCITAN ém Pausem fòraviar quauqui ponchs pèr pas se : 1) Enric Espieut, ISTORIA D'OCCITA(citam d'après la version occitana) : NIA Ja « volèm mostrar originas de l'istòria consi — despuèi s'es constituida una nacion occitana, oprimida de longa, sempre renadiva, consi aquesta nacion a engendrât una civilizacion de las mai originalas e consi, abatuda e asservida al cap de très cents ans de lutas e las de — nacion a tengut fèrme contra vent e tempèsta jos la for¬ ma d'una nacionalitat que los excèsses repressions, aquesta an ben pogut dissimular e pès mas non pas escafar e qu'ara, mai que jamai, nos sembla viva que son emancipacion es venguda un dels problèmas de nôstre temps. » (p. V). centralisme del calcar jols — Cau tanbèn mençonar la darrièra dau libre frasa I biaisses milanta a i d'èsser òme qu'empacha e es pas o qu'i a bona causa l'espectacle de una L'istôria e proclaman totes dos, per veire, qu'Occitània existis. » que siá atal. nòstres jorns sap (p. 210). res, de - Y la a-t-il France ? Deux nations Les auteurs de cet ou¬ deux Nation ? apportent des éléments d'apprécia¬ tion, aussi nombreux que possible et em¬ vrage à plusieurs disciplines : la géographie, l'histoire, la linguistique, l'his¬ toire de l'art, la sociologie religieuse, po¬ litique et scolaire. » (p. 10). pruntés dins l'autre, a de problèma es parier. au nivèu dau vocabulari : Occitània. Li collaboraires (sènsa que sién totjorn d'aoérdi entre élis) de Le Sud et Dins un cas diferènts, Espieut causis, gras le Nord un mai, pauc lo movement se reversa : Espieut parla d'Occitània tôt de long de son estudi, mai ditz pas çé que cau botar dins lo mot (de fachs, segur, mai quina vista politica ? Ges), Le Sud e le Nord e occitan opausa francés (França e Occitània) dins li fachs, sènsa mai de vista politica bèn definida. lo Entre tiu nom occitan, : Occitània : e l'adjecqu'es- la diferéncia es pas se'n tendrié au domèni de tilistica. Pèr quau l'istôria dau estudi (e coma mai compreneson l'ambiguïtat es pas trop lo substantiu ò l'adjectiu estènt pas que d'ipotèsis de trabalh rapôrt a una realitat mau coneguda, se valon. Mai l'istôria coma sciéncia a d'interés pèr nosautres Occitans de uei que passât) entrepachosa coma : sasida tat que formar. nos de l'endevenir d'una socie- de trans- porta e qu'avèm coma dire qu'es necessari de situarla côr d'una istôria concebuda terren d'accion. Fin finala la refe- réncia a se noiris primier Sènsa dintrar a contèsta se tôria. critica au l'istôria occitana d'aquela fondamentas 2) Robèrt Lafònt e divèrs collaboraiLE SUD ET LE NORD, « Dialectique la France» (Privât éd., 1971) : dans cava que : d'èsser pòble, çò una sola umanitat, qui lèu maina se Es « Mas s'ôm ensenhaire. refusan coma lo de causir : lo titol es A) a d'utilitat que d'una critica de l'is¬ dins lo detalh, una repausa mena sus doas : UNA CRITICA DAU PRINCIPI D'IDENTÏÏAT. tiera de grops reproduison fidelament segon d'esquèmas definits que sérié possible de li sortir de l'endevenir per ne traire de leiçons. Occitània d'à ièr, virtuala ô reala, es de ges de biais un modèl. L'identitat, es a dire lo fach de faire jônher d'images d'Occitània près a de moments despariers de son istôria a de sens que se oblidam pas qu'aqueli jonchas d'images an pas de significacion teorica : Occitània es pas un quadre de L'istôria es d'esdeveniments drech. Es un pas una que se fach, mas que s'impausa pas pèr l'avenir. 29 �L'istòria d'Occitània, dins aqueli pas estada fins a uei qu'una istòria en negatiu, que s'es jamai condicions, es revirada en tèrmes idéologies borgés (borgés puèi qu'Occitània a viscut desempuèi la débuta dins un quadre borgés). Parlar, tana es fa Espieut, de nacion occiqu'un biais de dire. O alara coma es un o pas pressupausat idéologie integrar l'istôria dis sèms borgés. a La cerca que dins occitans causa dins tiera una pòt afortir, se de textes mai ò coherènts segon li moments, mai qu'es totjorn possible de legir (literatura, economia, folklore, estructuras musica, socialas, etc...). Avèm aqul la rason d'un ventari Le Sud et le Nord tôt e au pòdon ajudar que còp fargar li metòdes a faire aquel inventari. tanbèn la sola transpareisson concèpte d'alienacon, emplegat que mai pèr Lafônt (cf. Viure numé¬ ros 1, 3, 9) exprimis lo rapôrt que nais quand òm percorris la trajectôria seguida pèr la comunitat occitana. Clau prèr legir, pot pas servir a quicòm mai qu'a determinar li ponchs de distància entre la lo mond occitana borgés. Lefebvre l'alienacion : fracàs toire de toire générale, Teoricament de ensaja concevoir définir une qui traverserait celle idéologies, celle des des idées his¬ l'his¬ des et connaissances et de qui aurait sa périodicité propre apporterait une nouvelle dimension et et l'Etat, sens aux la borgesa a aquela temptacion que sérié voler estampar dins l'avenir dins titucions passât negatiu 30 sus una çô : « que istòria de que travèrs istôria d'aquela mena de partènça pot complicar a esquèma un simple, La que se lo ». ques¬ istoricista (e qu'es sovènt) de nos las liura insen Oui. A condition de bien défi- situacion d'alienacion (B). O, cia — de (A) tôria (B) autre entre (A) e (B) repré¬ d'assimilacion de (A) pèr çô parier, lo gras de conscién- gras es sérié en a son melhor dich d'inconsciéncia — rapòrt amb (B). L'istôria donc de torn l'alienacion occitana pot definida coma l'is¬ èstre di diferènts gras d'inconsciéncia pèr di quaus s'es debanada e se debana uei encara l'istôria dis individus ô en di travers grops Çô tiera d'individús que compausan (A) que subrenada, aquô's adonc (3). una de diferéneias qu'òm pot dire occitanas, diferénejas mai ô mens evidentas, dins toti li domènis de l'activitat umana, qu'òm pot religar entre élis. E pas mai : l'image d'ensèms existis, mai fornis ges d'esplechas directament convenèntas pèr una : distància lo senta un "histoires" ? autres respònsa de Lefebvre escavarta en (A) occitans sa Peut-on l'aliénation nouveau una successius. repausa realizacion dins Es çô que ditz clarament e quand « es di temptacions pèr mai H. e d'aquela alienacion a flor e a mesura que se debanèt dins lo tèmps. Es a dire, pèr emplegar mai la terminologia de l'ideologia borgesa, l'istôria de si desfachas, de si per desapareguda de la Lo tion possibla) occitana la (qu'es que condrecha occitana Lazard dis esdeveniments mai sènsa jamai cambiar si vistas, se que de non la PER LEGIR La istòria l'alienacion força comunitat par d'une faire l'in- : L'ALI ENACION COMA CLAU B) pas D'aqueli dos principis, résulta que mens coma la perte "humanité" générique et initiale, mais par la perte du possible, par son blocage (...). Ici encore à l'expression (à l'aliénation comme ex¬ pression d'une perte du passé) il faut substituer le sens (l'aliénation comme im¬ possibilité d'accomplir une possibilité, comme virtualité bloquée). » (2) non égarée, essence l'en- aquò's l'existéncia d'una comunitat culturala (au sens larg) originala que s'es ma- libre l'aliénation, soleta soleta nifestada nir d'une practica politica virada devers l'avenir. �CONTRA L'ISTORIA pas s'inscriure dins a cionau COMA iDEOLOGiSME condrech b) L'istòria tradicionala, la que s'endelong dau libre d'Enric Espieut, la que naseja de còps que i a dins Le Sud et le Nord a pèr tòca fondamentala de plegar toti li fenomèns de consciéncia ò d'inconsciéncia que ritman lo desenvolopar di societats dins de quadres idéolo¬ vinha tôt gies au tifics. de pausats son que Lis estructuras l'economia, leis (institucions, socialas, tèma capitalista/imperialista madas de aitant en fonccionament di lèis d'estratificacion di nascudas dau sis- jaças etc...) scien- coma transfor- son donadas de basi dau societats. nivèu istoric ont dins aparelh un s'embarra sécrétât tôt un institu- la coheréncia idéologie pèr l'ideologia dominanta (lo pitalisme/imperialisme), l'aparelh Estat/nacion. tat ensèms un ; presa lèi coma mai Période de tôt ca- que mai de l'identi- incarnament di fenomèns de consciéncia : d'aqui una tendéneia generala a l'omogenelzacion, es a dire au non particularizadas (au nivèu nacion) c) nivelament de toti li diferéneias de l'Estat/ ; nivèu pôst-istoric ont li proces¬ apreparats dins lo primier moment e realizats dins lo segond son contestats dau dedins e dau déféra : un d'integracion sus dans la pratique sociale post-historique qui s'affranchit des tendances antérieures « Dins aquelas perspectivas, qu'una astrada envisatjada que occitana pòt es pas evidènt èstre l'integracion di feno¬ mèns occitans dins li quadres borgés, e mai que pus dins lo quadre borgés pèr coma (...) il découverte y a et invention de mul¬ tiples codes. Au besoin, il y de codes anciens. Le a restitution excelléncia, lo de la nacion. Amb doas possibilitats que, desparieras dins sa rea- historique (unitaire), en tant que référentiel, s'aban¬ donne. (...) La diversité des messages (...) s'accentue, donnant l'impression d'un lizacion, désordre menan semblanta : siá a lo una situacion finala quadre nacionau frantéria èra Mai anacronisme occitan d'èstre nacionalista sègle XIX, dins la mesura que lo quadre borgés s'impausava pèr Euròpa tota. S'impausèt puèi dins lis anciani colonias. Au tèmps que siâm, que la ques¬ tion centrais es de faire petar li sistèmas de fargament e d'espandiment de l'ideologia borgesa (sis ideologisme s) èstre nacionalista aquò's acceptar pèr avança, au quin que sià lo « placatge » idéologie, sociaiista ò autre qu'ôm carga sus se, la fondamenta quita dau capitalisme/imperialisme. Aqui lis analisis d'H. Lefebvre veson just, quand botan en relèu très nivèus de preneson de la consciéncia istorica (4) : encara tablèu di » moments de l'ispot semblar pèr trop esquematic. » ne'n deméra mens pas rend que compte d'un biais pron satisfasènt di movements de composicion e de desligament sociaus taus coma l'endevenir de l'endintrant dins estât mai ò dessenhan se 1'« istèria » dins néstra, tôt en endevenir mai un larg, Amb la diferéneia qu'en cé mai generau. néstre l'incarnament mens, e istoric es puslèu mai totjorn que mens, mancat. Vertat que nos pontannada de de borbolh » atrobam uèi dins désordre contra lo », una valènt-a-dire désordre vertadier cargat dau vestit de l'ordre. Borbolh que mai que mai nos prèissa de pausar li problèmas d'estructurament sociau (es a dire : amira a) un nivèu ante-istoric ont la coheréneia di fenomèns de consciéncia capita ». Aqueu cés, sià lo quadre nacionau occitan. Non un fin sans temps li problèmas néva. solament dins es necessari Mai una s'ôm culturaus) dins una aqué se pot pas faire fugida devèrs l'avenir : véu mestrejar (çé que 31 �vòu pas dire immobilizar, tôt au contra) lo jòc di mécanismes de blocatges de la vi¬ da sociala, de bèn èstre assabentat di fonccions que determinèron lo jôc aqueste dins lo passât. Aqui mai l'« istôria » coma legida dau passât vèn se mesclar a F« is¬ tôria de movement coma » desaiienacion. deu faire en defôra de reproduccion sociala. La legida a d'utilitat que dins la mesura ont l'apoderament dau passât culturau signi¬ fies un desiiurament rapôrt amb l'ideologia que banhèt la cultura passada. Pasmens I pas aquô idèa tota se de culturau qu'ôm a lo drech de s'enfrontar amb eu pèr lo a terrorisme un biais d'un terrorisme nôu. Lo tust d'un ter¬ amb rorisme di arma paga rorisme a fach lèu ideologisme, a reproduire de cambiar se en desgaunhar, coma en negatiu lis estructuras repressivas que volià faire petar... L'accion dicha « politica » laissa lèu se prene a la trampa de l'istòria e n'arriba que se revira contra son objècte abans sovènti côps d'aver trobar lo tèmps de se concretament desencadenar. A voler a desembartassar lo segon si causidas : « Si le Sud et continuent en France à débattre Nord de la France, il valait mieux le dire que le taire, et proposer ce pas La batèsta moment que de sènsa relambi La dificultat dobrir luchar contradiccions fàcias de la mai li que sià, venon dire de au la ; practica va dau côntra realitat èstre dau mai dau anam, l'istôria... sènsa sortida Puslèu situacion ! non que : causisson, pèr quina rason que li victimas de sa causida, es a Situacion sasida dins sa alara Sai ? rica pèr totalitat pèr un sis- trop tèma idéologie : sistèma borgés ô sistèrefusa lo sistèma borgés dins lo quite moment que lo reproduis. La fin dau tèmps « istoric » s'inscriu dins aquela dificultat. La trespassar es la question que se pausa ara. Mai la respônsa la eau pas cercar aqui ont pot pas èstre. La eau pas ni mai inventar : sérié la refusar ma que tre la débuta. Felip GARDY. Prepausicion dins quita màger, l'istòria un pas, tôt univèrs adonc, en es que contunhant de istoric adrechament ò barrat e maladre- de (3) Aquô's la tôca de R. Lafônt littérature clar tanbèn France la Joan (2) Cf. Henri Lefebvre, La fin de l'his¬ col. Arguments, n° 46, Editions de Minuit, Paris, 1970, pp. 187-188. dau libre, qu'es la toire, Anatôli paginas dins un lengatge vertat pas e qu'ôm lo pot interpretar Sous de Larzac, col. 4 Vertats. Le Sud et le Nord dins li darrieri 32 l'image dau la noiris, es a que e une projècte, e lo projècte au côntra de la practica. Mai sèmbla que pèr un côp la crisi sià pas una simpla causida de faire entre li doas (1) chament, de renfortir li barratges. Es un pauc aquô que prepausan lis autors de gaire débat comme (p. 245). concrèta, la porta farcida conclusion que » de son ideologia borgesa, tombar dins la parodia ideologica. DOBRIR L'ISTORIA... eau d'avenir. imagination istoric camp eau le autre, sai que, verai qu'es un grandas la destruccion totjorn. Mai eau faire mèfi : lo ter¬ una cadun dins sa Nouvelle histoire e C. de la occitane, P.U.F., 2 vol., 1970-71. (4) Cf. op. cit., pp. 200-201 e 203-204. �'epopèa catara « Les amibitions de ce livre sont infiniment plus modestes dimensions pourraient le laisser supposer. Le conflit qui se déclencha en 1209 sur la terre occitane et dont l'enjeu fut la destruction ou la survie de l'hérésie cathare eut pour consé¬ quence, après soixante années marquées par des alternances de guerre et de paix ,1e rattachement de cette même terre au do¬ maine royal français. Cet ouvrage n'a d'autre but que de recons¬ tituer la genèse et l'éclatement de ce conflit depuis l'avènement au trône pontifical en 1198 de celui qui le suscita, Innocent III, jusqu'à cette première sanction de la conquête que furent les statuts promulgués à Pamiers en décembre 1212 par le chef des que ses armées croisées, Simon de Montfort. » Aqui, segon Miquèl Roquebert, las ambicions e la tòca d'aquel libre monumental, dins totes los sentits de la paraula, l'Epopée cathare (1198-1212, l'invasion), paregut en 1970 en çô de Privât a Tolosa. Libre d'una importància màger a nòstre vejaire, per mantuséria trop long de las espepissar aici pel menut : per çô que nos liura del passai occitan, un passai encara mal conegut (!), per çô que nos ensenha al nivèl mai général sus las embrolhas de l'istôria, la que se fa uèi tant coma la d'autre còp, per çô que nos fa endevinhar tanben de las dificultats de comprene un temps, un pais... Amb aquò nos a semblât de bon de donar la paraula al quite autor del libre : las quauquas paginas que seguisson son pas que lo rebat d'un débat animai a la fin de 1970 per Miquèl Roquebert a Montpelhièr, amb l'ajuda d'Ives Roqueta e de Robèrt Lafònt. Débat apassionant, rie, tan rie que siám estais forçats de causir. Los problèmas joslevats foguèron nombroses que se'n parla pas aici mas qu'es necessari de los mençonar, seriá pas qu'a la lèsta : atal lo rôtie jogat per Domenge (cf. lo capitol 12 del libre : Saint Dominique), la question del'espandiment del catarisme en pais occitan al moment que la crosada se desencadenèt, e mai totas las compausantas socialas e economicas d'un conflicte que restontiguèt al dintre de tota una nas rasons que societat... 33 �Miquèl Roquebert, o cal dire, meteguèt gaireben 14 annadas escriure aquel libre, que deu èstre seguit d'un autre... 14 an¬ nadas, la chifra pot espantar, mas es pas que la consequéncia d'una abséncia espantanta ela tanben de recèrcas sus lo subjècte : « Se foguèsse estât universitari, afortiguèt Roquebert, auriáì pas escrich aquel libre : auriái pas fach una istòria evenemenciala, que tôt es mos corifraires m'aurián tustat dessus ! Auriái estudiadas las estructuras, la societat... Om quita pas d'escriure a prepaus de la Crosada, mas àm se servis totjorn d'un material documentari qu'a pas cambiat dempuèi Belperron (« La Croisade contre les Albigeois et l'union du Languedoc à la France », publicat en 1942). Ai recampat tôt es los registres de l'Inquisicion, es a dire 7.000 interrogatòris ; i a mai de cent ans que son coneguts, mas èran pas jamais estais estudiats coma ieu o ai fach. per Dins lo detalh. E i demòran de dire... a un molon de causas, evidentament, que » Demèst tôt çò que las recèrcas de Roquebert nos aprenon, avèm causit mai que mai çô que tòca als rapôrts entre los envasissèires e lo païs conquistat, a la quita sorsa d'aqueles ensèms venir de nacions. Question entrepachosa se n'i a, i podèm ara veire un pauc mai clar. E aqui mai lo metôde de l'istorian, l'agach portât sus la matèria istorica foguèt decisiu : « per çô qu'es del ponch de vista global, de l'agach que caliá getar sus aquela istòria, devi dire que i a un libre que m'a guidât, « Sur la France » de Lafònt. Es força simple : ai refusât clar lo ponch de vista finalista. Ai jamai cercat a progetar l'ensenhament dels eveniments a venir sus lo moment qu'estudiavi ; quand me vènon dire qu'ai facha una istòria d'un ponch de vista occitan, per ieu, aquò vòl dire que l'ai facha sens saber çô que se passariâ après. Lo ponch de vista d'una istôria dobèrta. » Aquela idèa d'una istôria doberta, aqui doberta dins lo pas¬ sai, mas se pot tanben envisatjar una istôria doberta dins lo temps d'ara, cap a deman, cresèm qu'es pas solament un principi, un prefaci, mas una arma, a condicion de se'n servir condrechament, dins l'estudi sai que, mas tanben dins l'accion, e dins l'accion la mai quotidiana. I tornarem. qu'èran mas per que * * * Avèm apondudas quauquas notas als tèxtes publicats. An d'autre objècte que de precisar de ponchs que l'anar de la paraula permetiá pas d'esclargir pas �Ives ROQUETA A libre — ieu, i : rent, doas a que m'interessan i donas una granda e dins causas aquel força : primièr importància — es aquel tractat de non-agression, abans la crosada, un tractat d'ajuda mutuala que realiza davant la menaça de Crosada l'unitat politica pan-occitana, a Milhau ('). Segondament, a mon vejaire al mens, la lectura, o puslèu la re-lectura de l'istòria que se pòt faire a travèrs los tractats de (2). Pàmias Primièr òm occitana, maina se lo tôt que qu'aquela nacion diguèron mond qu'existissiá pas, davant las amenaças, aquela nacion se définis en tèrme aragonés, es a dire catalan, es a dire occitan lenga parièra, cultura parièra, los trobadors que van d'un costat e de l'autre De matin encara aprenguèri a Besièrs que los Josius de la vila èran partits amb Trencavèl per anar a Girona, en Catalonha ! Catalonha, qu'es lo bastion occitana la crestientat Catolic ortodòxa — Pèire II lo Ventura prôva que i a un sériés implantament catar ! Catalonha ont los Josius de Besièrs, coma disiái, van se refugiar amb son argent quand senton que la situacion ven marrida... Tôt aqué vòl — dire blanc, : una tèrmes ont i que nacion politics a clarament, negre pausada, benlèu sus pas en diriàm, mas qu'es mond sabon que Montpelhièr, Gerona, etc... aquò's parièr ! Los Franceses, eles, per de que an una frontièra traçada per Loïs XIV al Tractat dels Pirinèus refusan generalament aquela nacion occitana que sérié estada « catalana digam, çò qu'a pas cap de sens : la capitala, al luéc d'èstre Tolosa, sérié estada Barcelona, o, al piéger, la suseranetat se sérié transportada dins dos luécs occitans diferents. Alara aqui, cada cép que parlas d'aquô, te trapas davant de mentalitats francesas que refusan lo drech per n'autres d'èstre venguts es- ja camin. en » a un moment que te i avié pas d'Espanha... E puèi bar o , panhôls cap coma Tôt aquel a i a Pàmias. Quand veses arriPàmias, d'un biais tôt plen cohé¬ lo lo e maridatges — tôt es previst, despossession de las femnas, e mai que ia son mèstres de son païs — dels bens profiech d'una feudalitat estrangièra, aquí francesa, òm pòt pas se demandar : consi en quatre annadas t'aguèron lo temps de faire la guèrra coma de religioses (van escafar los erètges), de passar a la guèrra politica, puèi mai de se fornir tôt l'armament juridic ? Ieu me sembla que se — e es per aquò que cresi que lo libre de Roquebert dobrls l'avenir — encara aj èm demanda se arribats tre la — de de tèxtes legals que liquidament de la feudalitat passatge, pel biais dels ensèmble un definisson tôt a débuta, costat : tôt coma aquè, ren podiá s'es fach que son la rason n'es que, foguèt pas mes de arribar... E aqui cal cercar. O torni dire : per ieu i a pas d'ems'enganan pas, quand van a Milhau per signar aquel pache d'assisténcia mutuala, sus çò que los espéra. Çé que los recampa, aquò's çè qu'es pausat pels autres al cap de la primièra Victoria. Aqui i a quicòm que te fa soscar ! brolha, E puèi siém a un moment istoric força important. Teoricament lo poder politic es entre las mans de la noblesa, mas la força materiala d'intervencion, ela, es entre las mans d'una borgesié que monta, mas qu'a lo poder politic. pas Que pòt pas jamai tractar. Ieu, per simplificar força, mas fa pas ren, aqué me fa pensar a la guèrra d'Espanha. As una borgesié que ten lo poder politic, mas un poder politic qu'es pas que virtual : la classa qu'es a mand de prene lo poder, mas que l'a pas encara, aquè's lo prolé¬ tariat espanhèl. Alara a aquel moment, i a un fenomèn que vèl que l'envasissèire, que sié la fascista Franco o Simon de Montfôrt, arriba dins un terren qu'es ja poirit. Miquèl ROQUEBERT : Fa pas de dobte que i aguèt conflicte entre l'arribada de l'armada dels envasissèires e la montada del pan-occitanisme. 35 �prene un image simple, la Crosada s'es pas deversada dins lo pais coma una ondada que ven morir sus una plaja, mas Per arribada es contra coma un corrent ne que montada del la autre un respan- l'Estat de occitano-catalan. Al sègle XII, i aguèt tôt de long una guèrra jamai acabada entre Tolosa e Catalonha, tôt lo mond o sabon. Aquela guèrra afavorizèt la division politica d'Occitània : los vassals prenián par"tit per l'un o per l'autre al grat de sos interesses del moment... Del temps de Ramon V e Amfòs II. E puèi gaireben al meteis moment lo trône aragonés e lo la occitanisme, naissença trône comtal de lari arriban Ramon VI : càmbian Pèire e de II. titu- E cal tanben mençonar Comte Tolosa lo rôtie jogat per lo Comenge, Bernât IV, qu'avià de pogut tenir la plaça que volié duscas moment. E el s'emplega a faire arrestar aquela guèrra entre Toiosa e Barcelona. Se vei de pertot, cada côp que i pas aquel a la possibilitat de faire quicôm dins lo de l'unitat. Concretament, aquô se traduis per de maridatges, coma aquô se fasiá d'aquel temps. Ramon VI e Ra¬ VII mon sôrres de esposèron doas Pèire 11, çô qu'agradèt pas a la Glèisa... E puèi tôt lo mond sabién qu'en abril de 1204 Pèire II aviá eiretat de Provença e de Gavaudan. A aquel moment, a besonh d'argent per anar se faire coronar a Roma per lo papa : a Milhau met en gatge amb Ramon VI Gavaudan e Milhau. Aquel acte es plan conegut. Mas en legissent Ven¬ tura, trapèri dins una nota qu'a Milhau un a sens èra tractat Pèire estât II. passât Ramon entre VI Donava puèi la referéncia als archius de la corona d'Aragon. Pas mai. Aquô me tafurèt. Sèmbla que Ventura legiguèt pas lo tèxte. Benlèu qu'es dificil de trapar. Cerquère. E per astre trapère aquel tèxte éditât dins un obratge francés e 1926, en fòs un de II Pèire II recuèlh dels Provènça, lo d'Am- actes fraire d'assisténcia mutuala contra toi ôme fòs II de I sai Provènça, Pèire II e Ramon VI. de resèrvas d'ordre feudal a 36 que al mond passât per Am- lo dins de tôt çô que sabèm que d'aquel temps entre Tolosa e sens se passava Barclona. Lo rôtie Pèire de II es de remarca : lo papa ditz a Pèire II : «Totes los dels erètges que voldretz prene, son tres ». E Pèire 11 al luôc de jogar la bens vôscarta de nord la dels violéncia amb las tèrras del respond que vòl un castèl ont i a d'erètges del costat d'Albi. N'i aviá de centenats coma aquô. Pèire II causis Lescura, qu'es possession del Sant Sèti ! Obesis al papa e fa de tort a cap de feudai del Miègjorn. Intervencion pro especiala. Pichôta causa, força pichôta, mas que manca pas de significacion... Pirenèus, Autra Pèire II pren de mesu¬ erètges que podián se trapar dins sas tèrras. Mas dins lo meteis moment recampa a Carcassona una conferéncia contradictôria per s'assabentar sus çô qu'es l'eretgia... D'un cos¬ tat, atal, caça totes los erètges d'en çô sieu, e de l'autre, très o quatre meses d'informacion après, aquela conferéncia tôt çô que i a de pacifie ! Se vei : al sud dels Pirenèus Pèire II es per lo papa, al nôrd es plen de prevenéneia per la societat. Après pôt ben condemnar l'eret¬ gia... La crosada, aquô's évident, venguèt coma una empacha a un movement pro causa sevèras ras entemenat, Pro un de : los contra movement d'unificacion. amb l'intervencion del d'Aragon, tôt lo mond en Occitània esperavan aquela intervencion. Es çô que temps rèi ditz Guilhèm de Tudèla qu'es el de l'autre Per que o sié causa Lo las de Tudèla dins la prila Cançon de la Crosada, part de costat. la Guilhèm clar mièra nièr acte un lo rèi de (3). Es pas se Ramon VI e d'Ongaria se fan la guèrra, per de qué lo rei d'Ongaria es son conhat...). Aquô's estonant. O puslèu non ; aquô va (Pèire II intervendrà diguèsse atal, calià coneguda de totes. segond 1213, es a libre dire tèrras occitanas a que se dobris sus gel'allegéncia de totas Pèire IL Sièis set- après los estatuts de Pàmias. A existit, aquel Estât pan-occitan. Pas que nôu meses, mas existiguèt ! manas �Robèrt LAFONT Oc ! : de dobte que, cèrt nombre de comportaments clar, apareisson en culturaus, l'enduriment que sociaus vertadier occitana, e d'un l'arribada de la borgesià au côp tôt au son consciéncia autre d'una costat poder, mas poder consular, es a dire un poder força concrèt, dins lo quadre comunau, mas qu'es un poder refusât, coma o faguèt remarcar Roqueta. Pèr de qu'es trop jove, refusât per lo drech feudal e refusât per lo drech canon, pèr tôt çò que la au de çô es artculat s'enganan Lo 1209. ben las recèrcas aqueu fenomèn es d'à que li sus ni pas, refugi Pirinèus. li mai es en E li Josius Catars après d'Aragon. terra Crese que aie! eau anar mai naut, estènt que aquela nacion, que foguèt lo primier image de la nacion, abans la nacion fran- portada cesa, pèr la borgesià, acomen- d'èstre sentida devers lo mitan dau çava sègle XII. Tolosa Barcelona se faguèron la guerra per amòr que volián s'apoderar d'aquela nacion qu'èra a se fargar. Guer¬ ra pichôta, mai que s'esperlongava. Is entorns Volèm nôstre totes cal e abalit a la plaça D'alhors Paris e de son i a una : entrevista de Bau¬ doin amb Ramon VI. Mas aqui los croniE taison. consi los cronicaires sabon se tàiser quand i a quicôm que los entrepacha I E es en seguida d'aquela entrevista que Baudoin fa definitivament omenatge a Montfôrt. Aqui i a que se sap sabèm pas. La question de la borgesià es importants. Om se maina de quicôm lo période que nos lets endreches ont drech a la paraula decidiguèt la a puèi e pas ; se presidit nos per son los un per aquela question de la borgesià, amb lo problèma de las estructuras socialas, problèma qu'ai pas estudiat se que de non quand n'aviái de enfrontam (1) Cf. L'Epopée cathare, capitol 10, catholique, mai que mai, 171 sqq., «l'axe Toulouse-Barcelone». (2) Sus los estatuts de Pàmias, que Pierre II pp. le definisson loniala, de una vertadièra organizacion co- cf. l'E.C., capitol 35, Les Statuts de mai l'imporJôrdi Ven¬ Pamiers. (3) Cal dire tància tura son aquel sus libre Simó ara côp un dels estudis del problèma, especialament classic sus Montfort, ed. de catalan Pere el catôlic i Aedos, Barcelona, 1960. (4) Baudoin de Tolosa fraire de Ra¬ VI, filh de Constància de França, èra nascut a del temps Paris en maire se troque sa cô de son fraire lo rèi de França Lois VI. Va a Tolosa pel pri¬ côp en 1194. Sèmbla que Montfôrt s'apiegèt sus una oposicion entre los dos mièr Miquèl ROQUEBERT e cremats ; al de- liurar los eretges, Primièr n'avèm « es Amb nos de (4) causas Besièrs cambiat l'avèsque ». Los consols de Tolosa s'apièjan sus lo drech. Es pro significatiu... (5) bava de de siá A Tolosa, quand ». consôls de : estats tribunal Baudoin, que foguèt qu'èra aici pèr prene se quicôm liurar, volèm que sián jutjats mon caires als cônsols que govèrn respondon 1200, i a reversament. Mas aquí caudriá saber lo rôtie jogat pèr ainat... pas mandat mòstran que Ventura, fons « besonh. Glèisa còntraròtla. E dels responsa semplificant força, i a ges en partir de 1150-1160, un en Tolosa. força : per intéressa, los dos so- lo consolât aguèt davant los crosats resisténeia totala. A Besièrs Tôt lo mond coneissián la fraires. (5) Per l'afaire de Besièrs, cf. l'E.C., capitol 17, Le sac de Béziers, mai que mai lo paragraf titolat « la résistance » (pp. 250 sqq.). Las paraulas dels cônsols de la vila son atal reportadas per Guilhèm de Tudèla dins la Cançon de la Crosada : «Ans dison que 's lairian negar e marsalea Que ja sela paraula fos per lor autregea, Ni no aurian del lor que valha una [dinnea Per que lor senhoria fos en autra [camgea. » Per Tolosa, cf. capitol 29, Le premier siège de Toulouse37 �Fideologia nacionala Nacionalisme, aquò's lo îitol del numéro 1 Taupe Bretonne, quasèrns publicats per lo Grop T deologia e de la d'Estudis Politics Bretons quin, 11 c. e Internacionals (c/o Pèire Cla- Enric Barbusse, 95, Saint-Gratien). A l'entorn d'aqueles quasèrns se recampan de militants bretons que son estais bandits de l'U.D.B. (Union Democratica Bretona) dins lo corrent de l'an 1970. Sa critica de l'U.D.B. s'apiejava sus l'orientacion ideologica generala del movement : nacionalista e pichon borgés (« l'U.D.B. es una mini-burocracia que son ideologia es lo nacionalreformisme »). Lo grop a per tòca primièra de respondre a doas questions essencialas : « Quala es la plaça de Bretanha dins los rapôrts de produccions capitalistas ? Qualas son las formas de luchas revolucionàrias convenentas ? ». E apond apiejam a aquelas questions la preposicion aquesta : « nos l'ipotèsi : i a una Question Nacionala en trobarà pas de solucion revolucionària dins un sus Bretanha ; quadre nacionalista ». Lo primièr quasèrn de la Taupe Bretonne, en mai d'apreciacions sus l'U.D.B., se compausa de dos estudis : un de I. le Floch, Lenin sus lo nacionalisme; un d'elements de J.-l. Guiomar titolat /'Ideologia nacionala. semblât intéressant de faire conéisser als legeid'aquel trabalh teoric sus l'ideologia nacionala. Sai que pòt levar la contesta, mas cresèm que constituis una pèça importanta del dorsièr nòsNos a res occitans de tre sul nacionalisme. 38 « Viure » l'essencial �Lo nationalisme es ideologia. Coma tal, a de e d'expression que d'aquelas fonccions es d'amadire sa volontat d'explicar la una fondamentas, de modes d'aparéisser definisson sas fonccions. Una gar sa natura ideologica, es a realitat per e en favor d'una classa sociala. Lo nationalisme me de de situis sul terren se del particularis¬ aquela caracteristica l'empacha de s'enauçar al nivèl l'expression teorica, de quin biais que siá. Non i a pas teoria del nacionalisme. Dins lo sens contra, es possible : de faire la critica teorica del nacionalisme ; es la aquesta qu'assajam de menar dins nòstre trabalh. critica Per encausa de sa quita natura ideologica, lo mode d'expression privilégiât del nacionalisme es l'argument. Lo seu argument central a per fonccion de fondamentar la solidaritat de las classas socialas, sus la basa de l'afortiment de l'especificitat d'un grop uman. Sens lo nacionalisme, i a pas de nacion. Lo nacionalisme es ligat a al meteis moment, al sègle l'istôria. Totes dos apareisXVIII. Tota l'istoriografia borgesa es nacionalista. Lo seu aparelh « scientific », adonc, es comprés dins un projècte idéologie. L'istôria balha una coheréncia al passai en fonccion de las nécessitais del pré¬ sent. Tôt nacionalisme postula la nacion coma existent per nàisser o en vocacion — desempuèi las originas de son — l'istôria. Quinas son las necessitats del présent en causa ? tracha de fondamentar d'una classa sociala en Se d'exprimir la situacion de poder fonccion d'una realitat globala. Lo e Capital existis pas que per lo Trabalh, la borgesiá existís pas que per lo prolétariat. Per encausa de sa situacion dins lo procès de trabalh, lo prolétariat, nascut après l'establide las nacions, escapa a tôt particularisme. La seuna révolta es universala, es la negacion de la borgesiá en tant ment que classa mèstra. da de comprene Per servar lo seu poder, aquesta es cogilo prolétariat coma encadenat a una astrada istorica nacionala. L'ideologia afavoriza aquel camin, que tira del passai lo fargament d'una comunitat d'astrada que s'impausa a las classas totas : la nacion. Pas mai que dins argument per 39 �lo présent la solidaritat aquesta a d'existéncia dins lo pas¬ Aqueste, adonc, es falsificat. Mas aquela falsificacion es pas una empacha a la realizacion del projècte : lo fonccionament de l'ideologia borgesa s'apièja sus lo monopôli de la coneissença e sus lo dirigiment absolut del distribuiment del saber. Un monopôli d'aquela mena non pot èstre reversât que per la presa de poder per lo prolétariat. Aquela situacion fa del nacionalisme una de las armas mai poderosât. contra sas la revolucion. Se sap consi lo manteniment de contradiccion amb lo mode de las nacions sobeiranas produccion capitalista monopôlis. L'espandiment mondial del ca¬ pitalisme a menât cap a de luchas anti-imperialistas, mas se vei que las luchas entamenadas an generalament per consequéncias de reproduire dins las ancianas colonias l'ideologia nacionala e sas fonccions, tôt al côp en concurréncia e enconvivéncia amb los nacionalismes dels païses imperialistas. Aquela persisténcia e aquela reproduccion del nacionalisme pròvan lo caractèr contradictôri de l'ideo¬ logia nacionala. En fach i a pas de nacionalismes progressistas « pichons » e de nacionalismes reaccionaris « grands », mas de fonccions desparièras del nacionalisme enfrontat al procès de produccion a l'escala mondiala. Lo prolétariat mondial contunha d'èstre envasit e mestrejat per la falsificacion de l'ideologia nacionalista. es en al moment dels L'importància de las luchas de liberament nacional e la cara nacionalista qu'an presa fins ara aprigondament de la critica del naciona¬ dins lo mond demandan un lisme (...) Après aver mostrat consi los tèmas de l'ideologia francesa an triomfat amb la Revolucion de 1789, J.-I. Guiomar estudia lo caminament parallèl del naciona¬ lisme francés e del nacionalisme alemand : nacionala Alemanha, desrevelhada per la Revolucion francesa de sôm luterian, amb mai de l'establiment de l'ideologia son a passa per Aviá vam que nacionala, França, s'agropèt a tal ponch que la tèrra del nacionalisme. pas cap d'unitat, pas cap de dinastia qu'auriá pogut servir a recampar d'un biais coherent lo « côs na40 �cional » e que seriá estada reconeguda d'estrucalemands politicas, « protegits » qu'èran per los princes. La borgesiá alemanda èra pas gaire espandida. Totas aquelas condicions explican que l'ideologia de la nacion e de l'Estat venguèt abans sa realizacion, engrandidas per las imaginacions de tal biais que venguèron d'absoluts filosofics e mitics. L'ostilitat dels pensaires de las Lums es seguida, tre las primièras annadas de la Revolucion, per lo culte del concèpte d'Estat en cò dels Romandes. Í aurà pas d'Estat alemand qu'après 1871 (un Estât que foguèt proclamai a Versalhas : aquò's mai qu'un simbòl !) mas i a una ideologia nacionala alemanda abans la desfacha europenca de Napoléon dins la plana de Belgica. per totes, economicas e socialas arcaïcas. Los ideològs vivián en plen desseparats de las realitats turas Tre la fin del sègle XVIII, Herder aviá mostrat l'importància de l'element istoric e etnic dins lo fargament de la comunitat nacionala. Obra de la providéneia, qu'èra coma per Kant la força viva de Dieu al dintre de l'umanitat, la nacion èra per Herder l'intermediari entre Dieu e l'ôme, entre la creatura e lo seu creator. Los elements etnics, linguistics, fisics de la nacion constituissián los si¬ mai forts de la vida nacionala, vista coma expression màger de la vida religiosa. Tota l'ideologia nacionala, d'alhors, es envasida per un simbolisme religiós (fèstas, imnes, bandièras, vestits, sarraments...). Los pensaires ale¬ mands, los romantics mai que mai, foguèron lèu tocats per la pensada de Herder, subretot al moment que, tre 1793, gnes comencèron qu'èra estada de per se destacar de la Revolucion francesa eles l'espèr de l'incarnament del Rechts- (Estât de Drech). Dos corrents, lo primièr contrarevolucionari, amb los fraires Schlegel, Schelling, Adam Millier, lo segond radical e jacobin, que son représentant mai conegut es Fichte, venguèron los menaires de l'ideolo¬ taat gia nacionala que se fargava. Dins YEstât comercial barrat (1800), tèxt fondamental qu'influirà pauc a cha pauc sus los mitans nacionalistas alemands, Fichte desenvolopa l'idèa de l'Estat nacional coma mond claus, societat que s'es enauçada cap a la plenitud de sas formas per lo biais de sas frontièras naturalas. Aquel tèxt es la fondamenta dels 41 �famoses Discors a la nacion alemanda, rampèls d'un intelIectual alemand en 1807 a la joventut del seu païs per luchar contra l'ocupant francés. L'influéncia practica e ideologica de la Revolucion francesa sus Fichte es capitala. Per el, Alemanha es la « patria maire » (paraula que la cal prene dins son sentit mai fort) ; França manquèt a sa mis¬ sion e la « nacion alemanda es la primièra de totas las na¬ tions europeanas que la seuna borgesiá aja demostrat, desempuèi de sègles, que podiá sosténer lo regim republican ». Alemanha es lo pòble primitiu (Urvolk) es a dire lo qu'es en contacte amb las formas de la natura primitiva ; la lenga alemanda es la lenga primitiva (Ursprache), la maire de las autras lengas. Mercés aquela ligason dirècta l'origina, amb la naissença ,es en Alemanha que lo « divenc pot espelir al dintre d'aquela comunitat ». Banhada dins lo primitiu, la nacion es etèrna : « quai que siá que viu pas jos l'angle de l'etèrne coneis pas l'amor ; l'amor de la patria li es forestièr ». Fichte vòl lo liberament dels Aiedans per l'ensenhament e prepausa a sos compatriòtas un plan d'éducation inspirât per Pestallozzi e los revolucionaris franceses. Çò mai important, es que los Discorses, pas mai que YEstat comercial barrat abandonan pas lo cosmopolitisme : « lo principi que fondamenta aquel trabalh de melhorament es : totes los que creson a l'espiritualitat per la libertat ; totes, quai que siá lo seu païs de naissença e la seuna lenga, son amb nosautres e per nosautres. E totes los que creson a l'immobilitat, a la régression e a la dança en cercle o que botan una natura mòrta al govèrn del mond, totes, quai que siá lor païs de naissença e lor lenga, son estrangièrs, d'alemand, e es de desirar que se desseparèsson de an ren nosautres totalament. » (Discors n° 7). Aquel passatge mòstra consí lo nacionalisme de Fichte parièr coma son cosmopolitisme e que se tracha sens cap de dobte d'un nacionalisme idéologie ont los elements etnics e istorics son intégrais dins una pensada de tip universalista. Amb un caractèr de classa mens marcat que dins lo cas dels Revolucionaris franceses (mas présent ça que la), es per encausa avèm 42 una de l'arcaïsme économie e social d'Alemanha, ideologia nacionala parièra. La pensada de �Fichte aurà una influéncia sus los creators del Zollverein (List mai que mai) e aquò's pas qu'ai moment que l'impé¬ rialisme alemand se constituis, après 1870, que lo nacionalisme racial e portaire de mites dels contra-revolucionaris prendrà lo melhor sus lo corrent jacobin. Notem mai que mai qu'en França coma en Alemanha, lo nacionalisme concèp pas una nacion sens Estât : se, dins l'abstrach pòt dessospartir Estât e nacion, concretament nacional a per tôca la creacion d'un Estât. Cal tanben remarcar que los dos nacionalismes, lo francés e l'alemand, son nascut sus la basa comuna de la pensada del sègle XVIII e per una influéncia recipròca : numeroses èran, coma Mirabèu, los creators de la nacion francesa modèrna que tenián l'Etat de Frédéric II per parangon, e lo nacionalisme alemand, tre abans l'espandiment napoleose tôt movement nian (en fach tre lo Directòri) a constituït la seuna ideologia rapòrt amb la Revolucion francesa. Al fargament dels un nacionalisme se bastis nacionalismes jamai tôt sol — se devinha a cada còp de fonccions de reciprocitat, de transen — fèrts, de miralhs. cés Atal, tôt de long del sègle XIX, los nacionalismes fran¬ alemand se noiriràn l'un l'autre. Son, força mai qu'an- e tagonistas, fondamentalament semblants. Avèm aqui un processús de reproduccion/repeticion que se retrôba al sè¬ gle XX dins los nacionalismes de las ancianas colonias. a de la part dels ideolôgs franceses una engamistificacion( que quita pas de s'esperlongar e qu'es Adonc i na, una responsabla de la flaquesa de las forças d'oposicion en França) dins la tèsi que ditz que lo nacionalisme francés s'apiejariá sus lo principi del drech dels pôbles a dispausar de se, e lo nacionalisme alemand sur de concepcions racistas e linguisticas. Lo jòc de nalisme francés tranfert ja rescontrat a la débuta del nacio¬ se retrôba tre la Restauracion : tota 1 intel¬ ligentsia francesa es a l'escôla de la pensada alemanda, darrièr Dôna de Staël e Victor Cousin. L'estudi del tèxt essencial de Michelet, le Tableau de la France (1833) mon¬ tra a l'evidéncia que lo contengut del nacionalisme francés es fondamentalament semblant a lo del nacionalisme ale43 �mand. Per quant a la lenga : : « l'histoire de France lo tèxt dubris aquela langue française. La langue es tle signe principal d'une nationalité. Le premier monument de la nôtre est le serment dicté par frasa se commence avec sus la Charles le Chauve à son frère, au traité de 843 ». Per quant al nacionalisme universalista (cosmopolita) : la primièra frasa de la seuna Introduction à l'Histoire universelle es : « Ce petit livre pourrait aussi bien être intitulé : Introduc¬ tion à l'histoire de France ; c'est à la France qu'il aboutit ». Per quant a la nacion coma replica del mond : « l'ordre une fois senti dans la société limitée de la patrie, la même idée s'étendra à la société humaine, à monde ». Per quant a la nacion coma l'òme e Dieu : « Si le sens social doit la république du intermediari entre nous ramener à la religion, l'ordre de cette révélation nouvelle, l'interprète entre Dieu et l'homme, doit être le peuple sociable entre tous ». Lo Tableau s'acaba per l'evocacion de 1'« idée de la patrie universelle, de la Cité de la Providence », tèma que trobam al quite còr de la pensada de Herder e de Fichte. L'ideologia nacionala es estrechament ligada al concèpte de nacion tal coma se desenvolopa al sègle XVIII ; la nacion deu tendre cap a sas frontièras naturalas, que li balhan sa forma perfiècha e, tôt en la desseparant del mond, realizan aqueste en ela (fondamenta ideologica de l'imperialisme). Ren ditz pas melhor aquela equacion nacion/natura que l'idèa plan admesa que vòl que la na¬ cion siá un organisme. Cal citar aici un passatge capital del Tableau de la France : « La force et la beauté de l'ensem¬ ble (de la nation) consiste dans la réciprocité des secours, de la solidarité des parties dans la distribution des fonc¬ tions, dans la division du travail social. La force résistante et première, la vertu d'action, est aux extrémités, l'intelli¬ gence au centre ; le centre se sait lui-même et sait tout le reste. Les provinces frontières coopérant plus directement à la défense, gardent les traditions militaires, continuent l'héroïsme barbare et renouvellent sans cesse d'une popula¬ tion énergique le centre énervé par le froissement rapide la rotation sociale. Le centre abrité de la guerre, pense, innove dans l'industrie, dans la science, dans la politique ; il trans¬ forme tout ce qu'il reçoi. Il boit la vie brute et elle se 44 �transfigure. Les provinces se regardent en lui ; en lui elles s'aiment et s'admirent sous une forme supérieure... » « C'est néanmoins une des grandeurs de la France que sur toutes ses frontière selle ait des provinces qui mêlent au génie national quelque chose du génie étranger... Ce sont des puissances diverses par quoi la France touche le monde, où elle a prise sur lui. Pousse donc ma belle et forte France, pousse les longs flots de ton onduleux territoire jusqu'au Rhin, à la Méditerranée, à l'Océan. Jette à la dure Angleterre la dure Bretagne, la tenace Normandie ; à la grave et solennelle Espagne, oppose la décision gas¬ conne ; à l'Italie la fougue provençale ; au massif empire germanique, les solides et profonds bataillons de l'Alsace et de la Lorraine ; à l'enflure, à la colère belge, la sèche et sanguine colère de la Picardie, la sobriété, la réflexion, l'esprit disciplinable et civilisable des Ardennes et de la Champagne ». Lo tèxt dins son entièr, vertadièra fisiologia de la nacion, es de citar. Notem que, formant l'introduccion par tòme II de son Histoire de France, es una expression perfiècha de França etèrna, predestinada per natura a s'incorporar las provincias de la periferia : illustracion per¬ fiècha de la concepcion ideologica de l'istòria, d'un temps lineari ont ren arriba pas se que de non çò que deviá arribar çò qu'èra escrich — : vertadièra anti-istôria que voida lo temps de la seuna especificitat. au — Mas dins lo nacionalisme de Michelet coma dins lo dels nacionalistas alemands, i a plaça per cap d'exclusion : un nacionalisme universalista, cosmopolita que fa del principi nacional, mai que de tala o tala nacion, la forma complida de las societats umanas. Es dins un principi es idéologie d'aquela mena que la contradiccion se debana de long del sègle XIX, a dicha que las borgesiás nacionalas dintran en concurréncia per lo mestrejament écono¬ mie. Entre 1848 e 1871 lo capitalisme industrial s'es bastit e lo prolétariat a començat de conquistar la seuna autonomia de pensada : tre lo seu primièr grand ensag revolucionari, amb la Comuna, desraba de las mans flacas de la borgesiá la bandièra de l'internacionalisme. A aquel mo¬ ment lo caractèr contradictòri de l'ideologia nacionala s'esplandis e lo nacionalisme exclusiu, chauvin, expansionista e tôt 45 �anexionista apareis. La ficcion d'un nacionalisme francés « rasonable » s'esfaça davant la realitat ; quaranta ans abans los camps de la mòrt somiavan ja en França de faire cremar los Josieus (cf. Le nationalisme français, per R. Girardet, A. Colin éd., col. U, 1966). Davant aquela descasença del nacionalisme universadescasença que desvèla al còp la totalitat del seu contengut idéologie — bastava d'una rompedura d'equilibri dins lo jôc de miralhs i del meteis biais que la França napolista — leoniana aviá mancat qu'aviá dubèrt una a sa bèrea mission, l'Alemanha de 1871, dins l'organisme francés en li raubant Alsàcia e Lorrèna, venguèt « indigna » de la civilizacion alemanda. Calguèt pas qu'un moment cortet per los que juravan per Kant e la pensada alemanda, de Hugo a Michelet tôt en passar per George Sand, Littré, Zola, Prudhomme, Renan cremèsson çò qu'avián adorat. Mas aitanlèu, coma après 1815, lo miralh retròba la seuna que V. fonccion : Renan, dins la Réforme intellectuelle et morale de la France, biblia de la reaccion, prepausa coma remèdi a la França de seguir l'exemple alemand. Posicion simetrica de la de Fichte en 1807. Davant la « mala » Alemanha, França se veguèt lo solet possessor del flambèl de la civi- lizacion ; Barrés, Déroulède, Maurras, totes los que son estais a la sorsa del gaullisme e que son los interprétas fisèls del nacionalisme universalista, retròban Yenergia ja mençonada per Danton. Lo titol de la fresca de Barrés Le Roman de l'énergie nationale es pas una paraula vana. Atal foncciona, darrèr las me, aparéneias del particularis¬ nacionala, expression politica de la borgesiá europenca. l'unitat prigonda de l'ideologia de la dominacion * * * A qui se clau la primièra part de l'estudi de J.-I. Guiomar consagrada al problèma de las originas de l'ideo¬ logia nacionala. Dins una segonda part, titolada « Impé¬ rialisme e ideologia nacionala » son pausadas las fondamentas d'una critica del nacionalisme : 46 �Los rapòrts son complèxes entre un sistèma de produc¬ tion e 1 ideologia que lo justifica, l'interpréta e l'amaga tôt al côp. Coma o mòstra l'estudi dels tèxtes nationalistas, lo concèpte de nation, contradictòri fonccions de dins son esséncia, jôga mediacion. La nacion es part integranta del procès capitalista : la forma presa per las societats dins lo desenvolopament del capitalisme es la de l'Estat-nacion. L estât national participa al côp de l'infrastructura economica e de las superstructuras politicas, ideologicas et culturalas. L'Estat-nacion estent part integranta de la totalitat procès capitalista, podèm pas nos acontentar de formu¬ las talas que « lo nationalisme es despassat ». D'un latz, pot pas èstre practicament despassat que per l'aboliment dels rapôrts de produccion capitalistas, puèi que n'es l'ex¬ pression ideologica. D'un autre latz, pot pas èstre teoricament despassat que per sa critica teorica (aquesta estrechament ligada a la progression del movement revolucionari). del Aquest ponch es capital, puèi que la revolucion es pas quicôm mai que lo compliment de la critica teorica e practica del capitalisme. Es significatiu que desempuèi la débuta del sègle, la critica teorica del nationalisme marca lo pas. Desenvolopada en partir mai que mai dels obratges d'Otto Bauer (La question de las nacionalitats) la discutida dins lo movement obrièr en Eurôpa de l'Est a permés al bolchevisme d'acomençar una critica efectiva del problèma na¬ tional. Remarcarem ça que la que ni Lenin ni mai Rosa Luxemburg ni mai Estalin an pas envisatjada la question sul plan de l'ideologia. La critica se desenvolôpa sul terren de la validitat d'un sostén a las revindicacions de las nacio¬ nalitats oprimidas, e adonc a la possibilitat d'aliganças tacticas amb cèrtas parts nationalistas pichonas-borgesas. Guiomar, en partir de criticas practicas de la question nacionala (la de Lenin dins « L'imperialisme estadi suprèm del capitalisme » e la de Bokharin dins « L'economia mondiala e l'imperialisme ») arriba a la conclusion aquesta : La pojada de la mai granda part del mond a la forma problèma del nationalisme al côr de l'Estat-nacion buta lo 47 �de la lucha anti-imperialista a l'escala mondiala e impausa de considerar mai que jamai tôt processús revolucionari dins un païs coma part integranta de la revolucion mon¬ diala : i a pas cap de plaça per de formulas del biais « via nacionala del socialisme». (...) Prenent lo poder, la borgesiá a transformat lo quadre monarquic qu'ela aviá recebut e li balhèt la forma de l'Estat nacional. Lo prolétariat re¬ versant la borgesiá deu faire çô meteis en transformant l'Estat nacional : del meteis biais que l'Estat conquistat per lo prolétariat es pas pus l'Estat borgés (veire los tèxtes de Marx, Engels, Lenin tocant la Comuna de Paris) la nacion conquistada per lo prolétariat es pas pus la nacion borgesa. I a adonc sul quite luôc de la lucha nacionala (dins sa forma) una transformacion radicala de restructura e de las fonccions de la nacion. Lo caractèr mondial de la Revolu¬ cion (malgrat que ne siá de las inegalitats nacionalas de madurament del projècte revolucionari) mena a l'aboliment de las fonccions de miralh e de rebat que lo nacionalisme jòga a l'epòca del mestrejament borgés. Çô qu'èra définit aperabans coma la « comunitat nacionala » vei sos rapôrts socials intèrns d'à fons transformats, çô que vol dire una transformacion radicala dels rapôrts socials amb las autras « comunitats nacionalas ». Veguèrem l'importància del tèmas de natura dins l'ideologia nacionala: aquesta tracta de l'especificitat de la nacion coma una donada naturala (lenga, « costumas » de se vestir, de manjar...) e mai la geografia (armonia de l'exagôn...). La materialitat de l'ieologia, per lo biais de las estructuras nacionalas e de l'Estat, mai que mai l'ensenhament, finis per s'endintrar dins l'ensems de la populacion d'un païs, coma o môstran per exemple las reaccions racialas de la classa obrièra amb los trabalhaires emigrats dins força païses. L'ideologia evoluis segon son ritme a ela, e la persisténcia de sos concèptes pot s'esperlongar en travers e en délai d'un processús revolucionari la critica de l'ideologia nacionala mentala del movement nada del doble ponch de vista de sas fonccions extèrnas. 48 (cas de l'U.R.S.S.) : es una exigéncia fondarevolucionari. Deu èstre entame- de sas fonccions intèrnas e �Balham un resumit d'aquela dobla critica : al dedins ideologia nacionala définis una comunitat nacionala de valor generala que amaga la natura ideologica de la nacion (lenga, ideologia/morala : d'aqui l'importància capitala del sistèma d ensenhament e de l'armada, vehiculs privilégiais l de las valors nacionalas). Al defòra /'exterior es totjorn considérât coma mas l'amolonament de dins un sens parièr las riquesas : fasent se «los centres nacionals que venir de mai en mai centrals, periferias l'Estât nacional interior possible; per un venon de mai en del a cada còp pòdon temps mai perifericas ». pas que las Mas, pa- rallèlament, los progresses de l'impérialisme sotalinhan las contradictions de restructura nacionala : « la coheréncia de l'ideologia nacionala s'esfaça davant las seunas contradiccions. Aquestas son la sorsa de responsas de la periferia : las luchas de liberament nacionalas dins las colonias constituïdas al moment de l'imperialisme, la presa de consciéncia regionala dins lo qui te Estât nacional ». * * * Dins una tresena partida J.-I. Guiomar s'enfronta amb logia nacionala : la question de la reproduccion e l'aboliment de l'ideoO cal dire tornar : la formula cara a l'esquèrra que vòl que lo nacionalisme siá despassat es voide de sens : una ideologia pòt economicas rebatats per pas èstre despassada coma las condicions politicas — l'ensems dels rapòrts socials — ela son pas concretament despassats. e L'aboliment del règne de la classa borgesa per la revolucion adonc es la condicion de basa del despassament de l'ideologia nacionala. La revolucion es internacionala per esséncia. qu'an l'iniciativa anti-imperialista desempuèi la segonda guèrra mondiala an laissadas talas coma èran las condicions d'existéncia de l'ideologia nacionala a l'escala mondiala : en fach an menât a sa reproduccion. Las luchas de liberament nacionalas 49 �A) REPRODUCCION. Sota un angle donat, la Revolucion russa foguèt ela tanben una lucha de liberament nacional, non solament per las nacionalitats de la periferia de l'Empèri tsarista, mas tanben per la quita Russia, nacionalitat mèstra. Lo nacionalisme rus s'es amagestrat en réaction contra lo nationa¬ lisme alemand en li raubant lo seu contengut. Russia foguèt aitant coma las autras nacionalitats de l'Empèri, una colonia de l'imperialisme. Dins los païses sota-desenvolopats, lo nacionalisme foguèt al centre de la lucha anti imperialista. Se en Russia la flaquesa de la borgesiá e l'importància del prolétariat, pauc nombrós mas recampat e organizat, an permés de passar sul côp a la dictatura del prolétariat, al contra dins las ancianas colonias l'importància dels elements feudals, dels païsans e d'una minoritat pichona-borgesa an balhat a la lucha un aspècte frontista, que son ideologia es lo na¬ cionalisme. Se sap tôt çò que los bolcheviks esperavan de la represa en carga de la revolucion russa per los prolétariats dels païses occidentals : la non-realizacion d'aquela espéra cap a uèi es estada l'encausa d'un vertadièr aplani de la dialectica de la revolucion proletariana, en Euròpa primièr, puèi dins la quita Russia. Davant lo renfortiment nacionalista (anti-comunista) en Euròpa octidentala e centrala, lo patriotisme idéologie de Russia sovieîica es estât pauc a pauc acaptat pel nacionalisme grand-russion. La fonccion de rebat — autres tornat près a de miralh entre l'Estat sovietic — la e dels nacionalismes los uns seuna plaça, tant dins los l'exterior corne al dedins per los rapòrts d'aquel Estât. Per çò qu'es de las luchas de liberament dins las an¬ cianas colonias, lo fenomèn es encara mai clar : pas cap d'aquelas luchas foguèt pas represa en carga per los prolé¬ tariats de las metropòlis, se que de non d'un biais tôt formai. La question de l'Estat francés pausada per la lucha de liberament nacionala en Argeria es pas estada represa per lo movement revolucionari en França ; dètz ans de gaullisme, amb totas las consequéncias de venir, son lo 50 �prètz d aquel falhiment. Del meteis biais que lo fascisme foguèt lo prètz pagat pel prolétariat d'Euròpa occidentala de son refús de la revolucion per la social-democracia. L'actitud rapòrt a la revolucion russa e rapòrt a las Juchas de liberament nacionalas dins las ancianas colonias, d'alhors, es ligada : la doctrina del « socialisme dins un sol pais » foguèt represa per los partits comunistas occidentals a partir de 1935 e es venguda «la via nacionala del socia¬ lisme » : aqui avèm una de las caracteristicas mai importantas del réformisme de las organizacions que se dison socialistas ; mòstra l'envasiment del movement socialista internacional per l'ideologia nacionala ; i tornam trobar las fonccions de rebat d'aquela ideologia. I a una jòga essenciala de la revolucion a l'escala mondiala : los Estats nacionals los mai solidament establits son los que resistan melhor a la lucha anti-capitalista e contunhan de jogar un rôtie màger dins lo mestrejament de l'imperialisme. Tant de temps coma lo movement revolucionari dins aqueles païses demôra embarrat dins l'ideologia nacionala, fauta de n'aver facha una critica condrecha, tota lucha anti- imperialiste al cor d'un pôble oprimit es cogida de se replelo nacionalisme : aquô se vèi tant dins los regims borgeses (Marrôc per exemple) coma dins los regims burocratics (Argeria). Lo fargament d'un Estât nacional per una colonia se fa per un movement dialectic que ne retrobam los elements dins l'ideologia borgesa : 1) lo pôble opri¬ gar sus mit se reconeis e s'« aima » (Michelet) dins lo seu centre ; 2) una jaça pichona-borgesa enauça la seuna lenga, la seuna istôria, la seuna personalitat e de movements politics apareisson que revindican de l'Estat que l'oprimis pel pôble oprimit de se desseparar — es a dire de faire coma el ; 3) la borgesiá nacionala del pôble oprimit farga un novèl Estât nacional que reproduis exactament la forma de l'Estat nacional d'origina e que se rebat dins una ideologia na¬ cionala d'estructura semblanta e parièra per quant al seu contengut. Avèm aqui un esquèma que se plega a la dialectica idealista : çô que lo prôva aquô's lo fach que son darrièr tèrme es la reproduccion exacta del primièr. Las formas de l'Estat nacional precedent (en tèrmes organicis51 �l'espandiment mena a la scissiparitat) : adonc i a capitalisme. tas, se una dei « fagocitòsi », avèm aqui cap de despassament pas Malgrat las diversas nacionalizacions, los Estais no- vèls contunhan de patir de la lèi del capitalisme mondial. Pâtisson d'aitant mai que totes los Estats d'aquela mena son en realitat sens poder, tant per çò qu'es de sas fondamentas economicas coma de sa consciéncia nacionala : istòria e lenga nacionalas son luènh d'aver la coheréncia d'aqueles d'Estats nacionals establits desempuèi de temps. La descasença de l'universalisme cosmopolita n'arriba jorn d'uèi a de formas estrèmas, mas tant coma las estructuras mondialas del capitalisme demòran en plaça, contunhan de jogar al dintre dels raports socials la seuna al fonccion anti-revolucionària. B) ABOLIMENT. Aquela impoténcia en crèis de l'ideologia nacionala a rebatre la realitat de la lucha anti-imperialista correspond al desenvolopament en crèis de l'economia mondiala coma realitat. Notem que la borgesiá o las jaças burocraticas d'unes païses que i a (U.R.S.S., R.A.U.) a tendéncia a transferir lo contengut e restructura de l'ideologia nacio¬ nala dins d'ensèms « supranacionals » coma l'africanisme per los Estats negres, fraternitat dels païses la nacion araba per Orient Mejan, la de l'Est per l'U.R.S.S.. Per Eurôpa occidentala, aquel transfèrt se complis al nivèl del concèpte d'Euròpa : l'evolucion politica de França desempuèi las annadas 50 mòstra la preséncia dins la classa borgesa de l'ideologia nacionala classica representada pel gaullisme e lo seu transfèrt dins los mitans europeanistas al nivèl d'Euròpa (concèpte ja utilizat pel nazisme, e que capitèt) : un transfèrt d'aquela mena poiriá se desvelar coma una de las expressions ideologicas màgers de la contra-revolucion. La fonccion de rebat s'i retròba : Euròpa i es vista coma lo simetric, lo partenari e l'antagonista (en aparéncia) dels Estats Units 52 e del Comecòn. �Aquela fonccion de 1 rebat se retròba tanben al dedins de significatiu que totes los movements nacionalistas contemporanèus en Euròpa (Bretanha, Païs Base, Catalonha, Flandra, Walonia...) son banhats d'europeanisme : aqueles movements nacionalistas dont avèm ja notât la naissença al moment de l'imperialisme en França (aquô's parièr endacòm mai) rebaton l'estructura de l'ideologia naensems : cionala es dins antagonisme totas las seunas lucha contra el, coma rebat tend al « compausantas : coma e coma rebat de l'Estat nacional que son en despassament » de l'ideologia europeana que (idéologie, es a dire illusòri) dels Estais nacionals. Es pean e probable qu'aquela mescla ideologica al nivèl euroal nivèl dels pòbles oprimits d'Euròpa jogarà dins las annadas venentas un rôtie decisiu dins la lucha de las classas a l'escala europeana e, fin finala, mondiala. Es lo prôpri del movement revolucionari de balhar una expression teorica condrecha de las luchas de liberament nacionalas en Euròpa : aquô's una de las claus de la reiissida de la Revolucion russa que la compreneson del rôtie jogat pels problèmas de nacionalitats per los bolcheviks, contra la majoritat del movement revolucionari european (veire mai que mai la contèsta entre Lenin e Rosa Luxemburg). Lo caractèr agut de la question nacionala en Eurôpa de l'Est a la débuta del sègle a menât lo movement revolu¬ cionari e mai Lenin a afortir que lo problèma existissiá pas en Eurôpa occidentala, alevat per Irlanda. L'intensitat de las luchas de liberament nacionalas al Païs Base — — qu'amb mai d'evidéneia, en Catalonha, lo desenvolopament de la question en Bretanha, en Corsa, lo desglesiment de l'Estat belga... totes aqueles fâches permeton de considerar coma faussa la negacion del problèma del liberament de las nacionalitats oprimidas en Eurôpa e, encara occidentala. Lo movement obrièr França mai que mai per totjorn viva dels mites de la revo¬ lucion francesa considéra que la forma dels Estats nacio¬ nals produchs pel sègle XVIII e lo sègle XIX constituis la basa de tôt progrés a venir : i a aqui una vista del despasencausa — en de l'influéneia — 53 �sament que, malgrat las aparéncias, a pas ren de dialectic ligat a una concepcion del temps lienari qu'es lo pròpri de la borgesiá (cf. L. Althusser, Lire le capital, Tòmel). Es al nom d'aquela concepcion que lo movement revolucionari s'es condemnat a constatar la força de las luchas e es de liberament dins las colonias sens vertadièrament las de qué ne serà per de luchas semblantas al quite còr dels Estais nacionals europeans ? comprene : L'inegalitat del desenvolopament économie dins aqueles Estais nacionals a desvelat que las opressions nacionalas que los ajudèron a se formar, luènh de faire desaparèisser lo problèma de las nacionalitats, lo rendián mai actual al contra e li balhavan una força de las grandas. Aqui ont la critica es de manca, l'ideologia es mèstra totala del poder : es plan una expression ideologica e nonrevolucionària dels problèmas de nacionalitats oprimidas que balhan los movements que se desenvolopan a l'ora d'ara. Se E.T.A., per part, escapa a aquela régla, es tôt bèl just per en seguida d'un trabalh critic teoric que se'n vei uèi las consequéncias. Cal perseguir la forma borgesa critica de l'ideologia nacionala, sotala classica e sota las seunas formas derivadas, nacionalistas-regionalistas o europeanistas, sota la seuna forma de la doctrina de la « via nacionala del socialisme » tanben. Pretendèm pas aver fach la critica aquesta dins çò que venèm d'escriure, mas solament d'aver assajat de la situar e de mostrar sa dimension istorica. Las fondamentas d'una critica prigonda son de cercar primièr dins l'estudi dels mécanismes d'inegalitat de desenvolopament al dintre dels Estats nacionals, es a dire dels mécanismes de l'amolonament capitalista e de las formas politicas e ideologicas que ne son los rebats. Joan-Ives GUIOMAR. 54 �CALENDARI ENTRE LIBRES E Monique VERNHES POUR LA Jean BLOCH, INDÉPENDAN¬ F. Maspéro éd., e GUADELOUPE TE, « Dossiers Partisans Paris, 1970, 3 F. REVISTAS.., », Aquel libret fa, en un seissentenat de paginas, lo ponch sus la situacion de Guadalopa. Balha d'entresenhas claras e précisas sus l'istôria l'iscla de (la conquista, lo problèma dels esclaus, la despartimentalizacion) nomie actual utilizat e Quai « del Testât éco¬ lo biais sus que pels economistas question las : siá per abordar la josdesenvolopament, definicions totas balhan pòdon èstre aplicadas a Guadalopa ». Despossession dels bens (mai que mai agricôls : cana, banana), demografia plan fôrta, d'aqul deportacion d'un part granda de la populacion cogida de s'anar proletarizar endacôm que mai. amb una segonda part, jos la forma G.O.N.G. d'intrevistas, lo programa del (Grop d'Organizacion Nacionala de Gua¬ dalopa) es expausat. Seguls una tièra de tèxtes per fin d'illustrar los capltols pré¬ cédents. Per exigéneias pròprias nacionalas Corsa, exèmple coma Alsècia en o a se'n en las mino- rescontra Bretanha en per ». ★ EL FATH, LESTINIENNE nuit, Paris, ET 1970, LA REVOLUTION LES JUIFS, 5 F. ed. PA¬ de Mi¬ Combatèm uèi per crear la Palestina nova de deman, Palestina progresuna sista democratica e non confessionala dins la quala crestians, musulmans e josius beneficiaràn de la libertat de culte, tra« balharàn e dreches viuràn égals. en patz, tôt gaudir de » Aquela declaracion que dobris lo talh, pro ben la posicion d'EI Fath, qu'es apuèi explicada, completada e justificada de long d'aquel librilhon. Aquel rampèl, de cara als Estats démocraties o resumls pas Dins las ritats ,per lome democracia pot pas nos : lo cambiament de una indiferents quitar de e situacion, tant val sa per no¬ Orient mejan. Las donadas, las vesèm pro semblablas. Semblablas mas pas parièras : ne sèm pas a sautres coma per la lucha armada de posicion en rapòrt amb l'« apartenéneia nacionala » de tan poderoses coma los de Jordania ; aici feudalisme, contrabatut pels movements Guadalopa revolucionaris nosautres, d'autres, aquela de notar, demest presa los Guadelopeans constituîsson un pôble major diferent del pòble francés (...). De cap de biais pòt pas ès¬ : « tre question que sérié susceptibla de s'integrar al d'un ensèms nacional (francés) tre larg. Ren aici aici d'una minoritat nacionala que se poguèsse dinmai acomparar lo ; que nòstres feudals naisson, o son son pas tanben las forças vivas del neò-capitalisme... Avèm aquí, pel primièr côp, una man frairenala tenduda arabs als josius pels d'Israël ; lo perilh es pas per Palestina, los l'Estat josius, mas imperialista per d'Israël . 55 �if LES LANGUES NEO-LATINES, la Société des Langues NéoLatines », n° 195 (c./o, dòna Xirau, 7, Place des Tertres, 92 - Bagneux). « Bulletin de Numéro especial consagrat a Cataen plaça de prefaci lo tèxt del Manitèst de Montserrat, una garba d'estudis variats mai que mai descriptius : economia (J. Maluquer), demografia (F. Candel), la glèisa (A. Amover), la lenga (J. Dorandeu), la literatura (M. Bensoussan), la pintura (H. Charras), l'istòria (X. Barrai), l'edicìon e los libres (F. Vallverdù)... Estudis pro brèus qu'assajan de donar una vista la mai larga possibla de lonha las amb : activitats Son sems catalanas. benlèu de l'« anàlisi : destacar formai Salvador Espriu de d'aquel d'un tèxt en- poëtic deguda a Giuseppe Tavani qu'avié publicat en Itàlia una bona antologia de la « Poesia catalana de pro¬ testa (cf. « Viure » n° 16). Analisi inté¬ ressants tant lo metòde emplegat per coma per sas conclusions mai generalas ; » » l'estudi de istorico del constituls la A. Cucó i Giner valencianisme esquema d'una région que, per de sas manifestacions, se sem¬ amb Occitànla. Se pòt acompletar autre trabalh de l'autor, un pauc coneissença pro amb un mai ancian, « Le mouvement nationaliste Catalogne (région valencienne et Ba¬ léares) » publicat per la Facultat de las Letras e Sciéncias Umanas de Niça in La Méditerranée de 1819 à 1939 (1969). en es if Totjorn a prepaus de Catalonha, de bon legir lo darrièr numéro de la revista italiana IL BIMESTRE » catalans, jos la direccion de Giuseppe Los articles prepausats fan lo ponch d'un biais pro tradicional : la lenga catalana, ièr e uèi (Germà Colon) ; la II56 « dona bon que los diverses nombre d'entresenhas de sectors la vida sus catalana passada e présenta (la geografia, la len¬ las letras, la vida politica, ga, l'istòria, l'Institut d'Estudis Catalans, la Glèisa). Es de plànher, o fa força causas sián pas estadas envisatjadas (per exemple los rapòrts Catalonha, entre Castelha e Espanha) o lo rôtie économie G. Tavani de dins Catalonha... ça que la, coma lo sieu prefaci, que Un bon dorsièr de tôt biais. * LE MONDE DIPLOMATIQUE, n. 205, de 1971, « La poussée régionaliste abril Europe en Una occidentale d'estudis tlèra respondre a la question ? en ». brèus question vôlon que L'Estat-nacion : Lo Monde, segon sa cos¬ recampat per aquô de gents desparièras, tant pèr sas causldas politicas tuma, a per sa « competéncia ». La résulta, calià esperar, es pro mirgalhada : a moments òm pot se demandar se los coma i se de autors (12-13, genièr-abril de 1971 ; via Kiev 26, 50 126, Florença) ; aprèp Occitània e Bretanha l'« inserto lo Tèrç sus mond en Eurôpa es aqueste cèp consagrat als païses Tavani. « » que condrecha a mantunas bla serrat politico introduccion una « catalana de 1906 a 1939 (Mont¬ Roig i Fransitorra) ; condicionaments politics e socio-cuiturals de la lite¬ ratura catalana de 1939 a 1970 (Francesc Vallverdû) ; los catalans de França (Pere Verdaguer) ; los catalans d'Itàlia (Silvana Pinna) ; la « nova cançó » (Jaume M. de Maragall i Puig). Seguisson una antologia de quinze poëtas catalans d'ara (Espriu, P. Quart, G. Ferrater, A. Bartrà, etc...) ont los rosselhoneses » son pas oblidats (Cerdà, Gouzy mai que pus), lo tèxte de très cançons de Raimon e, per acabar, un promemoria catalano » de Sergio Salvi teratura parlan de la meteissa Son de notar, per rasons introductiu de D. de tèxt qu'es mai neson de mai un assag restructura dels divèrsas, lo Rougemont de compre- Estats actuals occidentala, pas totjorn clar ; lo de Gui Héraud, La revendication ethni¬ que, impulsion décisive, descriptiu, sèns metòde rigorós d'analisi, çô que li manlèva una part de son interés ; lo de R. en Eurôpa que causa... �Lafònt, Le pouvoir régional », enjeu d'une des classes, que, dins un sovènt flac e anecdotic, porgis nouvelle ensèms critèris d'interpretacion d'aquela butada regionalista ». quauques « Las autras contribucions G. Burdeau, A. Mathiot, de Lauwe, demòran de J. sovent (J. F. Gravier, P.-H. Chombart Savigny, Cl. Glaymann) dins dogmatics jaments A « lutte lo domeni dels o dels luècs jut- los aquel prepaus, bruchs guda de La Marseillaise (e mai gur deu d'una se parlan que estats son ; de seoficialament des- mentits) mas se pòt pas pensar que, aquel jornal desaparegut, demorariá pas pus a Marselha que lo Provençal de Deferre e a Montpelhièr lo Midi Libre... Se parla tanben d'un vendrià setmanièr, cambiament de Las dificultats rescontradas Sud e dins un tas sens l'escasença pas dins la quita Politique Hebdo una part d'aquel fracas : es plan recampar a l'entorn d'una ont èra tôt importància, e sembla negat d'anecdò- l'EX- que PRESS MEDITERRANEE preniá el un pauquet consciéncia de l'« especificitat » del sieu public sèrn de de las « bonas dems amb gur a 1971 la » (n° 5) fa cançon lo qua- una plaça occitana mo¬ reportatge Chanson : le langue d'oc ont son présen¬ un déclic de la tais miegterranenc de mai Patrie, Marti, Mans de Breish... la cançon e los disques son Se- acceptabla per una premsa mai qu'a aparisenquida coma l'Express Médi¬ terranée, d'aitan mai que lo « contengut » mitât ment de atractiu las cançons es un élé¬ la nôstra societat. dins N'empacha pas mens element mai dins de tacar qu'avèm aqul un l'alargament de l'in- formacion. aquel a costuma (encara a las informacions « una mond plan de Glaudi Barsòti, situacion orientacion de de las rasons polit de voler publicacion de venent un pauc de pertot (amb de dins aquel eclectisme, segur I), es polit de botar al centre de l'entreentamenada presa e basa, nombre mas es de que organ d'informaeveniments que se un dels d'analisi cèrt un principis politics de aquò sufls per fargar gardèsse de las dècas d'una màger part de la premsa ? Politique Hebdo, malgrat d'esforces que se pòdon pas negar, es estât mai d'una vegada, fins a uèi, « dificil de legir », e la dificultat veniá pas solament, se'n del del contengut, mas manca, biais d'escriure, de comprene e tan¬ ben del metòde général de presentacion. tòcas jamai clarament e sos foguèron mejans definits... » que siá cronicas la per res- França » .Aquò es tan¬ de se demandar se i avià limits de que de occitanas plan malaisit de dire d'una informacion qu'es occitana o non). Avèm arremarcadas, dins las setmanas passadas, doas sai « ben Sas •jç LA MARSEILLAISE sembla faire plaça un pauc mai importants que son poiriment de de la premsa en cion una causa revolucionari : mensual. comuns. jç avenidor periodicitat benlèu o POLITIQUE HEBDO fum d'idèas neblosas desapareren pas •Je Del temps que l'EXPRESS de Pa¬ ris publicava (dins un numéro del mes d'abril) una enquista pro longa sus lo son remembrar una consagrada als metòdes audiô-visuals per aprene l'occitan espelits desempuèi quauque temps ja ; una sus la Cançon de la Crosada. De letras de legeires mòstran l'interés d'aquelas cronicas. •Je La gauchista (paraula granda significacion) contunha de s'interessar a la occitana. Atal situacion J'ACCUSE, publicat amb l'ajuda de J.-P. Sartre, docomòda nèt, dins militants premsa mas « » que sovent a pas una son numéro 3 l'intervista de d'Aude sus los problèmas viticòls, ont l'analisi desbocava sus una sasida globala d'aqueles paisans occitanistas 57 �problèmas. Dins lo numéro 4, lo débat s'alarguèt. S'i trobava un panorama dels paises occitans colonizats, e mai una letra, mandada per un militant sendicalista agricòl d'Erau qu'afortissiá « Je d'accord suis parce que je viure al pais ». numéro votre avec tout suis occitan e 3, sur¬ que vôli * Dins TRIBUNE SOCIALISTE, organ P.S.U. (numéro del dijôus 25 de març 1971), estudi de Lucien Saintonge, Le dei de Midi, pays qu'on tue. Testât sociò-economic de un L.S. fa d'Occitània compte de las darrièras chas. L'article se dubris sus ten Mort de citània de resurreccion e del Teatre de la tablèu un que fa- anaiisis una citacion Monsieur Oc- Carrièra. tèxte escrich paragraf Agen a Travailleurs de la e qu'a s'acaba terre per titol un per occitan. en Dins lo 5 (abril-mai de L'IDIOT LIBERTE trobam doas grandas paginas sus la ques¬ tion del Pargue de las Cevenas, Parc des Cévennes : les Cévenols n'acceptent pas 1971) l'exil de del ; las drech les anaiisis, interviews non au lo ton gents de l'encolonisateur », « ils parc mettre nous donan las de reaccions (« veulent numéro mensual en cage pour attirer touristes »). Es tanben mençonat l'engrandiment del camp del Larzac, autra esplecha de colonizacion d'aquelas tèrras nautas occitanas. •fa Se pòt tanben legir THUMANITE ROUGE (n° 103, mai de 1971) ont un « G. B„ J.-P. B„ F. G. Frères du Monde», n° 70, FERMENTS REVOLUTIONNAIRES, Bretagne, Corse, Euskadi, Occitanie..., 208, route de Pessac, Bordèu, 6,50 F. Sabiàm atentiva mai un L'Occitanie dins estudi livrée Uèi nos d'estudis que viran dis du de numéro avià Roqueta, professionnels du un Tentorn ensèms dels pro¬ breton, base, etc..., estuinformatius e d'interpretafan arremarcar pèr la quali- occitan, que se dels sériés 67 : Tlves prepausa a Monde nòstre l'encòp a cion tat son aux tourisme. blèmas Frères revista que se passa en çò mai que publicat la çô a elements que ne son noirits e de sos metôdes. Quatre lo grands capitols que ne cal citar los titols per donar una primièra idèa del sieu contengut e de la tôca vistalhada pels redactors anonims : 1) La guerre sociale est permanente en pro¬ vince ; 2) Sortir de l'ornière du nationa¬ — 58 — lisme bourgeois ; 3) Lutte des classes, ; 4) Le pouvoir au peuple : seul moyen de sauver la spécificité des ethnies. Aquô's ben una reflexion la mai compléta possibla — e mai siá pas que lutte décisive proviséria e sida a destinada èstre a enrique- cha pauc, coma o ditz d'intrada lo prefacièr — sus las questions que joslèvan lo desenvolopament, d'aquesta passa, de las luchas en çô dels pébles pauc franceses non de l'Estat francés. D'aquel fais, retenèm tèmas esesncials, al vejaire. ques 1°) Lo biais de tan perilhés, travers de de Sur la coma las pausar se sap, anaiisis France e per mens de de la ara quau- de nôstre lo concèpte de nacion. A R. Lafônt (la Révolution ré- �gionaliste), las sus de es entamenada una critica de explicas donadas fins ara del proces¬ de josdesenvolopament « régional » e las sieunas consequéncias présentas : limitant se en a dialectica una centre- regions, òm situís pas condrechament las destructuracions regionalas dins lo sieu contèxte istoric. d'efièch, de La temptacion es veire granda, josdesen¬ entre aquel la centralizacion volopament régional e una ligason dirècta, de causalitat. Per plan comprene ,es necessari de faire dintrar dins lo jòc la lèi capitalista del « desenvolopament inégal », es a dire de rebutar las interpretacions que s'apiejan sus una despossession » regionala deguda a las borgesiás. Interpretacions que tròban en çò nòstre lor expression mai perfiecha dins las teorias del Partit Nacionalista Occitan. Se las borgesiás joguèron istoricament un rôtie important, « caldriá element etnicas mai. sas pas creire que son encara uèi un de solucion per las « minoritats en », « França L'articulacion lucha coma » endacôm lucha de las clas¬ entre nacionala es quicôm d'esaqul tôt bèl just que devèm rigoroses ; se non nos enfangarem indefugiblament dins una carrièra bôrnha, la del Front nacionat (tip P.N.O. o Enbata). e sencial e : « » es 2°) La question de la lenga. F. du M. clar escriu las : môure las occitana, Lo corrent revolucionari « minoritats etnicas vol lengas basca, las que sauvar bretona, e de pro- corsa, lo sagèl e identitat ; mas coma veson lo signe de la sieuna aqueste combat per la lenga e la cultura, del mai anam, del mai es afortit coma un mejan privilégiât de rompedura revolucionària ». Mas aitanlèu aquô pausat, la contrapartida critica nais, que nos pareis essenla contrapartida critica nais, reis essenciala : « ...la fonccion revolucionària de encara laisidas facha : es ». Aqul las évident voler faire de la que teoria nos pa¬ d'aquela la lenga es pas escapas son ma- sérié neciesa lenga mai qu'un principi que d'identitat, encara qu'aquel concèpte sié pas d'una clartat de las grandas... La len¬ ga, se pot dire qu'es pas una fin, ni mai una esplecha. S'èra una fin, n'arribariam lèu lèu a una vesion politica generala gelada, tala coma apareis, segon F du M dins los tèxtes sions aquestas P.N.O. : • las pareisson anti-revolucionàrias conclusions zadas del nos conclu¬ èstre de caracteri- S'èra pas qu'una esplecha, e mai esplecha eficaça, ôm es en drech de se demandar de qué sérié aquela lucha qu'engana lo mond amb de causas que, fin finala, poiràn èstre abandonadas quand au'àn jogat lo sieu « rôtie istoric » sié ». una revolucionari... 3°) Davant aquela dificultat qu'es pas simple jôc verbal, F du M, insistissent sus los perilhs que i a dins lo concèpte d'Estat, prepausa coma ponch de partenun ça cap a una teoria politica valedoira dels nôstres una mesa en practica movements de las de iniciativas la basi, amb l'eslo- Lo maximum de poder a la basi ». coma exemple la pausicion expausada dins lo sieu Manifèst per los fargaires del nôu Partit Comunista Breton. gan : « E dona * Aquel * * de F du M, se vei, de questions, sens porgir de solucions ; aquô's plan, dins la mesura qu'a costat de las questions, se pot trobar d'assags de responsas. Mas benlèu que caldrié anar mai fons dins la critica aqul entamenada : çô qu'espanta lo mai, dins tôt çô que podèm legir (e qu'es, per una granda part, la résulta d'una legida del material fargat per las organizacions politicas), es la manca sovent compléta de mesa en causa de la quita ideologia del discors politic tengut (e prepausat als pôbles). La màger part del temps las analisis e las perspectivas pausa se que debanan contradictôri de quasern mai mai dins ; e se contradiccions un contèxt tracha que se fugidis, solament poirién dire pas 59 �- normalas puslèu ; » de anecdoticas o de pressupausats teorics gaire précis, sus de qué apiejar l'analisi, adonc l'accion que deuriá s'enseguir? contradiccions al tons. Ne pas atal, per exemple, de la cril'interpretacion dels fenomèns de colonizacion pel biais d'un vai e veni centre-regions. Fa pas cap de dobte que i a aqui un problèma important, e que la critica a un sens. Mas ôm pot pas s'empachar de respondre sul côp : d'acòrd, mas, a despart de referéncias va facha tica Sèm plan cogits de constatar nôstra paudins aquel domèni. O nos refugiam dins l'ideologisme facil, o refusam tota explica... Situacion falsa se n'i a ! La nôstra, çô sembla. Duscas a quand ? a retat Pèire MIQUEL. VENTADORN A PUBLICAT Marti Mans de Breish : • Un pais que • Lo pars viu al présent (45 tours), • Lengadòc roge • Occitània ! • Cal daissar lo vòl viure (45 tours), épuisé. épuisé. Patrie (45 tours). (33 tours). Lengadòc (45 tours). La s • Canta Bodon (45 tours). • © • • • • — plantas (45 tours), Beltrame (45 tours). Daniel Daumas • (45 tours). (45 tours). : La Drôlla Far mala : Paura Provença Pour toute commande s'adresser à Ventadorn, 2, (45 tours). PLACE 34 Béziers. _ . — 60 _ 45 tours ,, Prix de 1 exemplaire franco de port : réimpression. umiliar (45 tours). pus comun Lo dreit de viure (45 tours). Lo Condamnât (45 tours). ta en : Nos laissèm -Mercat Nicòla : : • : 12 F. : 28 F. „ 33 tours _ DU TEMPLE, �VIURE ES EN VENDA A MONTPELHIER : Librariá Jean Messier, Car. de l'Universitat. L'Ane d'Or », Car. de l'Agulhariá. La Planèta, Car. Foch. » « » NIMES : Teissier, Car. Regala. » BESIERS : Librariá del Teatre, TOLOSA 15, Car. de la Cauquilha : Librariá Occitania, 46, Car. del Taur. A la Bible d'Or », 22, Car « ALBI del Taur. : Librariá Deynous, Lissas de Rhonel. Privât, 14, Car. dels Arts. » AGEN : Librariá Occitana, PEIRIGUS Librariá Bitard, PAU 32, Car. Grenouilla : Car. de la Republica : Librarià Saint-Louis, 5, MARSELHA Car. Gambetta. : Librarià Laffite, 156, La Canabiera. Quartièr Latin, 68, Bd. de la Liberacion. LA CIUTAT : Librarià Courty. LA SALA-DECAZEVILLE : Depaus central de jornals, 111, Car. Cairada. » CARCASSONA : Librarià de la Ciutat, 43, Car. Clemenceau. ALES : Librarià Roustan, 2, Car. SETA Sauvages. : Librarià J. Racine, Quai de Lattre-de-Tassigny. PERPINHAN Librarià PARIS : de Catalonha. : Librarià Saint-Germain-des-Près, 164, Bd. St-Germain (VIe). La Joie de Lire », 40, Car. Saint-Séverin (Ve). » LION « : Librarià J. Récamier, 31, Car. de la Charité. FEDEROP, 7, Car. des Trois-Maries (Ve), etc... ��Editions du D'ÉTUDES CENTRE OCCITANES FACULTÉ DES LETTRES SCIENCES ET HUMAINES UNIVERSITE III B C.C.P. P. 1085 Centre d'Etudes - MONTPELUER Occitanes 1QS3-66 Montpellier LE VIeMontpellier Congrès international de langue littérature d'ocle tenu août 1970 attiré etl'attention dé¬ à en sur a veloppement des études occitanes, qui accompagne un renou¬ veau remarquable de l'expression écrite et orale. Pour servir ce développement et ce renouveau, le Centre d'Etudes Occitanes, qui fonctionne dans notre Faculté, vient d'éditer une METHODE D'APPRENTISSAGE RAPIDE DE L'OCCITAN PARLE �Cette méthode a été élaborée par Robert LAFONT, profes¬ (langue et littérature occitanes) et Christian BAYLON, assistant (linguistique). Elle se présente sous la forme d'un volume de 220 pages et de 15 disques, présentés sous un emboîtage élégant. Les enregistrements ont été faits, autour de l'écrivain Léon CORDES, par une équipe d'étudiants qui a tra¬ seur vaillé deux On dans ■—■ et forme un volume, vingt de conversation sens les sur — permettant la être vent cela leçons permettant une perception méthodique de la phonologie occitane dans languedocienne centrale et du lexique de base ; des (patterns) d'utilisation ; des lectures ; le tout orienté exercices dans le à : acquisition une une années trouvera ; en découpage écho des phrases ; ces disques peu¬ par des auditeurs isolés, soit par des laboratoire (établissements scolaires, répétition utilisés en soit travaillant groupes contemporaine disques, le texte des vingt leçons en Facultés). Nous espérons lent ainsi rendre service diants là ront en langue d'oc, un document aux Le Centre création d'Etudes apporter spontané de l'occitan et la récitation Il au sur sur de port. a voulu dès l'usage aspects de cet usage, dont sur folklorique. présente aujourd'hui LA un disque : PELALHA Conte occitan du pays de Il qui trouve¬ latine moderne. Montpellier scientifique témoignage certains + qui veu¬ élèves et étu- romanes langue une prix de 150 F. Occitanes un personnes aux Instituts d études nouveau L'ensemble est livré sa aux apprendre rapidement à parier occitan, Sault s'agit d'un enregistrement, fait en mai 1969, d'une conteuse Mme Vialeta (73 ans) à Pratx, commune de Brenac, canton de QuHlan (Aude). Cet enregistrement est dû aux ethno¬ graphes Daniel FABRE et Jacques LACROIX. Le document perpopulaire, �d'atteindre met les nent à la fois la auditeurs, et récitation traditionnelle, où intervien¬ l'occitan dans toutes ses dialecte de un caractéristiques. Le disque 45 tours est accompagné d'un livret comportant une traduction française et des com¬ une pochette du peintre Camberoque. transcription écrite, mentaires, le tout sous une Il (14 F. livré est au prix de 10 F., 12 F. franco pour la France l'étranger). pour ★ Le Centre cahiers Occitanes d'Etudes d'inventaire de la création publie « OBRADORS », Ces cahiers, deux fois par an, font le point de la production des écrivains débu¬ tants (universitaires surtout), de l'utilisation de l'occitan dans des et domaines de la Sont ® — — — — o — disponibles : Nivèls de lenga e de lengatges l'escrich occitan. J.-L. GUIN, Es mai mort. C. BAILON, Las Sab3tas Dètz : : Robert LAFONT dins — stylistique. actuellement N° 1 dont les domaines scientifiques actuels, nouveaux, recherche occitane. poëtas Lo Tastavin. - nous. P. EONNAUD, Los limits regionaus N° 2 en França. : Robert LAFONT, Nivèls de lenga e de lengatges dins l'escrich occitan. — E. GASANHAS, Lo ton camin — — » — — — — — — e l'estil dins la « Grava sul ». F. GARDY, Caramentrant au mes d'agost, poëmas. I. ROQUETA, Einfiihrung in die Florida, novèla. N» 3 : S.A.T. PURCELL, Poëmas J. BERBONDE, Lo tèmps J. en en ancian occitan. cò de Mistrau. BODON, Poëmas d'Argier. GUERS, Gardonadas, pròsas. M. DECOR e J.-Cr. TALHADAS, Poëmas. J. LARZAC, Discografia musicala occitana. J. �• N° 4 : Una contairina — populara occitana (corpus de contes recueillis auprès d'une seule conteuse par D. FABRE et J. LACROIX, dans le pays de Sault, avec com¬ mentaires ethnographiques). Chaque — cahier de 100 pages 15 F. + port peut aussi s'abonner à deux cahiers (préciser les numé¬ On ros) nes pour Sous la édite une tane, 30 F. franco. direction notes de collection et P. FABRE, le Centre d'Etudes Occita¬ de textes choisis de commentaires LOS PICHONS CLASSICS Sont parus • N° 1 - • N° 2 - ® N° 3 - ® N° 4 Les - OCCITANS Francés de Corteta, par R. LAFONT. Cardenal, par C. CAMPROUX. Lafara-Alès, par P. FABRE. Xavièr Navarrot, par R. DARRIGRAND. Pèire et 1 et 2, 7 F. (8 F. franco ; étranger 9 F.), 4, 9 F. (10 F. franco; étranger : 11 F.). DU CENTRE J.-Marie PETIT Occitan, un J. PROUST, Les ciens, un vol • J. LITTERAIRES ET et J. TENA, Romancero 35 F. Encyclopédistes languedo¬ 35 F. BONNAUD, Los Limits regionaus en França, une brochure J. ROQUETA, Las admonicions de Sant Fra ncés, une brochure Chr. ANATOLE, La réforme tridentine et l'emploi une de les D'ETUDES OCCITANES vol • • occi¬ : EDITIONS SCIENTIFIQUES • littérature volumes volumes 3 • la occitan, en l'occitan dans la 5 F. pastorale, brochure 5 F. • F. ® R. LAFONT et G. TOURNERIE, édition du Compendion de l'Abaco, traité de mathé¬ GARDY, Caramentrant 5 F. au mes d'agost. 5 F. Edité par la Revue des Langues Romanes : matiques de F. Pellôs de Nice, (ajouter 2 F. pour frais de port un ; 35 F. vol. étranger, 3 F.). . . �Suplement al N° 24 de « VIURE CALEN LO LO GROP LAÏC ». DE MARSELH A DEIS ENSENHAIRES PROVENCAUS & LO CENTRE REGIONAU D'ESTUDIS OCCITANS pr - PROVÈNÇA ésentent PARLAM PROVENCAU 1 de Robert Méthode l'occitan LAFONT et Christian BAYLON audio-visuelle d'apprentissage rapide de parlé - dialecte provençal - en 20 leçons version provençale de Guy MARTIN Yves POGGIO Claude * BARSOTTI �- D'ivèrn li - Ai - - - - As (lor) fau bèn lotjar lei gènts. idèa que estància pèr logar. i demorar de temps ? i trobarai enveja de I anarai E vendras Ne'n ambé un una la familha pèr Calènda. esquilhaire fin I siáu gaujos. �Cette tres de méthode et Christian fesseur, a été élaborée BAYLON, par assistant, Robert LAFONT, Pro¬ à la Faculté des Let¬ Montpellier. Elle POGGIO été a adaptée au Provençal par Guy MARTIN, Yves Claude BARSOTTI. et Elle est expérimentée depuis deux ans pendant les cours provençal au Centre Régional de Documentation Pédagogi¬ que et lors des Stages organisés par le Calen et le Groupe Lai'c des Enseignants Provençaux. Par rapport aux résultats acquis avec les techniques traditionnelles le progrès est remarquable. de "PARLAM PROVENÇAU" part de la constatation, que le plus souvent, la langue d'Oc est étudiée sous sa forme litté¬ raire, la langue parlée étant négligée. Le but de l'ouvrage est de permettre à ceux qui le désirent d'apprendre rapide¬ ment à parler et à écrire le provençal moderne. Pour cela, on trouvera cours une perception dans le volume, vingt leçons per¬ acquisition méthodique de la phonologie occitane dans une forme provençale moyenne et du lexique de base ; des exercices d'utilisation des structures fon¬ damentales de la grammaire; des lectures; le tout orienté dans un sens de conversation contemporaine. mettant et une Chaque leçon est précédée de dessins suggérant sans à une traduction, le sens de la conversation. Les films fixes et l'enregistrement sur bande magnétique du texte des tion des phrases après enregistrement de l'étudiant fusés très re¬ vingt leçons en découpage permettant la répéti¬ seront dif¬ prochainement. L'ouvrage seul est mis en souscription l'exemplaire. * au prix de 22 F �BULLETIN DE SOUSCRIPTION M Adresse exemplaires de PARLAM commande PROVENÇAU à 22 F l'exemplaire. (ce prix sera majoré lors de la diffusion vrage en Il au verse de l'ou¬ librairie). la somme de ENSEIGNANTS GROUPE LAÏQUE DES PRO¬ VENÇAUX CCP 2321 08 - MARSEILLE Prière de retourner le 10 Boulevard Curtil - présent bulletin au GLEP 13 - Marseille - 12°. � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Périodiques toujours sous droit Revista Item type spécifique au CIRDÒC : à privilégier Type de périodique Buletin d’informacion d’associacions e partits politics = Bulletin d’information d’associations et de partis politiques Région Administrative Languedoc-Roussillon Variante Idiomatique Languedocien Graphie Graphie classique / Grafia classica Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Viure. - Annada 07, n° 24, estiu de 1971 Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Viure. - Annada 07, n° 24, estiu de 1971 Creator An entity primarily responsible for making the resource Lafont, Robert (1923-2009). Directeur de publication Publisher An entity responsible for making the resource available Imprimerie Barnier (Nîmes) Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1971 Date Issued Date of formal issuance (e.g., publication) of the resource. 2020-04-28 FB License A legal document giving official permission to do something with the resource. Certains droits réservés Relation A related resource Vignette : https://occitanica.eu/files/original/dd30c38e135b715726bb26104cb8f486.jpg http://www.sudoc.fr/013416006 Is Part Of A related resource in which the described resource is physically or logically included. <a href="https://occitanica.eu/items/show/22550" target="_blank" rel="noopener"><em>Viure</em> (Acc&eacute;der &agrave; l'ensemble des num&eacute;ros de la revue)</a> Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource application/pdf 1 vol. (48 p.) ; 20 cm Language A language of the resource oci Type The nature or genre of the resource Text publication en série imprimée Temporal Coverage Temporal characteristics of the resource. 19.. Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context http://occitanica.eu/omeka/items/show/22588 CIRDOC_D3-1971-24 Subject The topic of the resource Mouvement occitan Périodiques occitans Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Rouquette, Yves (1936-2015) Gardy, Philippe Gogaud, Joan-Pèire Roquebert, Michel Guiomar, Jean-Yves (1940-2019) Description An account of the resource <div style="text-align: justify;">Laboratoire vivant de la pens&eacute;e politique du mouvement occitan, la revue publie reportages, enqu&ecirc;tes, t&eacute;moignages, d&eacute;bats et comptes-rendus engag&eacute;s. <em>Viure</em> contient aussi des textes litt&eacute;raires.</div> Source A related resource from which the described resource is derived Mediatèca occitana, CIRDOC-Béziers, D 3 Occitanica Jeu de métadonnées internes a Occitanica Portail Le portail dans la typologie Occitanica Mediatèca Sous-Menu Le sous-menu dans la typologie Occitanica Bibliotèca Type de Document Le type dans la typologie Occitanica Numéro de revue Catégorie La catégorie dans la typologie Occitanica Documents Contributeur Le contributeur à Occitanica CIRDOC - Institut occitan de cultura Cultura occitana = Culture occitane Occitanisme = occitanisme