Explorar los documents (4565 total)

vignette_55721.jpg
Ganhaire, Joan
Lo retorn de Darnauguilhem e de sa chorma !
(Colleccion A Tots n° 224)

Joan GANHAIRE (en francés Jean-Leopold Ganiayre) es un escrivan perigordin qu’escriu sas òbras en lemosin. Es nascut a Agen en Òlt e Garona lo 21 de mai de 1941. Après aver seguit sos estudis segondaris a Peireguers estudièt la medecina a Bordèu per s’installar com mètge en Peirigòrd ont naissèt sa vocacion d’escrivan occitan. Obtenguèt lo Prèmi Jaufre Rudèl en 2001 amb son òbra Lo viatge aquitan.
vignette_55715.jpg
Dinguirard, Jean-Claude
Escudé, Pierre. Éd.
Mei d’un lingüista qu’a muishat l’existéncia d’ua literatura epica occitana quasi sancèrament perduda : Claude Fauriel, Gaston Paris, Gérard Gouiran, Robèrt Lafont e, per çò qui ei de la Cançon de Roland, Rita Lejeune. Lo tribalh de Jean-Claude Dinguirard relatiu a l’epopèa perduda de l’occitan qu’agrèga hèra d’indicis qui ahorteishen la tèsi de l’existéncia, a comptar deu sègle detzau, d’un prototipe occitan de l’epopèa de Guilhèm d’Aurenja. Au miei d’aqueths indicis qui emprontan a la lingüistica, a la filologia, a la poetica, a l’etnografia e a l’istòria, l’omnipreséncia de l’olivèr, la plaça deus personatges femenins, los sistèmas successoraus. L’autor qu’alimenta l’enquèsta onomastica suus toponimes Cornebut e Commarchis qui eth atribueish a la lectura per un traductor de lenga d’òil de la fòrma lengadociana deu toponime gascon Comenges. Seguida de documents qui esclareishen lo sens deu caminament de Dinguirard, L’Épopée perdue de l’occitan que prepausa navèras pistas d’investigacion dens la quèsta de las literaturas d’Òc e mei particularament, de Gasconha.

Professor de lingüistica a l’Universitat Tolosa-Lo Miralh, Jean-Claude Dinguirard (1940-1983) qu’èra romanista, etnolingüista de l’airau pirenenc gascon, critic literari, membre deu Collègi de Patafisica, membre correspondent de l’Oulipopo (Obrador de literatura policièra potenciau), cofondator deus estudis lupinencs (qu’ei a díser consacrats au personatge d’Arsène Lupin). Agregat de letras modèrnas, doctor d’Estat (tèsi sus l’Etnolingüistica de la hauta vath deu Gèr), que demiè la revista Via Domitia e l’Institut d’estudis meridionaus de Tolosa. Prematurament mort a l’atge de quaranta tres ans, qu’a deishat darrèr d’eth ua grana quantitat d’estudis d’etnolingüistica, de recèrcas occitanas e de literatura francesa e occitana. (presentacion sortida deu site de l’editor)
vignette_55714.jpg
Vernet, Florian. Dir.
La presenta gramatica es un obratge de basa destinat a totes los que vòlon conéisser, apréner e ensenhar la lenga occitana.

Es lo resultat de dètz ans d’un trabalh collectiu menat pels membres de l’Academia Occitana dins los domenis lexical, morfologic e sintaxic.

Se fonda sus l’ensems de totas las varietats vivas enrasigadas sus l’espandi d’òc e parièrament sus la presa en compte de son istòria, dins la continuitat plan compresa del projècte de Loís Alibèrt.

Basada principalament suls parlars centrals intègra las variantas dels parlars periferics que permeton al diasistèma de fonccionar plenament.

Es una gramatica de la lenga occitana estandard e non la de tala o tala varietat particulara. Delà las realizacions diferentas, se vòl la gramatica de çò mai comun, mai universal, mai apte a religar entre eles los occitanofòns quina que siá lor practica, activa o passiva, orala o escrita, d’una varietat eiretada o apresa. [...]

Es la gramatica d’una lenga fidèla a sas realizacions passadas mas tanben preparada per abordar la modernitat e la neologia dins un projècte panoccitan clarament explicitat. Dona la prioritat a çò qu’es comun a totes dins una pontannada ont la transmission dirècta, per la família o per la societat, es venguda de mai en mai problematica. Favorís la communicacion e los escambis mai largs, a l’ora que son indispensables e que los parlars abandonats a las decisions localas e personalas tendon a divergir o a se veire objèctes de recomposicions azardosas.

Es la gramatica d’un estandard eficaç, d’un espleit de referéncia que deu permetre a las varietats en usatge d’escapar al localisme identitari, a de « dialèctes » arbitràriament reconstituïts e de mai en mai isolats unes dels autres, a la reduccion e a la parcellizacion del vocabulari, a la folclorizacion, a l’isolament e a la decadéncia.

Es la gramatica d’una Lenga, e non solament la d’un parlar particular, per legitime que siá a son nivèl, e en consequéncia es susceptibla d’establir una communicacion eficaça entre los occitans primièr, de ganhar lo respècte dels autres, e de donar a totes enveja de la veire capabla de crear e de se desvolopar, jos totas sas fòrmas.

Florian Vernet
vignette_55703.jpg
Quint, Nicolas. Trad.
Cartwright, Stephen. Ill.
Aqueste libre enclau un escapolon de 1000 mots occitans, illustrats d’un biais plasent e acompanhats de la prononciacion figurada per tal de los poder dire amb l’accent que cal. Aicí una escasença pels mainatges (e mai lors parents) de descobrir lo vocabulari de la lenga d’òc, dins un encastre ludic que lo tiron jaune, mascòta del dessenhaire Stephen Cartwright, los espèra amagat dins un recanton de cada pagina dobla.
vignette_55702.jpg
Combes, Francis
Lassaque, Aurélia Trad.
Poesias de Francis Combes, revirada occitana d'Aurelia Lassaca.
vignette_55701.jpg
Modiano, Patrick
Harrer, Elisa Trad.
Revirada occitana d'Elisa Harrer

En 1988, Patrick Modiano que cad per escàs sus un avís de recèrca, pareishut en un numèro de France-Soir deu 31 de deceme de 1941 : Dora Bruder, ua gojata de quinze ans, qu’a desapareishut. De cap a cinquanta ans après, Modiano, com s’èra investit d’ua mission, que’s hica en cèrcas de la joena escapadora peu París negre de l’Ocupacion : lo París de l’estela jauna e de las gaheradas, deus internaments e de las deportacions, deu quau, un còp la guèrra acabada, daubuns e s’i son esmerats a boishar lo sovier. Mercés ad aquera enquèsta que hasó anar pendent mantua annada, Modiano qu’a sauvat Dora Buder deu desbromb e, tot au còp, que l’a balhat ua sòrta de sepelida : un libe qui, com ua modèsta pèira tombau, e pòrta, tot simplament, lo son nom.
vignette_lecteurval.jpg
Sandra Juan, CIRDÒC

L'associacion de las bibliotècas del Lauragués (agglomeracion del Sud-Èst tolosenc) propausa aquesta annada encara un concors d'escritura en francés o en occitan a sos lectors .

 

Reglament de la participacion 

Los amators occitans poiràn participar sus la basa de la frasa seguenta : « Aquel jorn, se n'èra anada vendre los uòus al mercat, coma cada dijòus » , punt de despart dobèrt, que daissa la possibilitat de redigir un tèxte siá fantastic, policièr, sciéncia-ficcion, istoric, romanèsc, aventura... lo genre causit es liure tant que lo tèxte pren la forma d'una novèla.

L'ensemble deurà respectar un format cort (6 paginas dactilografiadas, 30 linhas per pagina, policía classica còrs 12, 15000 signes maxi, rècto, foliòtadas, agrafadas, non signadas, format A4), absolument acompanhadas d'un titól. Lo concors es dobèrt a cada atge, enfants coma adultes, e a totas las variantas de l'occitan.

Lo detalh de las modalitats de participacion e d'inscripcion son de descobrir sul site de l'associacion : Aquí. Los inscriches seràn repartits entre quatre categorias diferentas : escòlas primariás, collègis, licèus e adultes.

Aprèp una clavadura oficiala de las participacions lo 11 de febrièr de 2021, una jurada de professionals de la filièra del libre e de l'edicion, designaràn los ganhants de cada categoria, que recebràn lor prèmi  lo 29 de mai de 2021 a la mediatèca de Montbrun de Lauragués. Los laurejats veiràn lors tèxtes publicats e recebràn diferents presents en recompensa. 

 

Informacions practicas :

Site "Le Lecteur du Val" : aquí
Reglament complèt disponible dins las 25 bibliotècas o sus internet a l'adresça : www.lecteurduval.org

vignette_55689.jpg
Ourtiès, Hélène
Forêt, Jean-Claude. Trad.
Le Lez est le plus petit fleuve côtier de France. Il se situe dans le département de l’Hérault. Il a la particularité d’abriter une espèce de poisson endémique, unique au monde : Le Chabot du Lez. Découvert officiellement en 1964, cet habitant des fonds caillouteux du Lez est classé parmi les 15 espèces menacées d’extinction en France. Il est donc inscrit dans la Convention Internationale « Natura 2000 » qui oeuvre pour la protection des espèces animales et végétales d’intérêt communautaire, et des zones qui les abritent. À quelques mètres de la source du Lez, sous les arches du vieux pont, vous pourrez peut-être apercevoir le petit Chabot. Mais qui aujourd’hui connait sa véritable origine ? Pagès, le berger des Cévennes, lui, a une petite idée sur le sujet, voici ce qu’il m’a raconté.

La collection Péquélet est une collection destinée aux jeunes lecteurs sous la forme de romans illustrés ou bandes dessinées.
vignette_55687.jpg
Candèrs, Quim
Quim Candèrs es nascut al Lengadòc Bas, en plena garriga e al bèl mièg de las vinhas, dins una campanha solelhada que li disián Capèl. Lo trabalh lo menèt a viure dins de vilas grandassas, d’autras pichonas, al país, a l’estrangièr e otramar. Ara, de l’Ocean Indian estant, los mejans de comunicacions modèrnes que, coma la lenga d’Esòp, pòdon èsser tan bons coma marrits, li permeton de gardar lo ligam amb lo país e amb la lenga.

Mentretant, pauc a cha pauc, la television començava de cavar son trauc, un trauc qu’amb lo temps e la multiplicacion dels ecrans vendriá aqueste Padirac ont nos vesèm gaireben totes encafornats coma dins la cauna de Platon. Panem et circenses, que disián los ancians. Òc, mas fauta de saupre multiplicar los pans coma Nòstre Sénher, fan marchar al brutle las fabricas de sòmis. Basta veire cossí lo mal nomenat fenestron senhoreja dins fòrça ostals, ocupant tot un pan de paret del salon.

Dins son avantdire, Quim Candèrs escriu : « Aquestes racontes desparièrs son estats escriches de long d’un desenat d’annadas. Los boti aquí forra-borra per çò que me sembla, ni per tot, qu’an una coeréncia. Parlan d’un còp èra e, de raspalheta, parlan del present. Lo futur (...) lo daissi als prospectivistas, que s’enganan totjorn, e val mai aital sens cap de dobte. »
vignette_55686.jpg
Gayral, Serge
Es en pensant al seu amic Stéphane Casagranda que Sèrgi Gairal a escrich aquel roman. L’a escrich per el e per los que, coma el, se desplaçan sus una cadièira de ròdas, pus globalament per las personas victimas dels accidents de la vida. Es l’istòria d’una relacion particulara e exclusiva entre un dròlle e un aucèl, l’istòria regaudissenta d’un dròlle urós de viure, tant mai que los eveniments lo fan venir encara mai urós e optimista per l’avenidor.

Sèrgi Gairal l’a escrich tanben per mercejar Stéphane per la realizacion de las cobèrtas de sos obratges, de son site, en 2018, e lo del Grelh Roergàs, en 2019. Mas qu’es aquel secrèt, lo secrèt de Juli ?
sus 457