Explorar los documents (2024 total)

vignette_56120.jpg
Martin, Jean-Baptiste . Dir.
Del sègle 19 al jorn d’auèi, un fum d’autors de la Region Auvernhe-Ròse-Aups escriguèron de faulas dins lor lenga mairala, l'occitan o lo francoprovençal (o arpitan).

Mercés a l’ajuda de personas nombrosas e al trabalh collectiu de l’Institut Pierre Gardette, mai de 400 d’aquelas reviradas o adaptacions son estadas recampadas, dins totes los parlars occitans de la Region, e mai en arpitan. Aqueste quatren volum de faulas en occitan presenta un interès particular : ten trenta una faulas inspiradas d’autres autors que La Fontaine, per exemple Dorat, Florian, Richer, Tolstoï... mentre que d’autras son de creacions totalament originalas. Entre los autors occitans, podètz notar Auguste Bancharel, Auguste Boissier, Louis Lebrat, Louis Moutier, Hervé Quesnel, Jean-Joseph Romezin, Jean-Denis Souvignet, Pierre-Bernard Teyssier, Arsène Vermenouze…

Edicion bilingüa : per cada faula avètz lo tèxte occitan dins la grafia de l’autor amb la revirada francesa cap e cap e, a la seguida, per mai d’una, la transcripcion occitana en grafia classica (IEO Droma).
vignette_56116.jpg
Léglise, Julie
Gaborit, Léa
Loïsa visita una cauna amb sa grand e entrevei quicòm qu’escandilha alai, dins l’escur. Butada per la curiositat, i torna tota soleta la nuèch e fa coneissença amb una ratapenada bravonèla... Una drolleta que l’escura li fa pas paur. E ne’n serà recompensada !

Pels pichons a partir de 3 ans, un raconte en occitan, que lor legiretz per començar, puèi lo legiràn eles, tant mai que lo tèxte es escrich per una lectura mai aisida.
vignette_56088.jpg
Roqueta, Max
Verd Paradís II es una garba de racontes, ressons e rebats d’un paradís perdut, que l’a causida e ligada Max Roqueta, un dels autors màgers de la literatura occitana contemporanèa. A la descobèrta d’una natura aspra e secrèta, poblada d’èrbas e de sauvatgina, sens ges rescondre la duretat del monde. Al briu dels racontes de Max Roqueta, se desvelan los poders d’una escritura al còp enrasigada dins las paraulas carnalas de cada jorn e creacion literària portada per la libertat de l’imaginari. Un dels caps d’òbra de las letras d’òc.

Verd Paradís II, segond volume de l’òbra màger en pròsa de Max Roqueta, es seguit d’un tèxte de Felip Gardy, Verd Paradís, una òbra en camin.

Fotografia de cobèrta de G. Souche
vignette_56080.jpg
Gonzalès, Eric
Prumèr roman d'Eric Gonzalès. Prèmi Joan Bodon 1996. L'autor que tornè tribalhar l'estille, que cambiè mots deu lexic entà har ganhar au son roman mei de precision e de ritme. Que son sèt relates d’ua medisha istòria : la temptativa de murtre de duas personas e la mort deu copable presumit.

Visenç Labaisha n'a pas nada circonstància atenuanta, çò qui s'apèra nada, e qu'aqueths especialistas de las malaudias deu topin ne’ns viengan pas avejar dab las lors rantòinas. Qu'a hèit de maishanteria. qu'ei anat dinc au cap d'aqueras tristas ideas qui daunejan en la societat desempuish annadas, segon las quaus un pair e ua mair n'an pas nat dret suus lors mainatges, e se'n vólen aver, aquestes quan lo dret de s'arrevendir, qu’an lo dever de s'arrevendir. Çó de mau non pót har bona fin, e puishque Visenç Labaisha a volut seguir aquera trista mòda, tampís per eth, jo ne’u vau pas anar plànher, ni pensi guaire de monde a Gelòs. A Visenç Labaisha que l'aurén devut deishar au gave.
vignette_56078.jpg
Larzac, Joan
Dempuèi Sola Deitas (1962 , Grand prèmi de las letras occitanas), Joan Larzac persièc son dialòg amb un Dieu que se cala. E dempuèi L’Estrangièr del dedins (1968, Prèmi Antigona), recèrca dusca en fòra de las frontièras la responsa finala d’una Istòria que condemna encara son pòble al muditge.

Donèt vam al sector literari de l’Institut d’Estudis Occitan e fondèt 4 Vertats. Mas paradoxalament, pendent trenta ans, a fauta d’editor, fins a la publicacion per Letras d’òc en 2019 de Se rauqueja ma votz, acomolèt los inediches. Rejonhent los ressons de la pus recenta actualitat dramatica, fan la matèria d’aquel novèl recuèlh : Larzac n’apèla del present tant als companhs semenats sus sa rota coma a l’avenidor qu’aparten pas qu’a Dieu.
vignette_56077.jpg
Rilke, Rainer Maria (1875-1926).

Kamakine, Paulina. Trad.
Revirada occitana de Paulina Kamakine

AICÍ tot canta la vida d’antan,
sens intencion d’escrancar lo deman ;
l’òm devina, valents, dins lor fòrça primièra
lo cèl e l’aura, la man e lo pan.

Es pas un ièr que s’espandís de pertot
aturant per sempre aqueles ancians contorns :
es la tèrra contenta de son imatge
que consent a son jorn primièr.
vignette_56075.jpg
Gairal, Sèrgi
« Dins la segonda mitat del sègle XIX, per de rasons mai que mai economicas, lo movement migratòri dels Roergasses (Avaironeses de uèi) s’accelerèt cap a d’autres païses e continents. En 1884, a l’iniciativa de Clamenç Cabanettes, a l’entorn de 160 personas (adultes e enfants) emigrèron cap a la pampa argentina per fondar una colonia, venguda la vila de Pigüé (15000 estatjants). Foguèt una aventura extraordinària per l’epòca que representava un cambiament total e definitiu. Çò sol sufiriá a escriure un roman, mas i a tanben l’aspècte lingüistic qu’interessèt particularament Sèrgi Gairal. Es una colonia occitana que foguèt creada e que faguèt resclantir nòstra lenga en America pendent qualques decennis.

Es dins aquel contèxte, de la fin del sègle XIX, que se debana aqueste roman, a l’encòp en Roergue e en Argentina, que pausa un problèma totjorn d’actualitat : l’emigracion cap a d’autras tèrras per fugir la misèria… » - IÈO Edicions

Informacions
vignette_56074.jpg
« Lo trio qu’ei vadut dab la creacion de la grana region Navèra Aquitània. Navèth territòri, navèth repertòri, navèra identitat: Benoît Roblin, Arnaud Bibonne e Gilles De Becdelièvre qu’avón enveja de har s’encontrar las lors composicions e melodias tradicionaus de la navèra region tà perpausar un bal ric de varietats de dança e d'influéncias. La sonsaina, la boha e l'acordeon diatonic que’s mesclan mei que plan, lo bal neoaquitan que pòt començar ! »

Arnaud Bibonne : boha de las Lanas de Gasconha, canta
Gilles de Becdelièvre : acordeon diatonic, canta, pès
Benoît Roblin : sonsaina

Tà'n saber mei
vignette_56073.jpg
« Aqueste filme hè lo portrèit deu François Moncla, l’una de las legendas deu rugby francés. Vadut en 1932 a Lobier de Baish, en Valea d’Aussau, estó trente e un còps seleccionat en equipa de França enter 1956 e 1961 dont dètz-e-ueit còps com capitani, mièlher mercaira d’ensais pendent la purmèra virada de l’equipa nacionau en Africa deu Sud en 1958, ganhè tres còps lo Tornèi de las Cinc Nacions en 1959, 1960 e 1961 e estó dus còps campion de França com capitani deu Racing en 1959 e de la Seccion Paulina en 1964.
Mès per-delà de l’esportiu, aqueste filme muisha l’òmi e lo militant, las soas annadas de joenessa, lo son estacament a la valea d’Aussau, las soas ideas e los sons engatjaments politics, sindicaus, sociaus e associatius. Passaire d’umanitat, membre deu PCF e de la CGT, lo François Moncla es de tostemps estat pensatiu de la justícia sociau, de l’interès collectiu e deu ben comun. » - Patric La Vau
vignette_56072.jpg
« Vasut en 1927 a Lòsse dens lo departament de Las Lanas, Albèrt Lapòrta, dit Lo Crestian, bordilèir a Cauvinhac, dens lo Vasadés, a totjorn parlar en occitan, sa lenga mairala. En decembre de 2019, a l’atge de 92 ans, entrèt dens l’unitat especializada de l’Ehpad de Capsiuts.
Es aquí que sa hilha Maria-Clàudia a començat de li parlar en occitan après aver comprés los efèits positius de l’usage d’aquera lenga sus lo ben-estar de son pair.
Virat en totalitat dens l’Ehpad de Capsiuts pendent l’estiu de 2020, entre dus confinaments, aqueth filme nos hèit entrar dens lo monde d’Albèrt e gaha, en gascon, bròis moments de complicitat e d’amor enter un pair e sa hilha, enter esfaçament de la memòria e dificultats d’elocucion, enter passat e present. » - Patric La Vau

Tà'n saber mei
sus 203